The increasing environmental challenges facing modern agriculture necessitate development of sustainable, eco-friendly alternatives to chemical inputs. This study aimed to isolate and characterize rhizophilic bacterial strains from the rhizosphere of the maize hybrid Turan 480 SV (Zea mays L.), with a focus on their plant growth-promoting and biocontrol traits. A total of 23 bacterial isolates were obtained, including 15 Gram-negative and 8 Gram-positive strains. Among these, three strains—CR14, CR18 and CR22—were selected for detailed analysis. All three demonstrated significant indole-3-acetic acid (IAA) production, phosphate and zinc solubilization, nitrogen fixation and antifungal activity. CR14 synthesized 56.01 mg L⁻¹ of IAA and demonstrated the highest zinc solubilization, while CR18 exhibited superior phosphate solubilization and protease activity. CR22 produced the highest IAA (61.46 mg L⁻¹) and demonstrated strong cellulase and amylase activity. In antagonism tests, CR14 suppressed Alternaria alternata with an 80 mm inhibition zone, while CR18 and CR22 effectively inhibited both A. alternata and Fusarium graminearum. Phylogenetic analysis based on 16S rRNA sequencing identified CR18 as Serratia quinivorans, CR14 as Pantoea agglomerans and CR22 as Pantoea sp. The functional diversity of rhizobacteria holds promise as bioinoculants for enhancing maize growth and protecting against soil-borne pathogens in sustainable agriculture.

This article presents the results of studies of pigmentation of the hair of Karakul lambs of various origins. A morphological study of the coat of Karakul lambs revealed clear differences in the distribution and shape of pigment depending on the color and genetic origin of the animals. In the hair of Karakul lambs, pigment is found mainly in 2 morphological structures: in the form of individual melanin grains forming linear aggregates of pigment granules, and in the form of voluminous clusters of pigment granules of a fusiform, ellipsoid or spherical shape. The nature of these formations in hair of different colors is different. In dark-colored lambs, melanin is present mainly in the form of linear chains of granules that form structures concentrated in the cortical layer of the wool fiber. In lambs of the sur color, the number of individual granules is small, and the main part of the pigment is concentrated in large aggregates due to the action of the attenuating gene and the peculiarities of the spatial distribution of melanin. In lambs of the cambara color, the pigment has a yellow-orange color and is localized mainly in the form of aggregates, and its size is 2-3 times lower than in black animals. It was found that differences in the morphology and distribution of pigment affect the structural properties of wool fibers and may be related to the interaction of genetic factors that control the intensity and shades of color.

В статье представлены результаты исследования морфологических изменений, происходящие в яичниках овцематок в зависимости от физиологического состояния их половой функции, методы регулирования половых процессов у овцематок и повышения их оплодотворяемости в период случной кампании. Объектом исследования являлась Ордабасинская порода овец – мясо-сальная грубошерстная порода, выведенная в Казахстане (1992-2013 гг.) скрещиванием казахской курдючной, эдильбаевской и гиссарской пород. Исследование динамики веса и объема яичников у овец в зависимости от фолликулярного созревания и развития желтого тела показало закономерное увеличение этих показателей до овуляции и их снижение после неё. В период овуляции наблюдается снижение на 15,7-10,5%. Общее количество созревающих фолликулов больше в яичниках овец, не пришедших в охоту, и меньше в яичниках овец, находящихся в постовуляторном периоде. Овцематки Ордабасинской породы разводимые в условиях Туркестанской области, как правило, приходят в охоту в сентябре и октябре. В августе, сентябре и октябре зрелые фолликулы и признаки свежей овуляции были обнаружены у 34,3%, 46,1% и 49% овец соответственно. Ожидаемая овуляция происходит у 67-70% овец в августе, у 92-95% в сентябре и 98-100% в октябре. В период суягности вес и объем яичников увеличиваются в первый месяц и снижаются к концу. Количество крупных фолликулов уменьшается в первые четыре месяца, а на пятом возрастает. Плотность ткани яичников в первые три месяца суягности ниже, чем на четвертом и пятом месяцах. Результаты исследования отражают физиологические особенности половой функции овцематок Ордабасинской породы овец в зависимости от фаз их репродуктивного цикла.

Мақалада меланин пигментінің шоғырлануы мен таралу морфологиясының қаракөл қозыларының жүн жамылғысының түсіне әсерін зерттеу нәтижелері келтірілген. Жұмыстың мақсаты,әртүрлі елтірілік типтеріндегі қаракөл қозыларының дене аймақтарының жүн жамылғысындамеланин пигменттің таралуындағы айырмашылықтарды анықтау, сондай-ақ пигментацияның жасқа байланысты өзгерістерін айқындау. Зерттеу нысаны,әртүрлі елтірілік типтеріндегі қаракөл қозыларының дене аймақтарынан алынған жүн жамылғысының үлгілері болды. Осылайша, жүргізілген зерттеулердің нәтижесінде біз атап өткен қара түсті екі күндік, он күндік және бір айлық қозылардың жүн жамылғысының пигментациясының жасына байланысты өзгеруі туралы деректер осы зерттеу бағытындағы басқа авторлардың мәліметтеріне ұқсас екендігі анықталды. Біз жүргізген зерттеулердің нәтижелері бойынша қаракөл қозыларының аяқтарындағы, басындағы және бауырындағыжүн жамылғысы құйымшағы мен қабырға бөлігіндегіге қарағанда қарқынды пигменттелгені анықталды. Пигменттің ең көп мөлшері бір айлыққаракөл қозыларының жүн талшығыныңбаданасында кездеседі, жүн талшығының өзегінде біршама аз және терісіндеде өте аз, ал пигменттің аяғындағы жүн талшығының барлық аталған аймақтарындақұйымшақ бөлігіне қарағанда көп. Төрт айлық қара қаракөл қозылардың жүн талшықтарындағы пигментті үйіндер көлемікішірейеді. Ол пигментті үйіндердің кейбіреулері жекеленгентығыз шоғырланған майдадаралардан тұрады. Жасы ұлғайған сайын пигментті үйіндер санының азаюы байқалады. Егер жаңа туған екі күндік қозының жүн талшықтарының көлденең қималарында пигментті үйіндер саны 60-тан 80-ге дейін болса, төрт айлық қозыда тек 12-20 болады. Қара қозылардағы жүн талшықтарының пигментациясының дәрежесі немесе қарқындылығы әртүрлі және қарқынды қарадан әлсіреген қараға дейін өзгереді. Қозыларда түсі әлсіреген қара жүн талшықтары әлдеқайда ертерек пайда болады. Сонымен қатар, олардың арасында туылған кезде ақ жүн талшықтары бар қозылар жиі кездеседі. Сондай-ақ, қозылардың жүн талшықтарының ерте депигментациялануының көптеген себептерінің біріжемшөп жағдайлары және дене бітімінің конституциясы мен жануарлардың жасына байланысты. Қозылардың жасы ұлғайған сайын жүн талшығындағыпигментті үйіндердің түссізденуі мен қатар олардың ыдырауы да жүреді. Сырт жағынан қарағанда, қара қаракөл қойлардың жүнінің депигментациясы жеке жүн талшықтарыныңұшының ағаруымен көрінеді.