Covid 19 pandemisi ortaya çıktığı andan itibaren birçok sorunu beraberinde meydana getirmiştir. Bu sorunlara yönelik en büyük eleştirilerden biri de neoliberal politikalara sahip devletlerin uyguladıkları kamu politikaları olmuştur. Özellikle 1980’lerde Amerika ve İngiltere’de iktidara gelen neoliberal hükümetler; kamu yararını önceleyen politikalardan vazgeçtiklerini, serbest piyasa mekanizmasına geçiş yaptıklarını, minimum devlet anlayışını benimsediklerini açıklamışlardır. Bundan dolayı neoliberal hükümetler; toplumun zayıf kesimlerini koruyan, sosyal eşitliği sağlayan, piyasaya müdahale eden, mal ve hizmetleri sunan devletin hantal ve güçsüz olduğunu ileri sürmüşlerdir. Bu iddiaların Covid 19 pandemisiyle zayıf kaldığı ve böylelikle devletin korumacı, düzenleyici ve müdahaleci özelliğine daha çok ihtiyaç duyulduğu görülmüştür. Bir başka deyişle Covid 19 pandemisi, neoliberal sistemin kapsayıcılıktan yoksun, vatandaşlara müşteri gözüyle bakan ve devlete biçilen rolü minimal bir alana hapseden anlayışın ciddi manada eleştirilmesine yol açmıştır. Ulus devlet paradigmasına geri dönüş, neoliberal sistemin kriz zamanlarında meydana getirdiği habis sorunlara bir çözüm iddiası taşımıştır. Çalışma bu kapsamdan hareketle neoliberal politikaların eleştirisini ve ulus devletin gerekliliği fikrini ele almaktadır.
Merkezî Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD’nin) Washington eyaletinde bulunan ve uluslararası bir düşünce kuruluşu olan Freedom House, ülkelerin demokrasi düzeyini ölçmede kendine özgü bir metod kullanarak ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesini referans alarak devletlerin demokratik durumlarını etkin bir şekilde izlediğini ve özgürlüğün gelişimine katkı sunduğunu iddia etmektedir. Söz konusu iddiadan hareketle çalışma, Freedom House’un demokrasiyi ölçerken nasıl bir metod ve puanlama yöntemi kullandığını ve ABD’nin Freedom House aracılığıyla nasıl bir hegemonya kurguladığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Böylelikle Freedom House’a salt bir bilgi kaynağı olarak yaklaşmak yerine, onun nasıl bir politik ve ideolojik arka plana sahip olduğu eleştirel bir bakış açısıyla irdelenecektir
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), yirmi yedi yıllık iktidarı boyunca ülkeyi tek başına yönetmiştir. Bu süreçte sosyal ve siyasal yapıyı inşa etmeye çalışmış ve sistemi kendine bağlı hale getirmiştir. İlk etapta birçok radikal değişime gitmiş ve bu değişimlerle otoriter niteliğini pekiştirmeye çalışmıştır. Ancak İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle uluslararası sistem iki kutuplu güç merkezine bölünmüştür. Bu duruma kayıtsız kalamayan CHP, yeni bir revizyona ihtiyaç duymuştur. Bu bağlamda öncelikle siyasal muhalefete izin vermiştir. Daha sonra ise muhalefetin baskısıyla seçim yasasında demokratik yönde değişiklik yapmıştır. Böylelikle halk, iktidar mücadelesinde tayin edici bir pozisyona yükselmiştir. Çok partili döneme geçiş süreciyle halkın siyasal temsil niteliği artmıştır. Bu gerçekten hareketle çalışma, 1946 genel seçimlerini demokrasi bağlamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çünkü 1946 genel seçimleri, demokrasi açısından bir dönüm noktası olarak kabul edilmektedir
Chantal Mouffe, demokrasi teorisini inşa ederken belli başlı kavram ve olguları yeniden tanımlayarak “halk” ile “demokrasi” arasındaki ayrışmayı ortadan kaldırmaya çalışmaktadır. Mouffe’a göre Antik Yunan’daki ve modern dönemdeki “demokrasi” pratikleri incelendiğinde demosun sınırları içinde yer alanların demosun sınırları dışında kalanlar üzerinde kurduğu “üstünlük iddiası” açıkça görünmektedir. Mouffe, demokrasinin merkezindeki ayrıcalıklı kimselerin hegemonik konumlarının “eşitlik” ve “özgürlük” fikirleriyle bağdaşmadığını iddia etmekte ve bu durumu, demokrasinin krizi olarak nitelendirmektedir. Buna karşılık demokrasi krizini aşmak için “demokrasiyi radikalleştirmenin”, çatışmaları kucaklamanın ve siyasal alandaki tüm farklılıkların meşruiyetini birincil eylemler olarak kabul etmenin zorunlu olduğunu iddia etmektedir. Dahası antagonizmaların demokrasi için hayati bir önem taşıdığını ileri sürerek, onları ortadan kaldırmak yerine mümkün kılmayı hedeflemektedir. Çalışmanın amacı, Mouffe’un demokrasi teorisinin çerçevesini ortaya koymaktır. Bu çalışmadan elde edilen sonuca göre, Mouffe’un antagonizmanın agonizmaya dönüştürüleceği konusunda nasıl bir yöntemin izleneceğine dair yeterli bir bilgiyi sunamadığı ve çatışmaların konsensüs yoluyla çözülmesine karşı çıkarken farklılıkların “hangi çatışma(lar)” aracılığıyla korunacağına dair bir yorum yapamadığı görülmüştür. Çalışma, sistematik derleme tekniğiyle hazırlanmıştır.
Bu çalışma, Türkiye’de siyasal ilginin demografik, çevresel, sivil ve psikolojik açıklayıcılarını incelemektedir. Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2024 Yaşam Memnuniyeti Araştırması mikro verilerine dayalı olarak 8.911 birey üzerinden analizler yürütülmüştür. Siyasal ilgi, düşük ilgi düzeyi referans kategori alınarak orta ve yüksek düzey siyasal ilgi biçiminde modellenmiş; yaş, cinsiyet, eğitim, medeni durum ve çalışma durumu kontrol değişkenleri olarak, çevre ve doğa sorunlarına ilgi, sendika ve dernek faaliyetlerine ilgi ile geleceğe yönelik umut düzeyi ise temel açıklayıcı değişkenler olarak analize dahil edilmiştir. Bulgular, kadınların orta ve yüksek düzey siyasal ilgi kategorilerinde erkeklere kıyasla daha düşük olasılıkla yer aldığını, yaş ve eğitimin ise siyasal ilgiyle genel olarak pozitif ilişkili olduğunu göstermektedir. Medeni durum ile çalışma durumu anlamlı bulunmamıştır. Çevre ve doğa sorunlarına ilgi ile sendika ve dernek faaliyetlerine ilgi modelde en güçlü açıklayıcılar arasında yer alırken, geleceğe yönelik umut düzeyinin orta ve yüksek siyasal ilgi kategorilerinde farklı yönlerde işlediği görülmüştür. Çalışma, siyasal ilginin Türkiye bağlamında yalnızca klasik sosyo-demografik değişkenlerle değil, kamusal duyarlılık, örgütlü toplumsal temas ve psikolojik yönelimlerle birlikte ele alınması gerektiğini göstermektedir.