Bu çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) verilerine göre Türkiye’nin ve on tarım bölgesinin; son 10 yıla (2010-2019) ait tarımsal mekanizasyon düzeyi gösterge değerleri (kW ha-1, traktör sayısı 1000 ha-1, ha traktör-1, makina traktör-1) belirlenmiş ve gelecek yıllar (2020-2030) için kW ha-1 değeri trend analizi yardımıyla tahmin edilmiş ve değerlendirilmiştir. Türkiye’nin on tarım bölgesi ve Türkiye genelinde yıllara göre mekanizasyon düzeyi göstergelerinden kW ha-1 ve traktör 1000 ha-1 değerleri artmış, makina traktör-1 değeri ise azalmıştır. kW ha-1 değeri; en yüksek Ege Bölgesinde (2.86-3.72 kW ha-1), en düşük Doğu Karadeniz Bölgesinde (0.35-0.44 kW ha-1) oluşmuş, Türkiye genelinde son on yılda ortalama %3.22 artış göstermiş ve 1.67-2.22 kW ha-1 olarak gerçekleşmiştir. Gelecek yıllar (2020-2030) için kW ha-1 değeri; Türkiye ve tüm tarım bölgelinde yıllara göre artış göstereceği tahmin edilmiştir. Gelecek yıllar (2020-2030) için ortalama artış değerleri %0.89-3.18 arasında gerçekleşeceği öngörülmektedir. kW ha-1 değeri; Türkiye geneli için 2020 yılında 2.27, 2025 yılında 2.55 ve 2030 yılında 2.84 olması tahmin edilmektedir. Makina traktör-1 oranındaki azalma; on yıllık süreçte makina sayılarındaki artış oranlarının traktör sayılarındaki artış oranlarından daha az olmasından kaynaklanmaktadır.

Bu araştırma; arazi toplulaştırma projelerinin tarımsal mekanizasyon işletmeciliğine etkisini belirlemek amacıyla Niğde İli Misli Ovasında gerçekleştirilen Aşlama, Çarıklı, Çayırlı, Karaatlı Köyü arazi toplulaştırma (AT) projelerinde yürütülmüştür. Basit tesadüfi örnekleme yöntemine göre seçilen 96 işletmeye ait parsellerin AT öncesi ve sonrası Alan Yol Uzunluğu Uygunluğu (AYU), Alan Kuş Uçuşu Yol Uzunluğu Uygunluğu (KUYUU), yakıt tüketimi, parsel işleme süresi, parsel başı dönüş kaybı, yol zaman kaybı ve parsel sınır alan kaybı parametreleri hesaplanmıştır. Çalışmada NetCAD programı kullanılmıştır. Seçilen işletmelerde AT öncesine göre AYU ve KUYUU değerleri sırasıyla ortalama %43 ve %37 azalmıştır. Yol uzunlukları kısaldığından yakıt tüketimi ortalama %50, toplam üretim süresi %36 azalmıştır. AT sonrası parsel sınır alan kaybı ortalama %38, parsel başı dönüş kaybı %38, parsellere ulaşımda geçen süre %50, parsel işleme süresi %5 düşmüştür. İstatistiksel olarak AT öncesi ve sonrası farklar önemli bulunmuştur (P<0.05).

In modern agriculture, which is characterised by dynamic field environments, challenges are faced in maintaining consistent application rates due to varying tractor speeds, field conditions, and certain calibration errors. Conventional control systems, which rely on slower valves, have difficulty adapting to these dynamic field conditions. By contrast, the integration of fast-acting proportional valves improves the precision and flexibility of flow rate adjustment during spraying applications. This research focused on evaluating the accuracy of spraying applications under different tractor speed conditions through field experiments and data analysis. This study involves a field sprayer with boom wings divided into right and left sections, where the flow rate of the liquid to each section is controlled by proportional valves with a 3 s full opening and closing time, dependent on speed information. Using a closed-loop control system consisting of a flow meter, proportional valve, and PLC, the valves are controlled by the PLC’s internal PID blocks. Observations reveal that as the tractor speed increases to a certain level, the system effectively adjusts the application rate close to the target value and maintains control against the changing ground speed during all field tests. The study included five different application tests, with target application rates of 100, 150, 200, 250, and 300 L ha⁻¹, with each repeated three times, resulting in a total of 15 field tests at different ground speeds. During these tests, the data were meticulously recorded every second, covering the tractor speed, flow rate, and pressure values for both right and left boom sections, along with regulator pressure, proportional valve opening rates, and application rates. The durations for each application rate were documented alongside instances within specified periods where error boundaries of ±10% were exceeded. During the total test duration of 9734 s, the actual application rate value exceeded error boundaries during only 209 s. Within the application durations, the speed variation intervals ranged from 5.10 to 10.23 km h⁻¹, 4.64 to 9.91 km h⁻¹, 3.68 to 7.89 km h⁻¹, 4.80 to 8.21 km h⁻¹, and from 4.90 to 8.69 km h⁻¹. The absolute percentage mean application errors were recorded as 2.81%, 2.68%, 2.28%, 2.14%, and 2.51% for respective application rates. Furthermore, statistically significant correlations (p < 0.01) were identified among the variables (speed, valve opening rate, flow rate, pressure) in both the right and left boom sections across all application rates.

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Kahramanmaraş ilinde bulunan iki farklı hayvancılık işletmesinde (etlik piliç ve tatlı su balık işletmesi) mevcut bulunan şebekeye bağlantılı (On-grid) ve şebekeye bağlantısız (Off-grid) fotovoltaik (PV) enerji sistemlerinin kullanımını değerlendirmektir.Yöntem ve Bulgular: İşletmelerin kurulu güçlerine göre elektrik enerjisi gereksinimleri belirlenerek PV sistem ekipmanları ve özellikleri incelenmiş, enerji (elektrik ve akaryakıt) maliyetleri belirlenmiş ve ekonomik analizi yapılmıştır. İşletmelerin enerji gereksinimlerine uygun sistem tasarım ve maliyetlerinin incelendiği araştırma sonucunda, 300 kWh kapasiteli etlik piliç işletmesi ve 49 kWh kapasiteli tatlı su balık işletmesinin her biri 4 ila 5 yıl içerisinde başa başnoktasına ulaşmakta ve elektrik enerjisi maliyetlerini sıfıra indirgemektedirler. Ancak On-grid sistem kullanan etlik piliç işletmesi üretilen fazla elektriğini şebekeye verdiğinden, buradan yaklaşık 312000 TL yıl-1 gelir elde etmektedir. PV güneş sistemi kullanım ömürlerinin 20 yıl olduğu düşünüldüğünde, tarım ve hayvancılık işletmelerinde kullanımlarının son derece kârlı olduğu görülmektedir.Genel Yorum: Türkiye, güneş enerjisindeki potansiyel üstünlüğüne rağmen tarımsal üretimde bu potansiyelden yeterince yararlanamadığından bu alanda üretilen enerji toplam enerji ihtiyacının çok altında kalmaktadır. Bunun en büyük nedeni fotovoltaik (PV) enerji sistemlerinin başlangıç maliyetlerinin enerji verimliliğine oranla yüksek olmasıdır.Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Tarım ve hayvancılık sektöründe enerji ihtiyacı ve maliyetleri gün geçtikçe artmakta ve önemli bir sorun haline gelmektedir. Bu maliyetlerin azaltılması için çiftliklerde güneş ve rüzgâr enerjisinden elektrik üretimi yaygınlaşmaktadır. Araştırmanın, tarım ve hayvancılık alanında PV güneş enerjisi sistemlerinin kullanılması ile enerji yönetimi ve enerji çeşitliliği açısından örnek olacağı düşünülmektedir.

İklim değişikliği, etkisi artarak devam eden küresel çapta ciddi bir sorun olmaktadır. Bu sorunda tarımsal üretimde oluşan sera gazı emisyonlarının da payı vardır. Hükümetler, sera gazı emisyonlarının azaltılması için politikalar geliştirmektedir. Bu nedenle tarımsal üretimde gerçekleşen sera gazı emisyonlarını belirlemek için araştırmaların yapılması önemli hale gelmektedir. Bu çalışmada, Doğu Akdeniz Bölgesi’nde buğday ve mısır üretiminde yakıt tüketimine bağlı olarak ortaya çıkan karbondioksit emisyonunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Doğu Akdeniz Bölgesi’nde yakıt esaslı CO2 emisyonu hesaplama yöntemi ile 2018-2022 yılları arasında gerçekleşen ortalama CO2 emisyonu, özgül yakıt tüketimi ve özgül CO2 emisyonu sırasıyla buğday üretiminde 154,50 ktCO2, 26,60 gyakıt kgürün-1 ve 90,49 gCO2 kgürün-1 olarak, mısır üretiminde ise 58,66 ktCO2, 10,71 gyakıt kgürün-1 ve 36,44 gCO2 kgürün-1 olarak belirlenmiştir. Bölgede yakıt tüketimi ve CO2 emisyonu; buğday üretiminde en fazla nakliye en düşük ekim işleminde, mısır üretiminde ise en fazla toprak işlemede, en düşük ise gübreleme işleminde gerçekleştiği saptanmıştır. Konuya ilişkin bazı öneriler çalışmanın sonuç bölümünde sunulmuştur.

Amaç: Tarım işletmelerinde daha sağlıklı üretim planlamalarının yapılması, verimliliğin arttırılması ve geleceğe yönelik projeksiyonlar oluşturulması için bölgenin mekanizasyon düzeyinin belirlenmesi ve irdelenmesi amaçlanmıştır.Yöntem ve Bulgular: Bu çalışmada, Türkiye’nin önemli bir tarım bölgesi olan Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin iller bazında mekanizasyon düzeyi gösterge değerleri (kW ha-1, traktör sayısı 1000 ha-1, ha traktör-1, makina traktör-1), 2010-2019 yılları için belirlenmiş ve 2020-2030 yılları için ise kW ha-1 değeri trend analizi yardımıyla tahmin edilmiş ve değerlendirilmiştir. Veriler, Türkiye İstatistik Kurumundan alınmıştır.Genel Yorum: Bölge genelinde yıllara göre kW ha-1, traktör 1000 ha-1 gösterge değerleri artmış (0.70-0.99 kW ha-1; 17.45-24.63 traktör 1000 ha-1), ha traktör-1 ve makina traktör-1 gösterge değerleri ise azalmıştır (57.29-40.60 ha traktör-1; 5.17-5.04 makina traktör-1). kW ha-1 değeri; en yüksek Adıyaman ilinde (1.81-2.47 kW ha-1), en düşük ise Diyarbakır ilinde (0.60-0.74 kW ha-1) gerçekleşmiş ve bölge genelinde on yılda ortalama %3.70 artış göstererek 0.70-0.99 kW ha-1 olmuştur. kW ha-1 gösterge değeri; bölge genelinde 2020-2030 yıllarının ortalama artış değerinin %2.47 olması tahmin edilmiş ve bu değerin de Türkiye ortalamasının (%2.22) üzerinde gerçekleştiği görülmüştür. kW ha-1 değeri; bölge geneli için 2020 yılında 1.02, 2025 yılında 1.16 ve 2030 yılında 1.31 olması tahmin edilmektedir. Bölgede mekanizasyon düzeyinin yıllara göre iyileşme sağladığı, ancak bu düzeyin iyileşme hızının düşük olduğu belirlenmiştir.Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Tarımsal mekanizasyon düzeyinin bölgesel/iller bazında kapsamlı olarak güncel verilerle ortaya konulması, tarımsal kalkınma planlarına katkı sağlayarak geleceğe yönelik doğru kararların alınmasını sağlayabilecektir. Böylece tarım işletmelerinin; daha sağlıklı üretim planlaması yapılabilecek, işletmeye optimum traktör ve makina seçimi gerçekleştirilebilecek, verimlilik arttırılabilecek ve geleceğe yönelik projeksiyonlar oluşturulabilecektir.