Background/Objectives: Large language models (LLMs) are increasingly used as decision support tools in clinical nutrition, including meal planning for individuals with type 2 diabetes mellitus (T2DM). However, the clinical safety, quantitative accuracy, and guideline adherence of AI-generated dietary plans remain uncertain. This study aimed to evaluate systematic bias and agreement between LLM-generated diets and a guideline-concordant reference diet, and to assess whether current LLMs can function as reliable clinical nutrition decision support tools in T2DM. Methods: Six widely used LLMs generated standardized three-day, 1800 kcal dietary plans for T2DM using an identical prompt. Each day was treated as an independent observation (n = 18). Energy and macronutrient contents were analyzed using professional nutrition software and compared with a dietitian-designed reference diet based on ADA, EASD, IDF, and national guidelines. Agreement was evaluated using Bland–Altman analysis, proportional bias assessment, and intraclass correlation coefficients. Guideline adherence and clinical appropriateness were independently scored by registered dietitians. Results: Most LLM-generated diets systematically deviated from the reference diet, with lower total energy, reduced carbohydrate and fiber content, and variable protein distribution. Bland–Altman analyses demonstrated significant bias and wide limits of agreement for key nutrients, indicating clinically meaningful discrepancies. Guideline adherence scores varied substantially across models, with only one model showing relatively consistent performance. Inter-rater reliability between dietitians was high (ICC = 0.806). Conclusions: Current LLMs exhibit systematic quantitative bias and inconsistent guideline adherence when used for T2DM meal planning. AI-generated dietary plans are not interchangeable with dietitian-guided medical nutrition therapy and may pose clinical risks if used without professional oversight. Careful validation, domain-specific fine-tuning, and integration within supervised clinical workflows are required before implementation in diabetes care.

Bu araştırmada yetişkin hematolojik kanserli hastaların malnütrisyon düzeylerinin farklı tarama araçları kullanılarak tespit edilmesi ve tarama araçlarından elde edilen malnütrisyon sonuçlarının birbiriyle kıyaslanması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, Nisan-Eylül 2018 tarihleri arasında Ankara ilinde bulunan özel bir hastanenin hematoloji servisine başvuran kişilerle gönüllülük esasına dayanılarak yapılmıştır. Araştırmaya 18-65 yaş arasındaki hematolojik kanser hastası olan %45,7’si kadın, %54,3’ü erkek olmak üzere toplam 116 birey katılmıştır. Kadınların yaş ortalaması 48.62±14.83 yıl, erkeklerin yaş ortalaması 48.19±16.82 yıldır. Kadınların beden kütle indeksi (BKİ) ortalaması 24.37±5.83 kg/m2, erkeklerin BKİ ortalaması 23,54±4,63 kg/m2’dir. Araştırmada uygulanan anketler yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmış, antropometrik ölçümleri (boy uzunluğu, vücut ağırlığı, üst orta kol çevresi, baldır çevresi) yapılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan hastalarda en sık görülen semptomlar yorgunluk, iştahsızlık, ağrı ve bulantı olarak belirlenmiştir. Üç farklı tarama testinin sonuçlarına göre hematolojik kanserli hastaların; Mini Nütrisyonel Değerlendirme’ye (MND) göre %55.7, Nütrisyon Risk Taraması–2002’ye (NRT–2002) göre %56.9, Malnütrisyon Genel Tarama Testi’ne (MGTT) göre %50.4 oranında malnütrisyon ve/veya malnütrisyon riski taşıdıkları belirlenmiştir. Sonuçlar: Tarama testlerinden elde edilen sonuçlara göre; MND ile NRT – 2002’den elde edilen malnütrisyon sıklığı birbirine yakın iken, MGTT’den elde edilen malnütrisyon sıklığı, diğer iki tarama testinden daha az bulunmuştur.

Amaç: Bu çalışma lise son sınıf öğrencilerinde sınav stresiyle artan kafein alımında; ortalama kafein alımını, kafeinin kaynağını, öğrencilerin beslenme durumlarını ve beden kütle indekslerini (BKİ) değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Çalışma Antalya ilinde yer alan bir Anadolu Lisesinde son sınıfta okuyan 109 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin beslenme bilgi durumlarını saptamak, günlük kafein alımları ve su tüketimlerini değerlendirmek için 24 saatlik besin tüketimini sorgulayan anket uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan kadın öğrencilerin BKİ ortalaması 22.48±3.78kg/m2, erkek öğrencilerin 23.33±4.04 kg/m2 olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin kafeini en çok kahveden, daha sonra ise çaydan aldıkları saptanmıştır. Kahve tüketen kız öğrencilerin günlük ortalama kafein alımı 154±165.29 mg, erkek öğrencilerin ise 201.35±221.84 mg kafein aldığı saptanmıştır. Öğrencilerin günlük ortalama su tüketimi 1487.6±902.2 ml olup öğrencilerin günlük diyetle aldıkları; enerji, posa, E vitamini, folat ve kalsiyumun, önerilen miktardan daha az olduğu; protein, A vitamini, C vitamini, demir ve çinkonun önerilen miktarları karşıladığı görülmüştür. BKİ’ye göre, çok zayıf olan kız öğrencilerin kafein tüketim ortalamasının fazla olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. BKİ’ye göre zayıf olan erkek öğrencilerin günlük kafein tüketim ortalamasının diğer gruplardan daha yüksek olduğu, ancak istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir. Sonuç: Sınav stresi olan lise son sınıf öğrencilerinin iyi bir beslenme alışkanlığı kazanması, enerji ve besin ögelerini yeterli düzeyde içeren bir diyet uygulaması, hem fiziksel, gelişimleri hem de okul başarıları için önemlidir. Öğrencilerin kafein tüketimleri ve kafein alımlarının BKİ üzerine etkisini belirleyecek daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Amaç: Bu çalışmanın amacı sleeve gastrektomi sonrası ilk altı ayda olası besin ögesi ve protein yetersizliğini belirlemek ve bazı biyokimyasal parametrelere etkisini saptamaktır.Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma, 13.07.2017 ve 06.01.2018 tarihleri arasında, Şişli Florence Nightingale Hastanesi Genel Cerrahi kliniğinde sleeve gastrektomi ameliyatı olan ve ameliyat sonrası en az altı ay uzman diyetisyen takibini sürdüren, 18-65 yaş arasında 102 hasta (75 kadın ve 27 erkek) ile yapılmış bir müdahale çalışmasıdır. Hastaların ameliyat öncesi ve ilk altı ay boyunca antropometrik ölçümleri, üç günlük besin tüketimleri ve biyokimyasal parametreleri takip edilmiştir.Bulgular: Ameliyat sonrası ilk altı ayda hastaların vücut ağırlıklarında %27,4 oranında azalma görülmüştür. Hem vücut ağırlığındaki azalma hem de vücut yağ oranındaki ve beden kütle indeksindeki düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Hastaların ameliyat öncesi ve post-op 6.ayda biyokimyasal parametreleri; serum HbA1c, insülin, ürik asit, total protein, total kolesterol, HDL-kolesterol, LDL-kolesterol, trigliserit, demir, demir bağlama kapasitesi, ferritin, çinko, D vitamini, kalsiyum, parathormon, folat ve B12 vitamini arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,001). Sleeve gastrektomi sonrası ilk ay protein tozu desteği kullanan ve kullanmayan hastaların 6. aydaki serum total protein seviyeleri arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,002).Sonuç: Obezite tedavisinin sürdürülebilir olması için ameliyat sonrası multidisipliner ekip ve düzenli takip ile hastaların yaşam tarzının düzenlenmesi ve aktif yaşamla desteklenmesinin gerekli olduğu unutulmamalıdır.

Amaç: Bu araştırmada üniversitede eğitim alan öğrencilerin sağlıklı beslenmeyle ilgili tutumlarının kan şekeri ve antropometrik ölçümler ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel olarak tasarlanan araştırma Mayıs-Eylül 2023 tarihleri arasında İstanbul’da bir üniversitede öğrenim gören 351 üniversite öğrencisi ile yapılmıştır. Araştırmada katılımcılara genel bilgilerini içeren bir anket formu ve Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) uygulanmış, antropometrik ölçümler yapılmış ve parmaktan alınan kan ölçümü ile rastgele alınan kan şekeri değerine bakılmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS versiyon 25.0 paket programı ile yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Beslenme ve Diyetetik bölümünde okuyan öğrencilerin SBİTÖ toplam puanı istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı bölümlerde okuyan öğrencilerden daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Spor yapan öğrencilerin de SBİTÖ toplam puanı spor yapmayanlara göre daha yüksek ve rastgele alınan kan şekeri (mg/dl) değerleri ise daha düşük olarak bulunmuştur (p<0,05). SBİTÖ alt ölçeklerinden “Beslenme Hakkında Bilgi” puanı azaldıkça ve “Kötü Beslenme” puanı arttıkça rastgele alınan kan şekeri (mg/dl) değerinin de arttığı saptanmıştır (p<0,05). Ağırlık (kg), bel çevresi (cm), bel/boy oranı (cm) ve BKİ (kg/m2) arttıkça rastgele alınan kan şekeri (mg/dl) değerinin de arttığı saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Üniversite öğrencilerinin sağlıklı beslenmeye ilişkin olumlu tutumlarının artması ile ağırlık, BKİ, bel çevresi ve bel/boy oranı gibi antropometrik ölçümlerinin ve rastgele alınan kan şekeri (mg/dl) değerinin daha düşük olduğu görülmüştür. Bu sebeple üniversiteli gençlere sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılması birçok kronik hastalığın gelişmesine zemin hazırlayan obezitenin önlenmesi konusunda yarar sağlayacaktır.

Amaç: Diyabetliler tıbbi beslenme tedavilerinin içerisinde çeşitlilik yaratmak adına tatlandırıcı ve diyet/diyabetik ürünler kullanabilirler. Bu çalışmanın amacı diyabetlilerin tatlandırıcı ve diyet/diyabetik ürün kullanım durumlarını, kullanma ve kullanmama nedenlerini saptamaktır. Yöntem: Bu araştırma Ekim-Aralık 2017 tarihleri arasında özel bir hastaneye başvuran 85’i (%63.4) kadın, 49’u (%36.6) erkek olmak üzere toplam 134 yetişkin diyabetli ile yapılmıştır. Yüz yüze görüşme yöntemi ile hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet, diyabet tipi, eğitim seviyesi vb.) ile tatlandırıcı ve diyet/diyabetik ürün kullanımına dair bilgiler alınıp kaydedilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılanların %79.1’inin herhangi bir tatlandırıcı kullanmadıkları belirlenmiştir. Tatlandırıcı veya tatlandırıcılı ürün tüketmeme sebeplerinin “sağlığa zararlı olduğu” (%41.5), “tadını beğenmediği” (%27.7), “fiyatını pahalı bulduğu” (%7.4) şeklinde olduğu belirlenmiştir. Tatlandırıcı ve tatlandırıcılı ürün tüketenlerin ise %40’ının şeker içermemesi ve %27.5’inin ise enerji içermemesi nedeniyle tercih ettikleri saptanmıştır. Diyabetlilerin diyet/diyabetik ürünleri tercih durumlarına bakıldığında; diyet ürünler içerisinde en çok diyet bisküvi/krakerler (%17.2), daha sonra diyet içecekler (%13.4) ve sırasıyla light meyveli yoğurt (%11.9), diyet sütlü tatlılar (%9), diyet dondurma (%8.2), diyabetik reçel/marmelat (%6), diyabetik çikolata (%5.2) ve diyet hamurlu tatlı (%3) tüketilmektedir. Sonuçlar: Bu çalışmanın sonucunda diyabetlilerin tatlandırıcılar konusunda yeterli ve doğru bilgiye sahip olmadıkları ve tatlandırıcı ile diyabetik ürün kullanımları düşük bulunmuştur. Diyabetlilerin sağlıklı beslenme uygulamaları çerçevesinde şeker yerine tatlandırıcılar ve diyet/diyabetik ürünleri kullanabilecekleri konusunda bilinçlendirilmeleri gerekir.