Abandoned, lost or otherwise discarded fishing gear (ALDFG) is a global challenge that negatively affects marine ecosystems and fishers’ livelihoods. Survey results from 1864 capture fishers in Vietnam show that the total mass of ALDFG is 82,720 kg/year, with an average loss rate of 0.24% of the total plastic used. The average ALDFG mass from gillnet fisheries is 26.0 ± 1.2 kg/vessel/year, trap fisheries 16.1 ± 2.6 kg/vessel/year, hook and line fisheries 13.8 ± 1.4 kg/vessel/year, trawl fisheries 8.8 ± 1.1 kg/vessel/year, stick-held falling net fisheries 5.1 ± 2.1 kg/vessel/year, and purse seine fisheries 4.2 ± 1.4 kg/vessel/year. Polyethylene (PE) accounts for 47.4%, polyamide (PA) 29.5% and polypropylene (PP) 17.2% of the total ALDFG mass. Results from the selected partial proportional odds model show that fishers’ concern about ALDFG increases with education, fishing experience, vessel length, and stronger awareness of environmental and economic impacts, whereas age, days at sea, perceived navigation hazards, and perceived impacts on fish stocks are negatively associated with concern; perceived tourism impacts show a statistically significant threshold-varying effect across concern levels. These findings provide a scientific basis for developing sustainable fishing-gear management policies, aiming to reduce marine plastic pollution in Vietnam. These findings provide evidence for conservation-oriented fishing-gear management in Vietnam by identifying the gear types and fisher perceptions most relevant to reducing ghost fishing, marine plastic leakage, and risks to marine biodiversity and coastal ecosystems.

Dựa trên số liệu về cường lực và sản lượng khai thác của các đội tàu đánh bắt hải sản ở vùng ven bờ và vùng lộng biển Nghệ An trong giai đoạn 2017-2022, nghiên cứu sử dụng mô hình sản lượng thặng dư Schaefer (1954) để ước tính sản lượng khai thác bền vững tối đa và cường lực khai thác bền vững tối đa tương ứng cho vùng biển nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu cho thấy, sản lượng khai thác bền vững tối đa ở vùng ven bờ và vùng lộng Nghệ An là 58.338 tấn; trong đó nghề lưới kéo là 32.652 tấn, nghề lưới rê là 12.312 tấn, nghề lưới vây là 2.507 tấn, nghề câu là 468 tấn, nghề lưới chụp là 5.570 tấn, nghề lồng bẫy là 615 tấn và nghề khác là 4.214 tấn. Tương ứng với sản lượng khai thác bền vững tối đa, cường lực khai thác bền vững tối đa ở vùng biển nghiên cứu là 2.483 tàu: nghề lưới rê là 1.429 tàu, nghề lưới kéo là 483 tàu, nghề câu là 147 tàu, nghề lồng bẫy là 137 tàu, nghề lưới chụp là 75 tàu, nghề lưới vây là 22 tàu và nhóm nghề khác là 190 tàu. Tổng cường lực của các đội tàu khai thác ở vùng biển đã vượt ngưỡng bền vững khoảng 20,8%; trong đó, nghề lồng bẫy vượt 29,2%, nghề lưới rê vượt 27,5% và nghề lưới kéo vượt 2,3%; cường lực khai thác của nghề lưới vây, nghề câu và nghề lưới chụp chưa đạt ngưỡng cường lực khai thác bền vững tối đa. Từ khóa: Cường lực khai thác bền vững tối đa, sản lượng khai thác bền vững tối đa, vùng ven bờ và vùng lộng Nghệ An

Nghiên cứu này phân tích ảnh hưởng của các yếu tố thời gian (năm, tháng) và môi trường (pha Mặt Trăng, nhiệt độ bề mặt nước biển) đến năng suất khai thác mực ống (Loligo sp.) của nghề lưới chụp tại vịnh Bắc Bộ. Dữ liệu được thu thập từ tàu NA91678TS trong giai đoạn 2018–2023, bao gồm thời gian khai thác, sản lượng khai thác, thành phần loài và thông số môi trường tại ngư trường (nhiệt độ bề mặt nước biển). Mô hình hồi quy cộng tính tổng quát (GAM) được áp dụng để phân tích các mối quan hệ phi tuyến giữa năng suất khai thác (CPUE) và các biến dự báo. Kết quả cho thấy “Pha Mặt Trăng” là yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất đến CPUE, tiếp theo là biến “Năm” và “Tháng trong năm”. Nhiệt độ bề mặt nước biển không thể hiện ý nghĩa thống kê rõ rệt trong mô hình, mặc dù có xu hướng phi tuyến tiềm tàng. CPUE đạt đỉnh vào tháng 9, tháng 10 và vào những ngày gần trăng non, phản ánh đặc tính mùa vụ và hành vi hướng quang của mực ống. Nghiên cứu đã cung cấp luận cứ khoa học quan trọng cho việc tối ưu hóa hiệu quả khai thác của nghề lưới chụp, hỗ trợ công tác sản xuất và quản lý nghề cá theo hướng bền vững. Từ khóa: Mực ống (Loligo sp.), năng suất khai thác, nghề lưới chụp khai thác hải sản, nhiệt độ bề mặt nước biển, pha Mặt Trăng. ABSTRACT This study investigates the effect of temporal (year, month) and environmental conditions (lunar phase, sea surface temperature) on the catch per unit effort (CPUE) of squid (Loligo sp.) catched by stick-held falling net fisheries in the Gulf of Tonkin. Data were collected from vessel NA91678TS during the period 2018–2023, including fishing time, catch, species and environmental parameters (sea surface temperature) at the fishing areas. A Generalized Additive Model (GAM) was employed to characterize the nonlinear relationships between CPUE and the predictor variables. The results revealed that Moon phase exerted the strongest effect on CPUE, followed by year and month, indicating significant temporal and seasonal patterns in squid catchability. Sea surface temperature did not show statistically significant influence, although a potential nonlinear trend was observed. The s stick-held falling net caught the highest yield in September, October and during periods near the new Moon, reflecting the seasonal nature of the fishery and the strong positive phototactic behavior of squid. The study contributes to the understanding of critical factors affecting the catch rates of valuable species, which helps to determine the optimal fishing process of the stick-held falling net fisheries and facilitate sustainable development in fisheries production and management. Keywords: CPUE, Moon phase, sea surface temperature, squid (Loligo sp.), the stick-held falling net fishery.