2019 yılının sonlarına doğru Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan bir virüs olan COVID-19 virüsü, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’ne bildirilmiş, hızla yayılmaya başlaması sebebiyle küresel ölçekte pandemi ilan edilmiştir. COVID-19 her yaştan insanı enfekte etmekte, bazı grupları daha fazla etkilemektedir. Salgının yayılmasına etki etmeye çalışan ülkeler etkinlikleri iptal etmek, sokağa çıkma yasağı uygulamak veya dış mekânların kullanımını kısıtlamak gibi önlemler almaktadır. Virüsün kentsel mekândaki yayılma hızının azaltılmasında kentteki sosyal mesafenin artırılmasının rolü büyüktür. Bu bağlamda hâlihazırdaki kentsel sistemlerin güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışma, insan-çevre-salgın ilişkisi üzerinden ekolojik temelli, sürdürülebilir ve sağlıklı kentler yaratılmasında, çevre ve toplum sağlığının gözetilmesini amaçlamaktadır. Çalışmada insan, çevre ve salgın konularına ilişkin genel ve mekânsal algının değerlendirilebilmesi için anket çalışması yapılmış ve elde edilen veriler SPSS 23.0 programında değerlendirilmiştir. Öncelikle demografik veriler daha sonra, insan, peyzaj ve salgın arasındaki ilişkinin ölçülmesine yönelik önermeler değerlendirilmiş; sonuç olarak “Pandemi faktörünün peyzaja etkilerine ilişkin tespitlerde” bulunulmuştur. Araştırmada kamusal alandaki yaşam koşullarının iyileştirilmesi adına; yeni dış mekân kullanımlarına, toplum sağlığının iyileştirilmesine ve yetkili kurumlara yönelik öneriler sunulmuştur.

Kentlerde yaşanan hızlı nüfus artışları, kaynakların kullanımı konusunda bir takım önlemler alınması gerekliliğini de gündeme getirmektedir. Özellikle COVID-19 salgını sırasında ortaya çıkan bu gerekliliklerin, tarım sektörünün geleceğin en önemli sektörlerinden biri olduğunu topluma hatırlattığı düşünülmektedir. Bu çalışmada Bartın ili mücavir alan sınırları içinde, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) kullanılarak tarıma uygun alanlar belirlenmiştir. Araştırma kapsamında, 15 uzmanla yapılan görüşmeler doğrultusunda arazi kullanım türü, eğim, bakı, toprak grupları, arazi kullanım kabiliyeti sınıfları ve erozyon riski gibi çeşitli faktörler değerlendirilmiş; uygunluk haritaları oluşturulmuştur. Bulgular, mücavir alan sınırında yer alan tarıma uygun alanların %53,04’ünün "çok uygun", %24,43’ünün "uygun", %22,45’inin ise "az uygun" ya da "uygun değil" kategorilerinde olduğunu göstermektedir. Geliştirilen optimal uygunluk haritasından elde edilen veriler doğrultusunda kamusal nitelik taşıyan (kamu alanları, aktif ve pasif yeşil alanlar, sağlık alanları, ibadethane alanları, eğitim alanları) ve ekilebilir araziler olarak tanımlanan alanların uygunluk durumları tartışılmıştır. Kamusal nitelik taşıyan alanların %1,09’u "uygun değil", %22,30’u "az uygun", %66,22’si "uygun" ve %10,40’ı "çok uygun" olarak sınıflandırılmıştır. Bu bağlamda, kamusal alan türlerinin tarımsal faaliyetlere uygun fiziki özelliklere sahip olduğu ve bu alanların kentsel direnci artıracak “üretim odaklı alanlar” olarak değerlendirilebileceği savunulmaktadır

Kentsel gelişim süreçlerinin kentte yarattığı baskının azaltılması, hizmetlerin her bireye eşit olarak sunulması ve doğal kaynakların sürdürülebilirliğinin sağlanmasında kent gelişim stratejilerinin (KGS) önemi büyüktür. Bu araştırma kapsamında ilk olarak, Bartın İli Stratejik Planı (2020-2024) ile kent gelişiminde ele alınması gereken temalar karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Bir diğer analiz aşamasında ise; kentsel planlama ve yönetime ilişkin ölçütlere ve stratejik hedeflerin “Bütünleşik Kentsel Gelişme Stratejisi ve Eylem Planı- KENTGES, 2010-2023” ile uyumunun belirlenmesine ilişkin, ilişki matrisleri oluşturulmuştur. Matrislerde yer alan veriler; uyumlu, dolaylı uyumlu ve tam uyumlu şeklinde sınıflandırıldıktan sonra, dolaylı uyumlu olarak ilişkilendirilen maddeler ve nedenleri de kısaca özetlenmiştir. Elde edilen karşılaştırmalar sonucunda, Bartın’ın kentsel gelişim stratejilerinin eksik yönleri belirlenenmiş ve sürdürülebilir kent gelişiminin sağlanmasına yönelik önerilere yer verilmiştir. City development strategies (CDS) are of great importance in reducing the pressure created by urban development processes in the city, providing services equally to each individual and ensuring the sustainability of natural resources. Within the scope of this research, firstly, Bartın Province Strategic Plan (2020-2024) was analyzed by comparing themes that should be addressed in urban development. In another analysis phase, relationship matrices were created to determine the harmony of the criteria and strategic goals of urban planning and management with the "Integrated Urban Development Strategy and Action Plan - KENTGES, 2010-2023". Data in matrices; after classifying them as compatible, indirect compatible and full compatible, the items associated with indirect compatible and their reasons are briefly summarized. As a result of the comparisons obtained, the deficiencies of Bartın's urban development strategies were determined and suggestions for ensuring sustainable urban development were given.

Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, yerel yönetimler tarafından hazırlanan 2025-2059 strateji belgelerinde kentsel tarım kavramına ilişkin farkındalık, stratejik hedef ve ekonomik yatırım/uygulama düzeylerini sistematik biçimde değerlendirmek ve politika olgunluk (PO) düzeylerinin sosyo-ekonomik gelişmişlik göstergeleriyle ilişkisini açığa çıkartmaktadır.Tasarım/Metodoloji/Yaklaşım: Araştırmada Türkiye’nin 81 iline ait yerel yönetim strateji belgeleri, T.C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı veri tabanından elde edilmiştir. Politika belgeleri, kentsel tarıma ilişkin farkındalık (G1.1), stratejik hedef (G1.2) ve ekonomik yaptırım/uygulama düzeylerini (G1.3) ölçek puanlama tablosu aracılığıyla değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından geliştirilen Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Göstergeleri (SEG) ile ilişkilendirilmiş olup, değişkenler arası ilişkiler Spearman’s rho analizi ile test edilmiş ve ardından ArcMap 10.8 programında haritalandırılmıştır.Bulgular: Gerçekleştirilen analizler sonucunda, kentsel tarım PO ile SEG değişkeni arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki (ρ=0.378/ p<0.01) bulunmaktadır. Bu bulgu, sosyo-ekonomik açıdan gelişmiş illerin kentsel tarıma yönelik peyzaj politikalarını daha olgun düzeyde geliştirdiklerini açıklamaktadır. Sonuçlar, Türkiye’de kentsel tarım politika kapasitesinin bölgesel ve sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerine paralel biçimde farklılaştığını göstermektedir. Bu kapsamda yerel yönetimlerin yaklaşık %77,8’inin düşük düzeyde, %12,3’ünün orta düzeyde ve yalnızca %9,9’unun yüksek düzeyde kentsel tarım PO değerine sahip olduğu belirlenmiştir.Özgünlük/Değer: Bu çalışma, literatüre Türkiye’de kentsel tarım politikalarının yerel yönetimler düzeyindeki analizi açısından kapsamlı bir veri sunmaktadır. Bu yönüyle çalışmanın, mevcut politikaların durumunu değerlendirebilmek ve yerel yönetimlerin sürdürülebilir gıda sistemleri ile yeşil altyapı politikalarında daha etkin rol almaları konularında katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca kentsel tarımın PO düzeyi ile SEG bağlamında değerlendirilmesi, araştırmayı hem kavramsal hem de yöntemsel açıdan özgün bir konuma taşımaktadır.

Bu çalışma, İstanbul’daki tabiat parklarının afet risk yönetimi bağlamında sunduğu ekosistem hizmetlerini ve dirençlilik kapasitelerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada, CORINE 2018 arazi örtüsü verileri kullanılarak 26 tabiat parkının taşkın, heyelan ve kentsel ısı adası dirençlilik skorları Analitik Hiyerarşi Süreci ve Ağırlıklı Toplam Yöntemi ile hesaplanmıştır. Bulgular, parkların dirençlilik düzeylerinde önemli farklılıklar olduğunu göstermektedir. Anadolu yakasında Göztepe (1.1104), Polonezköy (1.0934) ve Dilburnu (1.0763) yüksek skorlarla öne çıkarken; Mihrabat (0.2432), Hacet Deresi (0.5195) ve Avcıkoru (0.5790) düşük skorlarıyla kırılgan alanlar olarak belirlenmiştir. Avrupa yakasında ise Kömürcübent, Irmak, Bentler, Falih Rıfkı Atay, Kirazlıbent, Marmaracık Koyu ve Neşetsuyu tabiat parkları 1.131 ile en yüksek dirençlilik kapasitesine sahip alanlar olarak öne çıkmıştır. Sonuçlar, orman örtüsü yoğunluğu, sulak alan varlığı ve geçirimsiz yüzey oranlarının iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin azaltılarak, afetlere karşı dirençlilik sağlanmasında belirleyici faktörler olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, tabiat parklarının yalnızca biyolojik çeşitlilik açısından değil, aynı zamanda afet risklerinin azaltılmasında da stratejik öneme sahip olduğunu vurgulamakta; bu alanların planlama belgelerine doğa temelli çözümler kapsamında entegrasyonunun dirençli kentleşme politikaları açısından önemli bir adım olduğunu savunmaktadır.

6360 sayılı Kanun ile mahalle statüsü kazanan kırsal yerleşimlerde nüfus kaybı ve mekânsal dönüşümün sürdürülebilir kırsal gelişim üzerindeki etkileri önemli bir planlama sorunu oluşturmaktadır. Bu çalışma, Tavşanlı Mahallesi örneğinde çekirdek köy yaklaşımını ekoturizm temelli bir planlama modeli olarak önererek literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, yerleşimin demografik geleceğini ortaya koymak amacıyla üssel, En Küçük Kareler, bileşik faiz ve aritmetik artış yöntemleri kullanılarak 2030-2050 dönemine ilişkin nüfus projeksiyonları gerçekleştirilmiş, farklı yöntemlerden elde edilen sonuçların ortalamaları değerlendirilmiştir. Ayrıca CORINE 2018 Arazi Örtüsü verisi, Google Earth Pro (2026) uydu görüntüsü verisi, arazi sörveyleri ile CBS tabanlı tampon analizleri gerçekleştirilerek çekirdek köy modeli geliştirilmiştir. Bulgular, nüfusun 2025 yılındaki 2.176 kişiden 2050 yılında yaklaşık 2.058 kişiye gerileyeceğini göstermektedir. Bu doğrultuda 0-500 m çekirdek alan, 500-1000 m etki kuşağı ve 1000-1500 m kontrollü kullanım zonu tanımlanmış; köy merkezi, Ballıkayalar çevresi ve rezerv alanlar ve tarımsal alanlara yönelik ekoturizm odaklı planlama önerileri geliştirilmiştir. Sonuç olarak çalışma, demografik gerileme eğilimindeki kırsal yerleşimlerde çekirdek köy modelinin sürdürülebilir kırsal kalkınma ve ekoturizm temelli planlama açısından uygulanabilir bir yaklaşım olduğunu ortaya koymaktadır.