Agricultural planning at the district level requires a transparent comparison of investments, production, financial returns, and resource availability. This study evaluates the relative production and economic performance of 13 districts in the North Kazakhstan Region based on seven groups of indicators: investment activity, gross agricultural output, crop yields, livestock productivity, crop profitability, livestock profitability, and capital intensity. To compare heterogeneous indicators, proportional normalization was used, in which each district’s value is expressed as a share of the region’s total value. The final score is calculated by summing the scores for the seven factors, after which the districts are grouped into five levels of production and economic activity using the equal-interval method. The absence of certain types of livestock products is treated as a zero contribution to the corresponding subindex and is interpreted with regard to the territorial specialization of the districts. A sensitivity analysis using Min-Max normalization demonstrated high stability of the ranking (Spearman’s correlation coefficient ρ = 0.94). The Kyzylzhar District received the highest total score (140.9), while the Ualikhanov District received the lowest (59.0). The results obtained are intended for a comparative spatial–economic assessment of districts and to support regional agricultural planning.

Sustainable development of the agro-industrial complex (AIC) requires an integrated assessment of investment activity, production performance, financial returns, and resource provision at the district level. This study evaluates the production and economic performance of 13 districts of the North Kazakhstan Region using a composite scoring approach based on seven groups of indicators: investment activity, gross agricultural output, crop yields, livestock productivity, crop-production profitability, livestock-production profitability, and capital intensity. The information base includes official district-level statistics, materials of the regional agricultural authorities, data on fixed production assets for 2021–2023, and national land-use reporting. The results reveal substantial territorial differentiation. Kyzylzhar and Taiynsha districts form the high-performance group, Esil District is classified above average, whereas Ualikhanov District occupies the lowest position in the aggregate ranking. The analysis also identifies a scale-efficiency mismatch: large agricultural territories do not necessarily demonstrate high profitability or productivity, while several medium-sized districts achieve stronger returns on land and production resources. The findings provide a comparative basis for territorially differentiated agricultural policy, targeted investment support, technological modernization, and the development of processing infrastructure in the North Kazakhstan Region.

Agricultural intensification in the steppe zone of Central Asia has increasingly exacerbated the tension between food security and the conservation of natural ecosystems. This study proposes an integrated landscape planning methodology for Kazakhstan by adapting the German Landschaftsplanung approach and the Chinese concept of “ecological red lines” to the conditions of post-Soviet land use. The focus is on the analysis of soil degradation and biodiversity loss. It is applied to the Ayyrtau district of the North Kazakhstan region, an area characterized by a heterogeneous landscape mosaic composed of arable land, a substantial share of degraded land, vulnerable steppe ecosystems, and woodlands. Using GIS analysis and remote sensing data, we identify nine types of landscape units, which are operational units for evaluating landscape functions and planning priorities. The result of this work is a map of the zoning of the planning area, which defines seven modes of eco-oriented management, ranging from strict protection to active agricultural production. The study demonstrates that the transition from an extensive monocultural system to a landscape-adaptive strategy can improve the spatial coordination between agricultural use and ecological protection, strengthen the regional ecological framework, and enhance ecotourism potential. For the first time, an integrated zoning system is presented, designed for use by local authorities as a decision support tool aimed at preventing land degradation.

Жерді кеңістікті-ландшафтық ұйымдастыру негізінде аумақтарды тиімді игеру бойынша әлемдік тәжірибелерді талдауда ең алдымен, кең таралған, сенімді әдебиеттерді шолумен бастап, мақаланың теориялық негізі қалыптастырылды. Әлемде ландшафттық жоспарлау, қазіргі тұрақты даму тенденцияларын ұстануға бағытталған қоғам мен мемлекеттерде, табиғатты қорғау, экологиялық жағдайды қалыпты ұстап тұру үшін, өте қажетті шара болып табылады. Елімізде аумақты жоспарлау әдістемелері: Қазақстан Республикасы аумағын ұйымдастырудың бас схемасы, Облыстардың аумақтық дамуы схемалары, Облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуының кешенді жоспары, Елді мекендердің бас жоспарлары, Аумақтардың егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары (ЕЖЖ) негізінде жасалғанымен, аумақты жоспарлаудың қоршаған ортаны қорғау, табиғи ресурстарды дұрыс пайдалану мақсатында жасалатын ландшафттық жоспарлау жүйесі дамымаған. Табиғи байлығы көп, тұрғындар саны аз және жылдан жылға азайып жатқан Солтүстік Қазақстан облысында ландшафттық жоспарлау, табиғатты қорғау, жерді ұтымды пайдалануды тиімдендіретін әдістер бойынша ұсыныс беру - зерттеуіміздің мақсаты болып табылады. Үлгі ретінде АҚШ, Қытай және Германия елдерінің жер пайдалануды жоспарлау тәжірибесі алынды. Зерттеу негізінде авторлар, Солтүстік Қазақстан облысының аумақтық жоспарлауын дамыту үшін, жергілікті жердің табиғи климаттық ерекшеліктерін, мемлекеттік құрылымды және жоспарлауды ұйымдастырудағы өзгешеліктерді есепке ала отырып, аталған елдердің үздік тәжірибелерін ұсынуға тырысты. Зерттеуде әдеби деректерді жинау мен талдау үшін нақты әдістемелер, контент-талдау және салыстырмалы талдау әдістері қолданылды. Ақпарат іздеу кезінде Scopus, Web of Science, Google Scholar, ScienceDirect сияқты халықаралық және ұлттық беделді мәліметтер базалары, сонымен қатар Қазақстан Республикасының заңнамалық актілер жинағы және жерге орналастыру мен кадастр саласындағы қазақстандық ғылыми журналдар пайдаланылды. Зерттеу нәтижесінде Солтүстік Қазақстан облысының аумағын кеңістіктік ландшафттық жоспарлау үшін пайдалануға болатын АҚШ, Германия және Қытай тәжірибесінен үздік әдістер алынып, әрі қарай терең зерттеуге ұсынылды

Existing state cadastral land valuation methodologies often focus exclusively on economic factors while ignoring geo-environmental hazards. This paper proposes a mechanism for incorporating seismic risk indicators and environmental degradation into the cadastral model to improve pricing accuracy. Using four cadastral blocks in the Bostandyk District of Almaty as a case study, the authors applied MAVT and AHP methods, integrating seismic microzonation data and satellite monitoring (Sentinel-2, Landsat 8) to calculate a comprehensive risk coefficient (Krisk). According to spatial analysis data, the presence of natural hazards serves as a valid criterion for reducing the cadastral valuation of vulnerable land plots by 20–45%. The proposed methodology ensures a balance between market valuation and environmental safety, representing a scalable tool for urban land management in seismically active zones.