This aim of the article is to reflect on a new quality in the researcher-participant relationship caused by the transformation from a face-to-face to an online interview (on the Zoom platform during two first waves of the COVID-19 pandemic). It reports methodological learnings from autoethnography. The concept of an interaction order (Goffman) provides a theoretical lens through which the researcher-participant encounter is being analysed. The study is based on the reflections referring to 31 online in-depth interviews with women (mothers in an ‘empty nest’) conducted by a team of five female researchers. Online research was depicted in literature as an option of a second choice for conducting qualitative studies before 2020 and an online methodology as one in need to be tested. In order to provide the context of our methodological learnings, we will present an overview of our study. Our study consisted of 31 online in-depth interviews with women (mothers in an ‘empty nest’) and was conducted by a team of five female researchers. After having reflected on our experience from the field, called ‘the sociological confessional’, we claim that online interviews have potential to be the option of the first choice to conduct in-depth interviews. We do not see the lack of immediate presence in remote interviews as a setback. On the contrary, we believe that thanks to introducing practices of care about the participant, the revised methodology not only meets the criteria of the qualitative IDI standards, but diminishes emotion work ( Hochschild, 1983 ) on the part of the researcher as well. We find our ‘report from the field’ unique: (1) our study was not planned to be conducted online and (2) it has succeeded in gathering equivalent data during the first stage of the pandemic.

In our two studies, we focus on egalitarian attitudes towards gender relations manifested by the readiness to share and actual share of household duties by Polish migrant couples in Norway, where we compare their household arrangements with Polish couples in Poland to verify whether the migration to socio-democratic welfare state country might encourage the use of egalitarian capital within household duties share being advocates of gender equality to other Polish migrants. Our study 1 has showed that living in the society with active policies enhancing gender equality within household helps Polish couple sustain equal arrangements regarding their household duties and parental roles. This acceptance is more profound when analyzed through the lenses of advocating for men to be more involved – as showed in study 2. We thus show the role of cultural factors present in the new homeland society in fostering such gender egalitarian values and practices.

The tension between the traditional scenario, in which women fulfil themselves mainly as mothers, as well as the emancipatory approach to women’s roles reverberates more and more in Polish society. This conflict between various social expectations has a significant impact on women’s experience of picking up the role of a mother, as well as the intensification of identity ambivalence accompanying their departure from said role. This paper describes the stage in mothers’ lives when adult children move out of their family homes. As part of the [blinded for the review] project, the authors have analysed the stories told by 40 Polish women, whose adult children had moved out of the house, leaving behind a void. The moment of entering a new stage of motherhood and womanhood has been told in the context of a private place – their homes. To further highlight the experience of this moment by the women who participated in the study, the authors have conducted an analysis of their stories within the framework of Victor Turner’s liminality theory. In the case of the women, who participated in the study, the experience of liminality does not lead to a new status that would be socially recognisable. Only nine of them – according to the analysis carried out by the authors – experienced, among other things due to owning or changing their own space, the phase of aggregation, which is typical of becoming a woman in a new role – a mother of an adult child who left home. In contrast, their approach towards space and the practices of everyday life became a pointer showing them the way out of the role of mothers and let them change their status, which the sociologists lack a name for, as the authors argue.

Celem artykułu jest prezentacja i uwspólnienie doświadczeń oraz wniosków płynących z jakościowych badań skoncentrowanych na parze i różnych aspektach jej funkcjonowania, prowadzonych w Polsce przez ostatnią dekadę przez wybrane zespoły badawcze. Odwołując się do przykładów z badań terenowych wskazujemy na szereg praktycznych oraz sytuacyjnych aspektów badania par i pokazujemy, że w celu zgłębienia relacji między dwojgiem ludzi i zrozumienia dynamiki ich wspólnego życia konieczne jest zastosowanie różnych konfiguracji metod i narzędzi badawczych. Bazując na wnioskach z realizacji różnych projektów badawczych proponujemy podejście oparte na trzech filarach: zastosowaniu wywiadu diadycznego, połączeniu go z wywiadami indywidualnymi oraz prowadzeniu badań nad parą w formie wizyt domowych w schemacie podłużnym. Dzięki refleksji nad już zrealizowanymi projektami możliwe było stworzenie metodologicznych rekomendacji dla badaczy i badaczek planujących w przyszłości prowadzenie badań w tym obszarze.

Socjologiczne badania par intymnych wiążą się z szeregiem dylematów etycznych. Niektóre z nich łączą się z kwestiami badania życia prywatnego, a zatem pytaniami o to, czemu, jak i w jakich warunkach osoby badane dzielą się z badaczami lub badaczkami swoimi doświadczeniami, a także, jaka relacja badawcza przy tej okazji kształtuje się między tymi dwiema stronami. Rozpatrujemy problem symetryczności relacji badacza/ badaczki z parą, problem wykorzystywania wiedzy pozyskanej jedynie od jednej osoby tak, by nie zaszkodzić parze, a także specyficzne dylematy związane z relacjami władzy pomiędzy badaczami a badanymi oraz rolami, w jakich badacze/badaczki są obsadzani przez parę. Dylematy te dyskutujemy w odniesieniu do przykładów z własnych badań terenowych pochodzących z trzech projektów badawczych.

Pandemia COVID-19 wpłynęła na sytuację wielu rodzin. Wprowadzone ograniczenia w przemieszczaniu się, zamykanie się kolejnych granic zatrzymało ruch w obrębie istniejących szlaków komunikacyjnych. Młode osoby dorosłe, żyjące od niedawna na własną rękę – pracując i/lub studiując, tworząc związki intymne – znalazły się w sytuacji ponownego zamieszkania ze swoimi rodzicami, rodzeństwem, rodzinami. Dla niektórych rodzin takie powroty mogą oznaczać poprawę jakości relacji, dla innych mogą być doświadczeniem trudnym i wymagającym. Wypracowanie sposobów poruszania się we wspólnej przestrzeni może okazać się wyzwaniem, podobnie jak powrót (jeśli nastąpił) do roli dziecka i roli rodzica zamieszkujących wspólne ognisko domowe „na nowo”. Powroty i stojące za nimi motywacje, wywołane pandemią COVID-19, mają inny charakter niż powroty opisywane dotychczas. Charakterystyczny i wspólny jest ich nagły charakter oraz podobne sposoby racjonalizowania powrotu uwidaczniające się w obszarze: ekonomicznym, zdrowotnym (w rozumieniu zapewnienia bezpieczeństwa najbliższym w obliczu sytuacji kryzysowej) oraz relacyjnym. Doświadczenie „powrotów covidowych” może jednak na stałe zmienić obraz wchodzenia w dorosłość, zwiększając otwartość na etap ponownego zamieszkania w domu rodzinnym. Niniejszy artykuł, dzięki prezentacji pięciu przypadków powrotu dzieci do domu na czas pandemii, przedstawia praktyki dostosowywania się do nowych sytuacji rodzinnych i nowych rozwiązań przestrzennych, odzwierciedlając jednocześnie różne warianty i skutki tymczasowego powrotu do sytuacji pełnego gniazda.