Toprak özelliklerinin mekânsal değişim desenlerinin belirlenmesi sürdürülebilir toprak yönetim stratejilerinin geliştirilebilmesi için önemlidir. Bu çalışma, Iğdır Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezi Deneme Alanı topraklarının fiziksel ve kimyasal toprak özelliklerinin yersel değişimlerinin jeoistatistiksel yöntemlerle belirlenmesi ve dağılım paternlerinin haritalanarak değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma alanı yaklaşık 10 ha olup 50x60 m’de K-G ve D-B yönlerinde oluşturulan gridlerin kesişim noktalarından 0-20 cm derinlikten 35 noktadan bozulmamış ve bozulmuş toprak örneği alınmıştır. Bozulmamış örneklerde hacim ağırlığı ve hidrolik iletkenlik belirlenirken, bozulmuş toprak örneklerinden tekstür, CaCO3, organik madde, katyon değişim kapasitesi (KDK), değişebilir katyonlar, elektriksel iletkenlik (EC), toprak reaksiyonu (pH) ve değişebilir sodyum yüzdesi (ESP) değerleri belirlenmiştir. Toprak özelliklerinin yersel değişkenliklerini için semivariogram analizi uygulanmış ve Kriging analizi yapılarak haritalar oluşturulmuştur. Toprak özellikleri çok yönlü (isotropic) dağılım göstermiştir. Dağılım haritaları oluşturulmuş, karşılaştırılmış ve değerlendirilmiştir. Toprak örneklerinin kil içeriğinin %18 ile %39 arasında, kum içeriğinin %20 ile %45 arasında değiştiği, tekstürün killi tın, siltli killi tın ve tın sınıflarında yer aldığı belirlenmiştir. Araştırma alanı topraklarının ortalama olarak CaCO3 içeriğinin %11.4, organik madde içeriğinin %1.0, P2O5 içeriğinin 2.4 kg da-1 ve KDK’sının 25.1 me 100gr-1 olduğu belirlenmiştir. Alanda tuzluluk ve alkalilik problemi yersel olarak değişmekte olup ortalama pH, EC ve ESP değerleri sırasıyla 8.5, 6.5 mS cm-1 ve %18.8 olarak belirlenmiştir.

Toprak tuzluluğu bitkisel üretimde verim kaybına yol açmakla birlikte doğrudan veya dolaylı olarak tohum verim ve kalitesini de etkilemektedir. Iğdır ovası yazları sıcak ve kurak geçmesi, yıllık ortalama yağış miktarının Türkiye ortalamasının altında olması ve taban suyu yüksekliği nedeniyle yüksek tuzlanma potansiyeli taşımaktadır. Bu durum hali hazırda ovanın bir kısım topraklarının tarım dışı kalmasına yol açmıştır. Bu çalışma ile Iğdır üniversitesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezinde bulunan altı farklı toprak tuzluluğuna sahip alanlarda iki yıl hasat edilmiş ‘Süper domates’ genotiplerinde bazı antioksidan enzim aktiviteleri belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca çalışma sırasında SOD, KAT ve APX enzim aktiviteleri spektrofotometrik olarak belirlenen tohumlarda doğal poliakrilamit jel elektroforezleri (Doğal PAGE) ayrı ayrı yapılmıştır. Her bir enzim için elektroforez sonrası jellere substrat boyama yapılarak enzimlerin varlığı gösterilmiştir. Elde edilen veriler ışığında tuzlu-alkali topraklarda hasat edilen tohumlarda protein aktivitesi düşük belirlenmişken, en yüksek protein aktivitesi tuzlu topraklardan alınan tohumlarda belirlenmiştir. Toprak tuzluluğunun bitkide oluşturduğu tuz stresi ile tuzlu-alkali alanlarda SOD ve KAT enzim aktiviteleri en yüksek bulunmuşken, normal topraklardan hasat edilen topraklarda SOD ve KAT aktiviteleri daha düşük hesaplanmıştır. APX enzim aktivitelerinde ise normal toprak koşullarında tuzlu-alkali toprak koşullarına doğru aktivitenin arttığı gözlenmiştir. Elde edilen sonuçlar toprak tuzluluğu ve alkaliliğine bağlı olarak bitkide tuz stresinin şiddeti arttıkça hasat edilen tohumlardaki antioksidan enzim aktivitelerinin de arttığını göstermiştir.

Splash erosion, the first step in water erosion process, occurs because of raindrops collusion with soil aggregates and pushing soil particulates into the air. The objective of this study was to test the usability of water sensitive paper (WSPs) in assessment of splash erosion. Soil losses from three texturally different soils by splash erosion were determined under artificial rainfall conditions as a function of splash distance and direction. The results indicated that the amount of soil removed by splash erosion was significantly affected by soil texture, splash direction and distance, and was the highest in clay soil and the lowest in sandy loamy soil. About half of the splashed soil material moved down slope, 34% in the lateral direction, and 17% moved upslope. A significant positive correlation between the WSPs-D10 diameter and the WSPs-surface coverage rate was obtained, which indicates that the higher the D10 diameter, the higher the surface coverage rate. The results obtained in this study reveal that the WSPs cards could successfully be used and its parameters (WSPs-D10 diameter and WSPs-surface coverage rate) might be considered as a new approach in assessing and evaluating splash erosion.