In this study, by applying sewage sludge (SS), farmyard manure (FYM), and municipal solid waste compost (MSWC) to alkaline soils is aimed at improving the physical and chemical properties of the soils. The research was carried out for 2 years in 48 plots, 3 organic wastes, 5 doses, 3 control and 3 replications, according to a completely random trial design in field conditions. Wastes were applied in the first year of the study, and silage corn plants were grown for two years. Some physical and chemical properties of the soils were determined in the soil samples taken at the end of the vegetation period, and according to these results, the soil bulk density (BD), pH, and exchangeable sodium percent (ESP) values decreased, soil organic matter content (SOM), aggregate stability (AS), hydraulic conductivity (HC), and air permeability (AP) increased depending on the waste types and doses. According to the initial soil analysis results of the experimental area, while the ESP was determined as 18.44%, the lowest ESP was determined as 6.59% in a 125 t/ha SS application in the second year of the experiment, and the alkalinity problems of the soils were resolved according to the soil salinity classification. It was concluded that the application of organic wastes with high organic matter content to alkaline soils can be used to reclamation alkalinity by improving the physical and chemical properties of soils.

Toprak tuzluluğu bitkisel üretimde verim kaybına yol açmakla birlikte doğrudan veya dolaylı olarak tohum verim ve kalitesini de etkilemektedir. Iğdır ovası yazları sıcak ve kurak geçmesi, yıllık ortalama yağış miktarının Türkiye ortalamasının altında olması ve taban suyu yüksekliği nedeniyle yüksek tuzlanma potansiyeli taşımaktadır. Bu durum hali hazırda ovanın bir kısım topraklarının tarım dışı kalmasına yol açmıştır. Bu çalışma ile Iğdır üniversitesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezinde bulunan altı farklı toprak tuzluluğuna sahip alanlarda iki yıl hasat edilmiş ‘Süper domates’ genotiplerinde bazı antioksidan enzim aktiviteleri belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca çalışma sırasında SOD, KAT ve APX enzim aktiviteleri spektrofotometrik olarak belirlenen tohumlarda doğal poliakrilamit jel elektroforezleri (Doğal PAGE) ayrı ayrı yapılmıştır. Her bir enzim için elektroforez sonrası jellere substrat boyama yapılarak enzimlerin varlığı gösterilmiştir. Elde edilen veriler ışığında tuzlu-alkali topraklarda hasat edilen tohumlarda protein aktivitesi düşük belirlenmişken, en yüksek protein aktivitesi tuzlu topraklardan alınan tohumlarda belirlenmiştir. Toprak tuzluluğunun bitkide oluşturduğu tuz stresi ile tuzlu-alkali alanlarda SOD ve KAT enzim aktiviteleri en yüksek bulunmuşken, normal topraklardan hasat edilen topraklarda SOD ve KAT aktiviteleri daha düşük hesaplanmıştır. APX enzim aktivitelerinde ise normal toprak koşullarında tuzlu-alkali toprak koşullarına doğru aktivitenin arttığı gözlenmiştir. Elde edilen sonuçlar toprak tuzluluğu ve alkaliliğine bağlı olarak bitkide tuz stresinin şiddeti arttıkça hasat edilen tohumlardaki antioksidan enzim aktivitelerinin de arttığını göstermiştir.

Bitkilerin sağlıklı bir şekilde gelişimlerini devam ettirebilmeleri için mutlak gerekli besin elementleri bulunmakta, bu besin elementlerinin eksikliği veya fazlalığı durumunda bitkilerde hastalıklara karşı uygun ortam oluşmaktadır. Bu çalışma; çilekte Verticillium dahliae tarafından oluşturulan Verticillium solgunluk hastalığının bitkilerin P, Ca, K, Mg, Na, B, Mn, Fe, Zn ve Cu içeriğinde nasıl bir değişim meydana getirdiğini tespit etmek amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla çilek bitkilerinden elde edilen farklı vejetatif uyum gruplarına (VCG 2A, VCG 2B, VCG 4B ve VCGx) ait 19 V. dahliae izolatı incelenmiştir. Kontrol bitkileri dahil V. dahliae izolatları ile enfekte edilen toplam 200 bitkide besin elementi analizleri yapılmıştır. Kontrol bitkileri ile karşılaştırıldığı zaman V. dahliae enfeksiyonu çilek bitkilerinin P, Ca, K, Mg, B, Mn ve Cu içeriklerinde değişime sebep olmuştur. Bununla birlikte, enfekte olmuş bitkilerin Na, Fe ve Zn içerikleri kontrol bitkilerinden farklı bulunmamıştır.

Soil salinity and sodicity are escalating global threats to agricultural productivity, severely limiting crop yield and quality. In the Igdir Plain of Türkiye, high summer temperatures, minimal precipitation, and a shallow groundwater table have intensified salinity-related challenges, currently affecting one-third of the arable land. Despite the substantial impact of salinity stress on eggplant (Solanum melongena L.) production, studies addressing plant tolerance mechanisms under real field conditions remain limited. In this study, eggplant was cultivated in eight distinct soil classes under open-field conditions to evaluate the effects of soil salinity and saline-alkalinity on morphological, physiological, and biochemical traits. Increasing soil exchangeable sodium percentage (ESP) and electrical conductivity (ECe) levels significantly suppressed plant height, root length, stem diameter, and leaf area, along with over 90% reductions in shoot and root biomass. Salinity impaired the uptake of essential nutrients (Ca, K, P, and Fe), while promoting toxic Na⁺ accumulation in leaves. This ionic imbalance induced oxidative stress, as indicated by elevated malondialdehyde (MDA), hydrogen peroxide (H₂O₂), and antioxidant enzyme activities (SOD, CAT, APX), all of which were strongly correlated with proline accumulation. The results highlight a coordinated plant response under salinity stress but also reveal the insufficiency of natural defense mechanisms under high salinity levels. Unless supported by external interventions to improve stress resilience and ensure productivity, growing eggplant in saline–alkaline soils should be avoided.

Bu araştırmada, tuzlu alkali toprağın ıslahında organik bir polimer olan polivinialkol (PVA) ile Ca+2 çözen bakteri (Paucimonas lemoignei strain SK56) uygulamasının etkinliği incelenmiştir. Araştırma, toprağa uygulanan PVA’nın etkin dozu (%0.01 w/w), 3 bakteri dozu (X1:104, X2: 106, X3: 108 cfu/ml), PVA + 3 bakteri dozu ve kontrol grubundan oluşmuştur ve 3 tekerrür olarak laboratuvar ortamında yürütülmüştür. Tarla kapasitesi nem düzeyinde 3 ay inkübasyona bırakılan deneme topraklarından alınan bozulmamış toprak örnekleri Mariotte düzeneğinde yıkamaya tabi tutulmuş ve örneklerin hacim ağırlığı (HA), hidrolik iletkenlik (Hİ) değerleri ve yıkanan Na+ miktarı belirlenmiştir. Ayrıca, alınan alt örneklerde agregat stabilitesi (AS), pH, EC ve değişebilir Na+ yüzdesi (ESP) belirlenmiştir. Bakteri uygulamasının Ca+2 çözünürlüğünü ve Ca+2’un Na+ ile yer değiştirmesini artırdığı belirlenirken PVA uygulamasının toprağın strüktürel özelliklerini geliştirerek çözünebilir tuzlar ve Na+’un yıkanabilirliğini artırdığı tespit edilmiştir. Uygulamalar sonrasında en düşük EC değeri (2,20 mS cm-1), en çok yıkanan Na+ miktarı (31,01 mg) ve en düşük ESP değeri (%40,26) PVA+bakteri uygulamasının üçüncü dozunda belirlenmiştir. Tuzlu alkali toprakların ıslahında PVA ve PVA+bakteri uygulamalarının hem fiziksel hem de kimyasal ıslah sürecinde önemli düzeyde etkili oldukları belirlenmiş olup, bu amaç için kullanılabileceği önerilmektedir.

Yeşil Gübre Ayşen AKAY Hayvan Gübresi Faruk TOHUMCU Kompost Saime SEFEROĞLU Solucan Gübresi Sevinç YEŞİLYURT Mehmet SERTKAHYA Mikrobiyal Gübreler Kemal DOĞAN Organik Tarım Biliminde Mikorizanın Kullanımı ve Önemi İbrahim ORTAŞ Alg/Yosun Gübresi Somayyeh RAZZAGHI Biyokömür Mahmut TEPECİK