Г.с. Обаева

Г.с. Обаева

Auto-generated profile, based on publicly available information

Г.с. Обаева

K. Zhubanov Aktobe Regional University, Aktobe, Kazakhstan

Research Focus & Metrics

Academic Career Length

3Years (2024-Present)

(Calculated once Scilit publication data is synced: current year − year of first publication + 1)

Representative Publications

View All Publications
22 June 2026 in Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi
Verified
Journal Article
Closed access
AAAnar Abdullina
Anar Abdullina
GOGulnara Obayeva
Gulnara Obayeva
AMAktoty Mukhan
Aktoty Mukhan
BOBekarys Olzhabayev
Bekarys Olzhabayev
Dünya edebiyatında mitolojinin estetik açıdan yeniden yorumlanma süreci XX. yüzyılın ortalarından itibaren başlamışken, Kazak edebiyatındaki bu eğilim XX. yüzyılın sonlarında belirginlik kazanmıştır. Yeni mitoloji anlayışı yöntemi, edebî metinde yalnızca mitik tasavvurları yeniden üretmekle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda çağın ontolojik gerçekliğini yansıtmanın ve okurun bilişsel ufkunu şekillendirmenin de poetik bir aracı olarak işlev görür. Bu bağlamda yeni mitoloji anlayışı, Kazak edebiyatı araştırmalarındaki çağdaş estetik yönelimlerden biri olarak değerlendirilebilir. Bu çalışma, çağdaş Kazak edebiyatındaki yeni mitoloji anlayışı akımını teorik ve pratik düzlemde incelemektedir. Modern Kazak nesrinde mitik unsurlar, folklorik özelliklerinden sıyrılarak postmodernizm bağlamında yeni mitoloji anlayışı düzeyine yükselmiştir. Makalede, A. Kemelbaeva’nın eserleri temel alınarak mitik imgelerin, arketiplerin ve sembollerin dönüşümü disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Araştırma sürecinde, yeni mitoloji anlayışının sanatsal doğasını ortaya koymak amacıyla bütüncül metodolojik yaklaşımlar uygulanmıştır. Edebî metinlerdeki mitik ve folklorik imgeler ile sembollerin yeniden incelenmesi için yorumlayıcı yöntem; metin ile arkaik anlatı yapıları arasındaki ilişkileri belirlemek için ise metinlerarasılık analizi kullanılmıştır. Ayrıca, edebî eserlerdeki mitik unsurların rolünü bir estetik sistem olarak değerlendirmek amacıyla sistematik analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, çağdaş Kazak nesrinin yapısındaki mitolojik unsurlar yalnızca estetik bir araç değil, aynı zamanda ulusal kodun yeniden üretilmesinde temel bir işlev üstlenmektedir. Kazak folklorunun kökeninin belirlenmesinde mitik düşünce sistemi başlangıç noktası olarak kabul edildiğinden, halkın dünya görüşü ile çevreyi algılama biçimleri folklor sonrası bilincin temelini oluşturmaktadır. Mitolojik bilinç, tarihî folklor eserlerinden başlayarak günümüzdeki edebî eserlere kadar süreklilik arz etmektedir. Araştırma, çağdaş Kazak nesrindeki mitolojik söylemin temel dayanaklarını ortaya koymakla birlikte yeni mitoloji anlayışını analiz etmektedir. Ancak bu alandaki çalışmaların daha derinleştirilmesi gerekmektedir. Gelecekte Kazak yeni mitoloji anlayışının genel Türk dünyası bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmesi, Türk mitolojik unsurlarının modern edebiyattaki dönüşüm dinamiklerinin belirlenmesine katkı sağlayacaktır. Bunun yanı sıra, mitolojik imgelerin bilişsel-semiotik doğasının açımlanması da edebiyat biliminin öncelikli araştırma alanlarından biri olarak değerlendirilmelidir.

25 March 2024 in Keruen
Verified
Journal Article
Closed access
ГОГ.с. Обаева
Г.с. Обаева
МБМ.р. Балтымова
М.р. Балтымова
OСO. Сойлемез
O. Сойлемез
Мақалада қазақ әдебиетінің классигі Ғ.Мүсiрепов шығармаларындағы фольклорлық мотивтерді, кейіпкерлерді пайдалану ерекшелігі қарастырылады. Ғ.Мүсіреповтің көркемдік жүйесінде фольклормен байланыстың түрлі әдістері қолданылады: дәйексөз, тікелей еске түсіру, реминисценциялар, жасырын ассоциациялар, тұспалдаулар, аллюзиялар, фольклордың тұрақты бейнелері мен белгілерін пайдалану. Бұлар фольклоризмнің элементарлы-поэтикалық, мифологиялық, этнографиялық бағыттағы, еркін шығармашылық жанрдағы сан қилы түрлерінің бар екендігін дәлелдейді. Ертегi, аңыздарда жиi кездесетiн көне кейiпкердiң бiрi – айдаһар. Мақалада Ғ. Мүсірепов шығармаларындағы айдаһар бейнесінің әртүрлі сипатта қолданылуы қарастырылады. Бiз зерттеуімізде Ғ. Мүсірепов шығармаларындағы фольклорлық, мифологиялық кейiпкерлердiң қолданылу ерекшелiгiн айқындай отырып, осы бейнелердiң өте көнеден келе жатқанын дәлелдейтiн ғылыми негiздерге де сүйенудi мақсат етiп қойдық. Сондықтан жазушы шығармасының тiнiнде арқау болып отырған мұндай шығыстық сипаттағы фольклорлық образдардың қазақ ғылымындағы қолданылу деңгейi қандай деген сұрақтарға да тоқталдық. Жазушы фольклорда әбден тұрақталған бейнелердi алған. Ол бейнелердi өз қоғамының талап-мүддесiне сай қолданған. Фольклорлық дәстүр Ғ. Мүсіреповтің шығармашылық мәнерінің, көркемдік әдісінің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады және оның көркем шығармаларында жанрлық, мазмұндық, бейнелік-символдық, стилистикалық жағынан түрлі деңгейде көрінеді.

31 March 2026 in Bulletin of the Eurasian Humanities Institute, Philology Series
Verified
Journal Article
Closed access
ZSZhansulu Sarsenbayeva
Zhansulu Sarsenbayeva
AQAizhan Qurmanbay
Aizhan Qurmanbay
GOGulnar Obayeva
Gulnar Obayeva
This article comprehensively examines the archetypal and psychological transformation of the female image in the novel Munara by Aigul Kemelbayeva, a prominent representative of modern Kazakh prose. The relevance of the study lies in the scholarly interpretation of the process through which the female figure in national literature transcends traditional social roles and emerges as a spiritual subject, a bearer of cultural memory, and an artistic representation of the inner development of consciousness. The purpose of the study is to determine the level of artistic representation of the female image in contemporary Kazakh literature by analyzing the archetypal structure of the female characters in Munara, their mythopoetic foundations, and the psychological depth of the protagonist. The research methodology is based on archetypal, psychoanalytic, mythopoetic, and hermeneutic approaches. In addition, the symbolic system of the text, the categories of time and space, and the functions of natural and totemic images were analyzed in order to reveal their connection with the transformation of the protagonist’s consciousness. The female image in the novel is interpreted not merely as a social type or domestic character, but as a spiritual personality developing within the space of archetypal consciousness. The author artistically conveys the heroine’s inner experiences, loneliness, self-search, and stages of spiritual renewal through mythological and symbolic imagery. The results of the study demonstrate that in the novel Munara, Aigul Kemelbayeva elevates the female image from a social level to the level of a spiritual subject, presenting it in close connection with national cultural codes, archetypal structures, and the collective unconscious. The compositional structure and plot of the novel reflect the heroine’s inner development, the process of individuation, and stages of spiritual maturation. In this regard, Munara represents an important work in contemporary Kazakh prose that deepens the artistic interpretation of the female image and reveals its cultural, philosophical, and mythopoetic significance.

30 June 2026 in Научный журнал "Вестник Актюбинского регионального университета имени К. Жубанова"
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
ОГОбаева Г.с.
Обаева Г.с.
СОСойлемез О.
Сойлемез О.
Бұл мақала ХХ ғасырдың екінші жартысындағы қазақ поэзиясының көрнекті өкілі Өтежан Нұрғалиев шығармашылығындағы сатиралық поэтиканың көркемдік табиғатын талдауға арналған. Ақын поэзиясындағы сатира мен юмордың идеялық-эстетикалық қызметі, олардың азаматтық лирикамен, философиялық оймен астасуы негізгі зерттеу нысаны ретінде қарастырылады. Өтежан Нұрғалиев сатираны тек күлкі тудырушы тәсіл ретінде емес, қоғамдағы моральдық-этикалық құндылықтарды саралайтын, адам болмысындағы кемшіліктерді әшкерелейтін пәрменді көркемдік құрал дәрежесіне көтерді. Мақалада ақынның «Дүниеқоңыз», «Өлең жазатын адам», «Арызқой», «Мен талантты ақынмын», «Дарынсыз драматургке» сияқты сатиралық өлеңдері поэтикалық тұтастық, образ жасау, ирония, сарказм, типтендіру және нақты есім беру тәсілдері тұрғысынан талданады. Сатиралық бейнелер арқылы ақын замандас мінезін, әдеби ортадағы тоғышарлықты, пысықайлықты, жалған бедел мен рухани жұтаңдықты сын тезіне салады. Сонымен қатар Өтежан Нұрғалиев поэзиясындағы юморлық сипаттың жеңіл күлкімен шектелмей, терең әлеуметтік, философиялық мазмұнмен ұштасатыны дәлелденеді. Зерттеу барысында салыстырмалы-типологиялық, поэтикалық талдау, мәтіндік интерпретация әдістері қолданылды. Мақала нәтижелері Өтежан Нұрғалиев поэзиясындағы сатиралық поэтиканың қазақ әдебиетіндегі орны мен көркемдік маңызын айқындауға мүмкіндік береді және қазақ поэзиясының даму үрдістерін зерделеуде ғылыми-теориялық тұрғыдан маңызды.

29 September 2026 in Bulletin of L.N. Gumilyov Eurasian National University PHILOLOGY Series
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
RZR.R. Zhumagalieva
R.R. Zhumagalieva
GOG.S. Obaeva
G.S. Obaeva
ZZZh.A. Zhetessova
Zh.A. Zhetessova
The article provides a scholarly analysis of the artistic foundations underlying the images of khan’s daughters in Kazakh fantasy fairy tales, which constitute a significant part of Kazakh prose folklore. Particular attention is paid to the typology and poetics of princesses’(khanshalar) portrayals, which are shaped in accordance with the genre features of the fairy tale. The study systematizes the main artistic features characteristic of the images of khan’s daughters in fantasy fairy tales. Their exceptional beauty, remarkable intelligence, erudition, diligence and well-considered decisions made for the welfare of their people are demonstrated through concrete examples. Although they are often secondary rather than main characters, the actions of these princesses (khanshalar) are shown to enrich the ideological and aesthetic dimensions of the tales. The purpose of the study is to reveal the artistic identity of khan’s daughters in fantasy fairy tales, to determine their connections and distinctions from other characters, to demonstrate the measure of popular imagination and cognition involved in their creation, and to encourage people to take as an example the good qualities of princesses (khanshalar).

16 June 2026 in Turkic Studies Journal
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
OСO. Сөйлемез
O. Сөйлемез
ГОГ. Обаева
Г. Обаева
ӨАӨ. Атеш
Ө. Атеш
Интертемәтінділік дегеніміз – белгілі бір мәтін мен басқа мәтіндер арасындағы тікелей немесе жанама байланыс. Авторлар мұндай байланыс құруда түрлі әдістер пайдаланады. «Қайта жазу» – ең көп таралған әдістердің бірі. Қайта жазу дегеніміз – бұрыннан бар мәтінді кейінгі заман жағдайларына сәйкес жаңа көзқараспен және арнайы мақсатпен қайтадан жазу. Әдебиеттегі «нәзирагөйлік» дәстүрін де интермәтіннің жарқын үлгісі ретінде қарастыра аламыз. Интермәтінділік әдісін қолданатын автор бастапқы мәтінді түрлендіреді, өз шығармасында оның оқиға желісін қолданады, кейде қайта жазады және мағынаның жаңа өрісін жасайды. Осылайша, бастапқы мәтін негізінде жаңа мәтін жасалады. Қазіргі заманғы авторлар түрлі себептермен интермәтінділік және қайта жазу әдістеріне жүгінеді. Бір авторлар бұл әдісті постмодерндік көзқарасқа байланысты пайдаланса, енді біреулері ұжымдық жадты сақтау және тарих пен қазіргі заман арасында көпір салу үшін қолданады. Қазақстан мен Түркияда түркі әдебиетінің негізгі мәтіндерінің бірі – Орхон жазбаларына интермәтіндік сілтемелер жасайтын романдар жазылған. Алайда бұл мәтіндерді жасанды интеллект арқылы қайта жазу және талдау жұмыстары жүргізілген жоқ. Бұл мақалада түркілердің көне жазба ескерткіштері – Күлтегін және Тоныкөк мәтіндері ChatGPT жасанды интеллект бағдарламасы арқылы екі түрлі заманауи әңгіме жасау үшін қайта жазылды. Мақала Орхон мәтіндеріне заманауи әңгімелеу техникасы мен психологиялық тәсілдер арқылы тереңдік қосқанын анықтауға бағытталған. Зерттеу жұмысында түпнұсқа мәтін мен жасанды интеллект қайта жазған заманауи мәтін салыстырмалы түрде талданды. Бұл талдаулар маңызды қорытындылары көрсетті. Күлтегін ескерткішінің түпнұсқасы шешендік стильде, өсиет түрінде жазылған. Кейінгі ұрпаққа бағытталған бұл әдеби мәтінде сұрақтар болғанымен, адамдар арасындағы диалог жоқ. Ал жасанды интеллект жазған заманауи әңгімеде оқиғалар өрбиді және кейіпкерлердің сипаттамаларына байланысты диалогтар қамтылған. Диалогтардың басты міндеті – оқиға кейіпкерлері арасындағы әңгімелер арқылы ескерткіште бабаларымыз айтқан ескертулерді толығырақ көрсету. Сонымен қатар жасанды интеллект жасаған мәтіндегі маңызды аспект ретінде кейіпкерлердің психологиялық күйлерін ашу үшін ішкі талдау әдістерін қолданғанын айта аламыз. ChatGPT жасанды интеллект бағдарламасы Тоныкөк ескерткішінің мәтінін қайта жазып, бүгінгі әлем мен империалистік жүйені сынайтын әңгіме жасады. Әңгімеде ұлттық жадты сақтау оқырманға осы жаңа тәртіпте өмір сүрудің жалғыз жолы ретінде ұсынылады. Тасқа жазып қалдырған мәтіндерімен түркілердің ұлттық жадын сақтапқалған Тоныкөк өз болмысын жатсынатын кейінгі ұрпақты оятуға тырысады. Мақаладағы гипермәтіндер толығымен ChatGPT жасанды интеллект бағдарламасы арқылы жазылды.