The focus of the action research reported here is on how leaders and teachers used teamwork in developing a professional learning community in a new compulsory school in Iceland. Collaboration is a critical issue in schools as it can improve practice that supports student achievement. Results from the TALIS 2008 study show that Icelandic teachers are below international averages regarding joint teaching and supporting each other. Findings from this action research study showed signs of an emerging collaborative structure among some teams but also a lack of feedback among peers. Teachers expressed difficulty in putting into practice their growing sense of professionalism. The research findings suggest that peer coaching should be supported to encourage staff to engage in critical reflection and transforming practice.
7 August 2015 in Professional Development in Education
In schools the participation of students, parents and paraprofessionals is important because it increases ownership and improves performance. Here the focus is on students’ and paraprofessionals’ learning and a sense of community when leaders try to develop a professional learning community in a new school in Iceland. An action research project lasting three-and-a-half years was used in the school. The researcher worked closely with two school leaders. Data were acquired through interviews, observations and reflections and from national assessments. Teachers and school leaders dominate the community but results show signs of the involvement of others in the school. Teachers take responsibility, seldom consulting with paraprofessionals. The students have a choice on ‘how’ and ‘when’ in learning while teachers decide ‘what’ they learn. The leaders should find a structure to involve the school aides in the teams to promote team diversity. The leaders and teams have to explore collaboration and discussion, not least with students. Leaders should involve parents in critical reflection on the school policy and increase structured and formal paths for their participation. The involvement of students in the development of the professional learning community was strengthened by the ‘Positive Discipline’ approach, which gave them an opportunity to discuss learning in a safe environment.
Menntun fyrir alla er einn af meginþáttum þeirrar stefnu sem íslenskt skólakerfi er byggt á. Í úttekt Evrópumiðstöðvar um nám án aðgreiningar og sérþarfir (hér eftir Evrópumiðstöðin) á framkvæmd stefnunnar, sem var birt 2017, kom fram að þrátt fyrir að stefnan væri skýr hefði skólasamfélagið hvorki skýra mynd af hugtakinu menntun án aðgreiningar né fullnægjandi skilning á hvað skólastarf á þeim grundvelli fæli í sér. Markmið greinarinnar er tvíþætt: Í fyrsta lagi að draga saman niðurstöður 23 funda sem haldnir voru um allt land á vegum stýrihóps Mennta- og menningarmálaráðuneytisins um menntun fyrir alla haustið 2018 með það fyrir augum að skapa umræðu um stefnuna. Til fundanna voru boðaðir fulltrúar leikskóla, grunnskóla og framhaldsskóla, frístundaþjónustu, foreldrafélaga, skólaskrifstofa, félags- og skólaþjónustu auk heilsugæslu. Niðurstöðurnar eru byggðar á greiningu á umræðuverkefni sem lagt var fyrir á hverjum fundi þar sem þátttakendur komu sér saman um mikilvægustu breytingar sem gera þyrfti, og forgangsröðun þeirra, til að styrkja menntun fyrir alla í íslenska skólakerfinu. Í öðru lagi er markmið greinarinnar að leggja fram tillögur greinarhöfunda um aðgerðir til að efla menntun fyrir alla í íslenskum skólum. Þær eru byggðar á niðurstöðum umræðuverkefnisins ásamt niðurstöðum úttektarskýrslu Evrópumiðstöðvarinnar frá 2017. Þær eru settar í samhengi við fræðilegan bakgrunn menntunar fyrir alla og enn fremur líkan af vistkerfi menntunar með það fyrir augum að greina á hvaða stjórnsýslustigum menntakerfisins ábyrgð á framkvæmd hvers þáttar liggur.
Markmið rannsóknarinnar var að kanna hvernig skólaþjónusta sveitarfélaga stæði að því að tryggja kennurum og skólastjórnendum stuðning til starfsþróunar og að efla skóla sem faglegar stofnanir, sem þeim ber samkvæmt lögum. Rafræn spurningakönnun var lögð fyrir skólastjóra leik- og grunnskóla og þá sem voru í forsvari fyrir skólaþjónustu í sveitarfélögum á Íslandi. Til að fylgja spurningakönnuninni eftir voru valin fimm tilvik og þau rannsökuð sérstaklega. Niðurstöður benda til þess að ekki sé jafnvægi milli meginviðfangsefna skólaþjónustunnar, sem eru að styðja nemendur og foreldra annars vegar og starfsþróun kennara, stjórnenda og annars starfsfólks hins vegar. Margt bendir til þess að skólaþjónustuna skorti skýrari stefnu um skólamiðaða ráðgjöf þar sem betur er skerpt á hlutverki hennar í því að efla og þróa skólana sem faglegar stofnanir og uppfylla þar með reglugerðarákvæði. Í því skyni þurfa yfirvöld og fræðslustjórar að hafa samráð um áherslur og leiðir og tryggja heildstæða þjónustu með áherslu á starfsþróun og skólamiðaða ráðgjöf fyrir starfsfólk skóla í samstarfi við kennara og skólastjórnendur.
Frá ágúst 2009 til desember 2012 átti sér stað vinna við innleiðingu og þróun faglegs lærdómssamfélags í nýjum grunnskóla í þéttbýli. Samhliða var gerð starfendarannsókn í skólanum, í samstarfi ytri aðila og skólastjórnenda. Þar var rannsakað hvaða þýðingu forysta stjórnenda hafði fyrir þróun starfshátta í nýjum skóla og hvað studdi hana. Stuðst var við ígrundun stjórnenda, vettvangsathuganir, viðtöl og mat ásamt rýni í fyrirliggjandi gögn í skólanum. Í lok rannsóknartímabilsins sýndu niðurstöður að teymisvinna var einkennandi fyrir skólastarfið og kennarar í teymum tóku forystu á ýmsan hátt með stjórnendum. Mörg teymi mátti skilgreina sem lærdómsteymi. Starfið var ekki átakalaust en stjórnendur sinntu forystuhlutverki sínu með seiglu, eftirfylgni og lausnaleit að vopni. Fimm árum síðar, skólaárið 2017–2018, var gerð eftirfylgnirannsókn í skólanum þar sem tekin voru rýnihópaviðtöl við teymi og lagt fyrir matstæki um lærdómssamfélag. Leitað var svara við rannsóknarspurningunum: Hvað einkennir teymisvinnu og forystu stjórnenda og kennara/teyma í skólanum fimm árum eftir að innleiðingarferli lærdómssamfélags lauk árið 2012? Hverjar eru helstu áskoranirnar? Frá því að fyrri rannsókn lauk hefur nemendum skólans fjölgað og miklar breytingar hafa orðið í starfsmannahópnum, ekki síst stjórnendateyminu. Enn er teymisvinna við lýði í skólanum og innri umgjörð skólans styður við samkennslu árganga, samstarf og leiðsögn. Skilgreining og stigskipting teyma sem stuðst var við í upphafi er þó ekki öllum kunn, vinnubrögð í teymum eru ekki samræmd og kennarar í teymum sinna forystu lítið. Sterkar vísbendingar eru um að teymi séu einangruð og að skólastjórnendur fylgist minna með kennslu og námi í kennslustundum en áður. Hér verður greint frá helstu niðurstöðum eftirfylgnirannsóknarinnar og þær skoðaðar í samhengi við fyrri niðurstöður.
Fyrstu tvö árin í starfi hafa mikilvæg áhrif á fagmennsku kennara. Í greininni er sjónum beint að mótun starfskenningar nýrra framhaldsskólakennara til að skilja betur hvaða þættir ráða þar för. Rannsóknin er byggð á eigindlegum gögnum.1 Í ársbyrjun 2016 voru tekin viðtöl við átta nýliða í framhaldsskólum. Niðurstöður benda til þess að nýir kennarar átti sig á því að starfskenning þeirra er í stöðugri þróun. Nokkrir þættir virðast vega þyngra en aðrir í því ferli. Þar má nefna samskipti við nemendur, áhrif leiðsagnar og skólamenningu viðkomandi skóla. Leiðsögn fyrir nýliða er víða ómarkviss og skólamenning framhaldsskólanna veitir ekki nægan stuðning. Engu að síður virðast nýliðar þróa með sér seiglu sem er mikilvægur þáttur í starfskenningu.