24 October 2018 in Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi
Demokratik bir toplumda “özgürlük”, “güvenlik” ve “demokrasi” dengesinin sağlanması büyük zorluklar içermektedir. Söz konusu dengenin sağlanmasında özgürlüklerin ve demokrasinin korunması asıl ve öncelikli olmakla birlikte, özellikle 11 Eylül saldırılarından sonra artan terör tehditlerine karşı alınan güvenlik tedbirlerinin, gelişmiş Batı demokrasileri de dahil, birçok ülkede demokratik özgürlüklerin kısıtlanmasına yol açtığı görülmektedir. Çalışmada Türkiye’de teröre destek vermeleri nedeniyle bazı belediyelere kayyum atanması uygulaması “özgürlükler, demokrasi ve güvenlik ilişkisi” bağlamında değerlendirilerek “Kamu düzeni ve güvenlik kaygısı yerel demokrasiyi askıya aldırır mı? Sorusuna cevap aranmış, uygulamanın yerel demokrasiyi önemli ölçüde askıya aldığı ancak olağanüstü şartlarda zaruretten kaynaklanması, ulusal ve uluslararası normlara uygun ve şartların gerektirdiği sınırlarda olmasının en azından olağanüstü koşullar sürdüğü müddetçe meşru ve kabul edilebilir bir yönetim pratiği sayılabileceği değerlendirilmektedir.
30 December 2019 in Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi
Sosyal, siyasal ve kültürel birçok alanı etkisi altına alan küreselleşme, tarih boyunca insan ilişkilerini merkezine alan kentleri de kaçınılmaz olarak etkilemiştir. Kentleşme sürecinde yoğun bir göç dalgasıyla karşılaşan kentler, artan nüfus baskısı sonucunda birçok sorunla baş etmek durumunda kalmıştır. Hem kentsel mekânların fiziksel yapısını hem de bu mekânlardaki toplumsal yaşamı etkileyen sorunlardan biri de kente göç eden bireylerin kentle bütünleşme durumudur. Kırdan kente gelen bireyler, bir yandan sosyal ve ekonomik yapıya uyum sağlamakta zorluk çekerken diğer yandan kentte yaşayanlar tarafından kabul görme endişesi taşımaktadırlar. Buna karşın bireyin kenti sahiplenme, kendisini kentin bir parçası olarak hissetme, kent yaşamına uyum sağlama ve sahip olduğu kentlilik bilinci seviyesi kentlerin mevcut sorunlarının çözümünde önemli bir unsuru oluşturmaktadır. Buradan hareketle kente göç eden bireylerin uyum sorunlarını hafifletmek için dayanışma olgusunu temel alan ve tampon mekanizmalar olarak nitelendirilen “hemşehri dernekleri” kurulmaktadır. Temel olarak hemşehriler arasında yardımlaşmayı sağlamak, onları bir araya getirmek ve maddi-manevi destekte bulunmak gibi amaçlarla kurulan derneklerde, hemşehri kavramı aynı memleketten göç edenleri tanımlamaktadır. Kente göç edenlerin kırsal alanda edindikleri cemaat ilişkilerini kentte sürdürmelerine ve geldikleri yöreye ait kültürel değerleri korumalarına hizmet eden hemşehri derneklerinin, tam da bu noktada kente uyum konusunda ne derece işlevsel oldukları tartışma konusudur. Zira dernekler söz konusu özellikleri ile bireylerin kırsaldan getirdikleri yaşam örüntüleri içerisinde kalmalarına sebep olabilmekte, dolayısıyla kentlilik bilincinin edinilmesini geciktirebilmektedir. Bunun yanı sıra derneklerin “hemşehri” tanımını mevzuatımızla uyumlu olarak “o yörede ikamet edenleri” kapsayacak şekilde ele almak yerine, “aynı yerde doğmuş olma” anlayışına dayandırmaları göç edenlerin kaynaşma sürecini uzatan bir unsur olarak görülebilir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, hemşehri derneklerinin göçün ilk dönemlerinde kente uyumu destekleyici bir mekanizma olma özelliği taşımasına karşın sonraki dönemlerde kentlilik bilincinin oluşturulmasını yavaşlatıcı bir etkiye sahip olduğu tezi ile hemşehri derneklerinin kentlilik bilinci üzerindeki etkisini açıklamaktır. Bu doğrultuda yöntem olarak metin analizi kullanılmış, literatür taraması ile çalışmanın temelini oluşturan kavramlar açıklanmış, yapılan alan araştırmaları değerlendirilmiş ve konuyla ilgili mevcut durum tespit edilerek gerçekleştirilmiş çalışmalara ilaveten yapılması önerilen hususlar ortaya konulmuştur.
30 June 2020 in Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi
Türkiye’de kamu yönetimi, merkezden yönetim ve yerinden yönetim ilkesine göre yapılanmıştır. Bu iki ilke birbirini tamamlayarak kamu yönetiminin bütünlüğünü sağlamaktadır. Diğer taraftan merkezi idarenin yerel yönetimler üzerinde; yerel hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi, kamu görevlerinde birliğin sağlanması, toplum yararının korunması ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacını gözetmek bakımından idari vesayet yetkisine sahip olduğu bilinmektedir. 2000’li yıllardan itibaren kamu yönetiminde yoğun bir değişim ve dönüşümün yaşandığı Türkiye’de, merkezi yönetim- yerel yönetim ilişkileri reform gündeminde önemli bir yer tutmuştur. Bu süreç demokrasi ve insan hakları reformlarının etkisiyle önemli bir desantralizasyon sürecini yaşayarak, yerelin yükselişine tanık olunan bir mecrada şekillenirken son yıllarda, bazı belediyelere mülki idare amirlerinin kayyum olarak atanması gibi uygulamalarda görüldüğü üzere merkezi yönetimin yerel yönetimlerle ilişkilerinde yeniden ağırlığını arttırdığı bir döneme girilmiştir. Diğer taraftan 2018 yılında Türkiye’nin yönetim sisteminin başkanlık sistemi referanslı Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi olarak değişmesi merkezi yönetim- yerel yönetim ilişkilerinde de değişimi kaçınılmaz kılacaktır. Çalışmanın önemi, bu değişim sürecinin; mülki idare sisteminin yereldeki en önemli temsilcisi olan vali ile yerel yönetimlerin en önemli aktörü olan belediye başkanının pozisyonlarına ve birbirleriyle ilişkilerine nasıl yansıdığını ortaya koymak ve gelinen noktayı değerlendirmek olacaktır. Deskriptif ve yorumlayıcı bir yöntemin izlendiği çalışmada sürecin mülki idarenin güç kazanacağı bir tarzda gelişeceğini gösteren bulgulara ulaşılmaktadır.
30 December 2024 in Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
Teknolojide yaşanan yenilikler sayesinde demokrasi ve demokrasinin kullandığı araçlarda ciddi dönüşümler yaşanmaktadır. Bilhassa katılımcı demokrasi alanına büyük fayda sağlayan teknoloji sayesinde dünya genelinde birçok yeni uygulama faaliyete geçmektedir. Katılımcı demokrasinin dünya genelinde önemini ortaya koyan yeni uygulamalara bakıldığında dijital seçim sistemleri dikkat çekmektedir. Bu çalışmada e-Devlet temelinde bir dijital seçim sistemi modeli önerisi öneriler ve uygulama stratejileriyle birlikte tartışılacaktır. E-Devlet sisteminin sürdürülebilir hizmet anlayışından yola çıkarak yönetişim alanının önemli bir noktasını temsil eden katılımcı demokrasinin de teknoloji destekli artırılması gerektiği düşünülmektedir. Bu kapsamda ülkeler için oldukça önemli bir yeri olan e-Devlet uygulamalarının katılımcı demokrasinin en üst seviyesini yansıtan seçim uygulamalarına uyarlama düşüncesi önemli görülmektedir. Bu çalışmada vatandaşların bulundukları yerde kolaylıkla oy kullanabildikleri, bağımsız, etkin ve güvenli bir dijital seçim sisteminde nelere dikkat edilmesi ve hangi sorunlara nasıl bir güvenlik çemberi oluşturulması gerektiği üzerinde önerilerde bulunulacak, e-Devlet üzerinden uygulanabilir bir dijital seçim sisteminin tasarım ve uygulama noktalarında yapay zekâ ve makine öğrenimi tabanlı güvenlik çözümlerine odaklanılacaktır.