1 October 2020 in Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
Türk kamu yönetimini dönüştürmeye yönelik köklü reformlar içinde önemli yer tutan 6360 sayılı kanun, kamu hizmetlerinin sunumunda etkinlik ve verimliliği arttırma, koordinasyon eksikliğini giderme, ölçek ekonomisinden faydalanma, ulaşım, çevre ve sanayileşmenin neden olduğu sorunları çözme gibi birçok amaçla uygulamaya geçirilmiştir. Kanunun gerekçesinde yeni modeli gerekli kılan hususlar iki eksen etrafında toplanmıştır. İlki yeni kamu yönetimi ilkelerine dayanan yerel yönetim anlayışını yerleştirmek iken diğeri, kaynakların daha etkin ve yerinden kullanımını sağlayacak, optimal ölçekte hizmet üretecek güçlü bir yerel yönetim yapılanmasının oluşturulmasıdır. Bu kapsamda büyükşehir belediyesi olma kriterleri değiştirilmiş, 14 olan büyükşehir belediye sayısı 30’a yükselmiştir. Balıkesir, 6360 sayılı kanunla büyükşehir statüsü elde eden iller arasında yer almaktadır. Çalışmanın amacı, 6360 sayılı Kanun’un Balıkesir kapsamında hizmet sunumunu nasıl etkilediğini ve amaçlarına ne derece ulaştığını, Büyükşehirlerde yerel ölçekteki mevcut siyasal yaklaşımların tümünün yansıtıldığı karar mercii olarak görünen Büyükşehir Meclis Üyeleri açısından incelemektir. Bu kapsamda çalışmada yöntem olarak metin analizi ve alan araştırması yöntemleri kullanılmıştır. Alan araştırması için Balıkesir ili tercih edilmiş, büyükşehir meclis üyeleri üzerinde 5 demografik soru ve 37 önermeden oluşan bir anket çalışması uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, meclis üyelerinin 6360 sayılı düzenlemenin yerele yansımaları noktasında olumsuz bakış açısına sahip oldukları görülmüş, buna bağlı olarak etkin ve verimli bir hizmet anlayışının yerleşmesine katkı sağlamak amacıyla ortaya koydukları hususların altı çizilmiştir.
30 December 2019 in Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi
Sosyal, siyasal ve kültürel birçok alanı etkisi altına alan küreselleşme, tarih boyunca insan ilişkilerini merkezine alan kentleri de kaçınılmaz olarak etkilemiştir. Kentleşme sürecinde yoğun bir göç dalgasıyla karşılaşan kentler, artan nüfus baskısı sonucunda birçok sorunla baş etmek durumunda kalmıştır. Hem kentsel mekânların fiziksel yapısını hem de bu mekânlardaki toplumsal yaşamı etkileyen sorunlardan biri de kente göç eden bireylerin kentle bütünleşme durumudur. Kırdan kente gelen bireyler, bir yandan sosyal ve ekonomik yapıya uyum sağlamakta zorluk çekerken diğer yandan kentte yaşayanlar tarafından kabul görme endişesi taşımaktadırlar. Buna karşın bireyin kenti sahiplenme, kendisini kentin bir parçası olarak hissetme, kent yaşamına uyum sağlama ve sahip olduğu kentlilik bilinci seviyesi kentlerin mevcut sorunlarının çözümünde önemli bir unsuru oluşturmaktadır. Buradan hareketle kente göç eden bireylerin uyum sorunlarını hafifletmek için dayanışma olgusunu temel alan ve tampon mekanizmalar olarak nitelendirilen “hemşehri dernekleri” kurulmaktadır. Temel olarak hemşehriler arasında yardımlaşmayı sağlamak, onları bir araya getirmek ve maddi-manevi destekte bulunmak gibi amaçlarla kurulan derneklerde, hemşehri kavramı aynı memleketten göç edenleri tanımlamaktadır. Kente göç edenlerin kırsal alanda edindikleri cemaat ilişkilerini kentte sürdürmelerine ve geldikleri yöreye ait kültürel değerleri korumalarına hizmet eden hemşehri derneklerinin, tam da bu noktada kente uyum konusunda ne derece işlevsel oldukları tartışma konusudur. Zira dernekler söz konusu özellikleri ile bireylerin kırsaldan getirdikleri yaşam örüntüleri içerisinde kalmalarına sebep olabilmekte, dolayısıyla kentlilik bilincinin edinilmesini geciktirebilmektedir. Bunun yanı sıra derneklerin “hemşehri” tanımını mevzuatımızla uyumlu olarak “o yörede ikamet edenleri” kapsayacak şekilde ele almak yerine, “aynı yerde doğmuş olma” anlayışına dayandırmaları göç edenlerin kaynaşma sürecini uzatan bir unsur olarak görülebilir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, hemşehri derneklerinin göçün ilk dönemlerinde kente uyumu destekleyici bir mekanizma olma özelliği taşımasına karşın sonraki dönemlerde kentlilik bilincinin oluşturulmasını yavaşlatıcı bir etkiye sahip olduğu tezi ile hemşehri derneklerinin kentlilik bilinci üzerindeki etkisini açıklamaktır. Bu doğrultuda yöntem olarak metin analizi kullanılmış, literatür taraması ile çalışmanın temelini oluşturan kavramlar açıklanmış, yapılan alan araştırmaları değerlendirilmiş ve konuyla ilgili mevcut durum tespit edilerek gerçekleştirilmiş çalışmalara ilaveten yapılması önerilen hususlar ortaya konulmuştur.
30 January 2025 in Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Teknolojik uygulamaların hayatın her alanına kolektif bir istekle entegre edildiği sistemi anlatan “teknoşovenizm”, sorun yeterince iyi tanımlanmışsa, teknolojinin tüm sorunları etkili ve en iyi şekilde çözebileceğini savunmaktadır. Teknoşovenizmin yapı taşlarından birisini ise yapay zekâ teknolojisi oluşturmaktadır. Ulusal ve uluslararası ölçekte, sosyal ve siyasal hayatta büyük değişimler yaratan yapay zekâ, bilginin en büyük sermaye ve servet kaynağı olduğu bir çağda, tüm ulusların rekabet gücünü belirleyen stratejik bir unsurdur. Bu nedenle yapay zekânın doğru kullanımı, aynı zamanda demokrasilerin geleceğini etkileyebilme ihtimali açısından önemlidir. Zira yapay zekâ, özellikle siber ortamda varlık gösteren vatandaşların karar alma süreçlerini şekillendirebilmekte, kolektif karar almanın nasıl gerçekleşeceğini yönlendirebilmektedir. Yapay zekâ teknolojilerinin demokratik değerleri, süreçleri ve vatandaşların sosyal ve siyasi davranışlarını etkilediğine yönelik giderek artan söz konusu kanaat, bu teknolojinin demokratik hayatın sürdürülebilirliği açısından risk ve fırsatlarıyla tartışmaya açılmasını bir gereklilik olarak ortaya koymuştur. Çalışmada yapay zekânın siyaseti yeniden şekillendirmeye yarayan yeni ve farklı yollar yarattığı tezinden hareketle demokrasinin bu uygulamalardan ne ölçüde etkilendiği tartışılmış, yöntem olarak nitel araştırma tekniklerinden metin analizi kullanılmıştır. Çalışmanın amacı demokrasi ve yapay zekânın doğal müttefikler mi olduğu, yoksa yapay zekânın demokratik amaçlara hizmet edebilmesi için aktif tasarım tercihlerine mi ihtiyaç duyulduğuna yönelik değerlendirme yapmaktır.
31 December 2020 in Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
Özellikle bilgi çağı ile birlikte yönetim anlayışında meydana gelen değişim ve reform süreci, vatandaş ile iletişimin ve ilişkinin güçlendirilmesi amacıyla yeni düzenlemeler ortaya koymuş, yerel yönetim örgütü için olumlu bir toplumsal iklim yaratma ve sürdürme amacı taşıyan halka ilişkiler faaliyetlerini zorunlu kılmıştır. Bu kapsamda çalışmanın amacı, önemli öğelerinden biri katılımcılık olan halkla ilişkiler mekanizmalarının, halkın katılım eylemine hizmet edecek ve algısını destekleyecek şekilde uygulamaya başarılı olarak yansıtılıp yansıtılmadığı hakkında değerlendirmelerde bulunmaktır. Çalışmada yöntem olarak alan araştırması kullanılmış, bunun için Türkiye’nin yerel yönetim geleneği bakımından en zengin illerinden birisi olan Eskişehir ili tercih edilerek, il merkezinde ikamet eden 400 hemşehri üzerinde 5 demografik soru ve 20 önermeden oluşan bir anket çalışması uygulanmıştır. Araştırma verileri ışığında Eskişehir’de yönetim ve halk arasında iletişimin etkin şekilde sağlandığı, halkla ilişkiler mekanizmalarının yönetsel etkileşim ve katılımı sağlama noktasında verimli ve proaktif bir şekilde kullanılabildiği, dolayısıyla yerel halkın yüksek bir katılım algısına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
30 June 2020 in Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
Türkiye’de 2000’li yıllarla birlikte geleneksel kamu yönetimi anlayışı ve uygulamalarına yönelik başlatılan yönetsel içerikli ve çok yönlü yeniden yapılanma çalışmaları, “yönetişim” başlığı altında etkinlik, şeffaflık, hesap verebilirlik, katılım gibi kavramları yönetim sisteminin hâkim ilkeleri haline getirmiştir. Yönetim anlayışında yaşanan değişim ve dönüşüm, katılım olgusunun özellikle yönetsel ayağının daha etkin bir şekilde kullanılması gerekliliğine vurgu yaparak, bu amaca hizmet edecek çeşitli katılım mekanizmalarının uygulamaya geçirilmesi ihtiyacını ortaya koymuştur. Hemşehrileri merkeze alan yeni yönetsel katılım mekanizmaları geliştirilmiş, halka en yakın birimler olarak yerel yönetimler ise bu mekanizmaların uygulamaya geçirildiği ilk basamağı oluşturmuştur. Zira yerel yönetimler, vatandaşa en yakın birimler olmalarından dolayı bir yandan demokrasi düşüncesinin hayata geçirilmesi için oynadıkları roller, diğer yandan kamu hizmetlerinin sunulmasında ve erişiminde üstlendikleri fonksiyonlar sebebiyle yerel halkın yönetime katılmasında ilk aşamayı oluşturmaktadır. Hemşehrilerin yaşam alanlarını ilgilendiren kararların alınmasında ve faaliyetlerin planlanmasında söz sahibi olabilmesi, yani politika yapımında aktör konumunda yer alabilmesi demokratik ve katılımcı bir yerel yönetim anlayışının temel taşını oluşturmaktadır. Bu kapsamda çalışmanın amacı, 2000’li yıllarla yoğunlaşan yönetsel reform çalışmalarının ve bu kapsamda hayata geçirilen hukuki düzenlemelerin katılıma yönelik mekanizmalara ne derece yansıdığı ve bu durumun hemşehriler tarafından hangi düzeyde benimsenip bir “kültür” haline getirildiğinin tespitidir. Ayrıca hemşehrilerin sosyo-demografik özelliklerine göre katılıma göstermiş oldukları eğilimin ölçülmesi diğer bir amaçtır. Bu doğrultuda hemşehrilerin öncelikle yönetsel katılım olgusuna ve belediyeye, sonrasında ise katılıma yönelik fırsat ve yöntemlere bakış açıları hakkında değerlendirmeler yapılmış, katılıma yönelik ilgi, talep ve beklenti düzeyleri ortaya konulmuştur. Çalışmada yöntem olarak metin analizi ve alan araştırması yöntemleri kullanılmıştır. Alan araştırması için Balıkesir ili tercih edilmiş, il merkezinde ikamet eden 400 hemşehri üzerinde 5 demografik soru ve 20 önermeden oluşan bir anket çalışması uygulanmıştır. Araştırma sonuçları ışığında hemşehrilerin belediye kurumuna daha olumlu bir yargı ile yaklaşmalarını sağlayacak öneriler sunulmuş, hemşehrilere yönelik katılım fırsatlarının geliştirilmesine, yerel yönetim birimlerinde demokratik bir yapı ve işleyişin sağlanmasına ve etkin ve verimli bir hizmet anlayışının yerleşmesine katkı sağlayacak hususların altı çizilmiştir.