Bu çalışma, yetiştirici koşullarında beslenen Akkaraman-Şavak kuzularının cinsiyet, doğum tipi ve büyüme performanslarının araştırılması için tasarlandı. Araştırma, Tunceli ili merkez ve Pertek ilçesine bağlı 7 yerleşim bölgesinde toplam 14336 veri kullanılarak yürütüldü. Kuzuların yıllara göre doğum, 30, 60 ve 90. gün canlı ağırlık artışlarının istatistiki olarak birbirinden farklı olduğu (p
26 December 2022 in Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi
Bu derlemede GAPUTAEM çalışma sahasına giren on bir ilin (Diyarbakır, Mardin, Şırnak, Siirt, Batman, Elazığ, Adıyaman, Malatya, Şanlıurfa, Bitlis ve Hakkâri) küçükbaş hayvan varlığı, yıllar içerisindeki değişimi ve bu illerin Türkiye ortalamasına etkileri araştırılmıştır. 2021 yılı TÜİK verilerine göre, GAPUTAEM çalışma sahasına giren on bir ilde 9.266.248 baş koyun ve 3.336.781 baş keçi olmak üzere toplam 12.603.029 baş küçükbaş hayvan bulunmaktadır. Türkiye koyun varlığı toplam 45.177.690 baştır. GAPUTAEM’in çalışma sahasına giren on bir ilin koyun varlığının oranı %20.51’dir. Türkiye’de toplam keçi varlığı 12.341.514 baştır. GAPUTAEM’in çalışma sahasına giren on bir ilin keçi varlığı, toplamın %27.04’üne tekabül etmektedir. GAPUTAEM çalışma sahasına giren on bir ilin koyun varlığı 4.728.997 baş ile 2004 yılında Türkiye toplamına oranı %18.77 iken 2021 yılında 9.266.448 baş ile Türkiye toplamına oranı %20.51’e yükselmiştir. Hem sayı hem de oran olarak artış dikkat çekmektedir. Yine GAPUTAEM çalışma sahasına giren on bir ilin keçi varlığı 1.376.533 baş ile 2004 yılında Türkiye toplamına oranı %20.83 iken 2021 yılında 3.336.781 baş ile Türkiye toplamına oranı %27.04’e yükselmiştir. Keçi sayısındaki artış koyuna oranla çok daha yüksektir.
The present study was conducted at four different farms in Diyarbakır during the transition period (1.5 to 2 month before breeding season). A total of 306 Awassi ewes were divided into four groups before the study. All groups were treated with a progesterone sponge for 12 days, PGF2α on two days before sponge removal, 600 IU eCG on sponge removal day and 150 IU hCG on the day of mating. The control group of ewes (n= 91) did not receive any additional treatment. The ewes in vitamin group (n= 61) were treated twice with Beta (β) carotene + vitamin E on 7 days before the sponge insertion and the day of mating. The ewes in hCG group (n= 74) were treated with 150 IU hCG on day 12 after mating. The ewes in vitamin + hCG group (n= 80) were treated with β-carotene + vitamin E and hCG. Ewes standing to be mounted were considered in estrus and mated. Diagnosis of pregnancy was made by ultrasonography on the 30th day after mating. In control, hCG, vitamin, and vitamin + hCG groups, estrus, pregnancy, lambing, fecundity and multiple birth rates were similar (P>0.05). It was concluded that the treatments with vitamins (β-carotene + vitamin E), hCG or both, in addition to estrus synchronization during transition period in Awassi ewes did not significantly improve the fertility parameters.