Abai Sartayev

Abai Sartayev

Auto-generated profile, based on publicly available information

Abai Sartayev

South West Res Inst Anim Husb & Crop Husb, Shymkent 160012, Kazakhstan

Research Focus & Metrics

Academic Career Length

4Years (2023-Present)

(Calculated once Scilit publication data is synced: current year − year of first publication + 1)

Representative Publications

View All Publications
1 August 2024 in Journal of Ecological Engineering
Verified
Journal Article
Open access
ZBZhanara Amirhanovna Baimagambetova
Zhanara Amirhanovna Baimagambetova
GKGani Yeskermesovich Kalymbetov
Gani Yeskermesovich Kalymbetov
ASAmir Seitkarimo
Amir Seitkarimo
BSBayan Sapargaliyeva
Bayan Sapargaliyeva
ASAbay Sartayev
Abay Sartayev
Microorganisms living in the soil of arid rangelands play a key role in maintaining their health. These tiny creatures are agents of organic matter decomposition on which soil fertility depends. Species and quantitative composition of microorganisms is an indicator reflecting the direction of...

1 January 2024 in Bulletin of the Korkyt Ata Kyzylorda University
Verified
Journal Article
Closed access
ZBZh.A. Baimagambetova
Zh.A. Baimagambetova
BKBakhytzhan Kedelbayev
Bakhytzhan Kedelbayev
GBGrażyna Bartkowiak
Grażyna Bartkowiak
ASA. Seytkarimov
A. Seytkarimov
ASA.E. Sartayev
A.E. Sartayev
В данной статье представлено влияние способов выпаса скота на количественные и качественные показатели растительного покрова пастбищных угодий сел Кожатогайского сельского округа Туркестанской области. В результате статистических анализов и геоботанических наблюдений, проведенных в 2022-2024 годах, установлены причины ухудшения состояния пастбищ вблизи села, где 58% жителей держат скот. Также было обнаружено, что поголовье скота в каждом домохозяйстве было неодинаково. Большинство семей села Кожатогай имеют 1-2 коровы, некоторые - 45-58, одна семья - 135, а в некоторых хозяйствах - 30-85 лошадей и 64-275 овец. Общее поголовье крупного рогатого скота почти в четыре раза превышает нормативные показатели площади пастбищ, утвержденных для села. В результате геоботанического обследования пастбищ вблизи села установлены неравномерность растительности, большая концентрация и чрезмерное использование скота, которые повлияли на разнообразие растительного сообщества и снижение продуктивности, в связи с этим проведен посев семян аридных культур вблизи села Кожатогай, на опытном участке «Бактыолен» и опорном пункте Тассай ТОО «Юго-Западный научно-исследовательский институт животноводства и растениеводства». При закладке полевых опытов семенной материал изеня, терескена и полыни обработаны биостимулятором – гетероауксином. Как показал лабораторный анализ, 0,03% раствор гиббереллина положительно повлиял на всхожесть семян аридных культур, особенно изеня, у которого на второй же день в варианте 4-х часовой обработки взошли 31% семян. В вариантах 2 и 6 часовой обработке соответственно 3 и 5, в контроле 5%. В растительном сообществе к нежелательным и сорным растениям относятся осока, исекмия, полынь белая, осока желтая, лакса. Для повышения качества пастбищ необходимо на постоянной основе проводить мониторинг поголовья скота, увеличивать площади полей, использовать отгонные пастбища в системе ротационного выпаса, проводить мероприятия по созданию пастбищ с использованием пустынноустойчивых кормовых растений.

1 January 2024 in Bulletin of the Korkyt Ata Kyzylorda University
Verified
Journal Article
Closed access
ASA. Seytkarimov
A. Seytkarimov
ASA.E. Sartayev
A.E. Sartayev
AYAldabergen Yespanov
Aldabergen Yespanov
GBGrażyna Bartkowiak
Grażyna Bartkowiak
Мақалада қуаңшылық аймаққа төзімді Россия, Орта Азия, Қазақстан және Моңғолия елдерінің территориясында өсетін бағалы мал азығындық өсімдіктің бірі Алабұта тұқымдасының изен туысына жататын көп жылдық изен түрін (Kochia prostratа) зерттеу нәтижелеріне шолу жасалған. Қуаңшылқ аймақтың жайылымдық алқаптарының өнімділігін көтеру бағытында жергілікті жердің топырақ – климат жағдайларына бейімделген бағалы мал азықтық өсімдіктің бірі изен түрін зерттеу жұмыстарына қысқаша шолу жасалынды және оның тиімділігі көрсетілді. Изен үлгілерін Қазақстанның оңтүстік өңірінің шөл және шөлейт аймақтарында зерттеу нәтижесінде таубөктері аймақтарда екпе жайылым және шалғындық егістер жасау үшін сорттары шығарылды және жаңа сорттар шығару бағыттары бойынша ғылыми ізденістер жүргізілді, сонымен қатар Қазақстанның оңтүстік шөлі мен шөлейт аймағында зерттелген үлгілердің өсіп-даму ерекшеліктері айтылады. Жазық шөлде 165 үлгісін зерттеу нәтижесінде солтүстік және батыс өңірлерден алынған үлгілердің оңтүстік және шығыс өңірлерден алынған үлгілерге қарағанда жергілікті шөл аймақтын аптап ыстығына төзімсіздеу келіп, тіршілігі 2-7 жылдан аспады. Алайда зерттелген үлгілердің арасында биологиялық – шаруашылық қасиеттерімен ерекшіліктермен көзге түскен үлгілер болды. Оларды шөлейт аймақтың тау бөктерінде зерттеу нәтижелері олардың өзіндік ерекшеліктерін сақтай отырып оңтүстік және шығыс үлгілерімен бірдей өсіп – дамыды және тіршілігі 15-18 жылға дейін созылды. Сондай үлгілердің бірі Ақтөбе облысынан алынған К-101.14 үлгісі шөлейт аймағында бейімделген жайылымдық сорт шығару жұмысына қамтылды.

1 January 2023 in Bulletin of the Korkyt Ata Kyzylorda University
Verified
Journal Article
Closed access
ASA. Seytkarimov
A. Seytkarimov
ASA.E. Sartayev
A.E. Sartayev
GBGrażyna Bartkowiak
Grażyna Bartkowiak
Бұл мақалада жайылым ресурстарын басқарудың өзіндік ерекшеліктері бар. Алайда жайылымдық жерлерді ұтымды пайдалану, күтіп-баптау, күтіп-баптау мәселелері шешімін таппай отыр. Соның салдарынан жайылымдық жерлердің өнімділігі төмендейді, пайдалы мал азықтық өсімдіктер таңдалады. Соңғы жылдары агроөнеркәсіп кешенінде болған өзгерістерге байланысты мал шаруашылығында түрлi меншік нысандары құрылды. Іс-қызмет бабы кезінде көптеген меншік түрі мамандарының жайылымға деген көзқарасының өз денгейінде емес екендігі, оны қалай болса солай пайдаланатындығы байқалды. Ал, шынында, табиғи жайылым ғасырлар бойы қалыптасқан күрделi экологиялық жүйе. Оны басқарудың өзіндік ерекшелңктері бар. Соған қарамастан жайылымды тиімді пайдалану, күтіп-баптау, өнімділігін көтеру мәселелері шешілмеуде. Нәтижесінде жайылымның шығымдылығы төмендеп, пайдалы мал азықтық өсімдіктердің сиреуі байқалуда. Табиғи жайылым шығымдылығы мен өнімділігін арттырудың ең тиімді жолдарының бірі жайылым алқаптарын қорғау және ауыспалы жайылым жүйесін қолдану болып табылады. Оңтүстік өңірдің топырақ – климат және өсімдік жамылғысының біркелкі болмауына байланысты бұл мәселелерді шешудін өзіндік ерекшеліктері бар. Осыған байланысты Қазақстанның оңтүстік шөл аймағы жағдайында көп жылдар бойы жайылымды тиімді пайдалану және өнімділігін көтеру тәсілдері зерттелді. Бұлардың ішінде шаруашылықа маңызы бар мәселенің бірі ауыспалы жайылым жүйесі. Изенді және теріскенді аралас екпе жайылымы түрлері жаз – күз кезінде жұғымдылығы жоғары болғандықтан, мал жақсы жейтіні анықталды. Ал, құнарлығы жоғары күйреуік, жусан, шоған және сексеуіл тектес өсімдіктерінің жұғымдылығы күз – қыс кезінде жоғары болатындықтан күзгі – қысқы маусымды жайылым жасауға тиімділігі белгілі болды. Оларды көктемгі немесе жазғы маусымдық жайылым жасауға пайдалану жақсартылатын жердің потенциалын толық игеруге мүмкіндік бере бермейтіні, сөйтіп мал жейтін азық мөлшерін толық алуға әсер ететіні анықталды. Табиғи және екпе жайылымдардың өсіп – даму ерекшеліктерін және жұғымдылығын ескере отырып бір маусымдық жайылымды пайдаланудың ауыспалы жайылым жүйесі ұсынылды.

1 December 2024 in Journal of Ecological Engineering
Verified
Journal Article
Open access
BKBakhytzhan Kedelbayev
Bakhytzhan Kedelbayev
GKGani Yeskermesovich Kalymbetov
Gani Yeskermesovich Kalymbetov
ASAbai Sartayev
Abai Sartayev
ASAmir Seitkarimov
Amir Seitkarimov
BSBayan Sapargaliyeva
Bayan Sapargaliyeva
AAAzhar Abubakirova
Azhar Abubakirova
Modern problems of pasture degradation caused by anthropogenic impact and climate change require the search for new, environmentally safe solutions. The proposed technology of creating cultivated annual pastures with the use of biostimulants is a promising approach to restore and increase the...