Amaç: Gül ıslahında ebeveyn seçimi başarıyı etkileyen faktörler arasında yer alır. Ebeveyn seçimi ve kombinasyonların belirlenmesinde ıslahçının; ploidi seviyesi, ebeveynlerin verimliliği, polen canlılığı, meyve başına tohum sayısı ve tohumların çimlenme oranı gibi faktörleri dikkate alması başarı oranını etkilemektedir. Bu çalışma, tozlamada polen kaynağı olarak kullanılan kokulu ve kokusuz gül genotiplerinin meyve tutum oranı ve meyve başına tohum sayısı üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve Metod: Çalışmada, baba ebeveyn olarak iki kokulu gül türü (Rosa damascena Mill., Rosa odarata cv. Louis XIV) ile melez çay gülleri olarak bilinen Rosa hybrida L. türüne ait iki ticari kesme gül çeşidi (Magnum ve First Red), anne ebeveyn olarak ise Rosa hybrida türüne ait ticareti yapılan iki farklı kesme gül çeşidi (Polar Star ve Black Magic) kullanılmıştır. Tozlama amacıyla 12 farklı kombinasyon oluşturulmuş ve 01 Mayıs-30 Aralık tarihleri arasında kombinasyon başına 20’şer adet melezleme yapılmıştır. Bulgular: Çalışmada kullanılan bütün ebeveynlerin ploidi seviyelerinin 2n=4x=28 yani tetraploid olduğu belirlenmiştir. Baba ebeveyn olarak kullanılan tür ve çeşitlerde polen canlılık oranlarının % 52.76-58.92, çimlenme güçlerinin ise % 24.61-45.24 arasında değiştiği saptanmıştır. Tozlamalarda meyve başına en yüksek tohum sayısı 25.67 adet ile Black Magic x R. damascena kombinasyonunda belirlenirken bunu 23.00 adet ile Polar Star x R. odorata cv. Louis XIV kombinasyonu izlemiştir. Meyve başına en düşük tohum sayısı ise 7.00 adet ile Black Magic x Magnum kombinasyonundan elde edilmiştir. Sonuç: Çalışmada baba ebeveyn olarak kullanılan kokulu gül türleri ile yapılan tozlamaların meyve başına tohum sayısını arttırdığı sonucuna varılmıştır.
1 December 2023 in Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
Pollen quality is one of the most important factors in breeding programs because of its effects on seed formation. For an effective breeding program, breeders must know pollen viability, germination rate, and the duration of maintaining pollen viability. This study was carried out to determine pollen viability and germination rates of 'Chic' and 'Barolo' spray chrysanthemum varieties kept at different temperatures and times. Pollen from both varieties was obtained from plants grown in a fully automated greenhouse. Pollens were stored at +24°C and +4°C for 7 days. Pollen viability was determined by the TTC method and germination rates were determined by the hanging drop method with modified ME3-m medium, daily for 8 days, including day 0. The 'Chic' varieties had more viable pollen than the 'Barolo' variety. Viable pollen and germination rates tended to decrease continuously with time. On the 7th day, the germination rate decreased by 93.44% and 71.64% in the 'Barolo' and 'Chic' varieties, respectively. However, the capacity to maintain the viability of pollen kept at +4°C was found to be better in both varieties. In the study, it was concluded that the pollen should be applied freshly but stored at +4°C when necessary. The pollen kept at +24°C can be used for up to 2 days. This period can be extended up to 4 days at +4°C, depending on the variety.
23 December 2024 in Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi
Küresel iklim değişikliği nedeniyle bitkisel tasarımda kuraklığa dayanıklı/toleranslı türlerin tercih edilmesi ve bitki toleransının artırılması büyük bir gereklilik haline gelmiştir. Organik asitlerin abiyotik strese karşı bitki toleransını artırabildiği bilinmektedir. Ancak oksalik asidin stres koşullarına maruz kalan mevsimlik çiçekler üzerindeki etkinliği tam olarak anlaşılmamıştır. Bu çalışmada, oksalik asit uygulamasının kuraklık stresi altındaki kadife çiçeklerinin morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal özellikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Tagetes erecta L. 'Bali Orange' çeşidine ait F1 tohumlar kullanılmış ve fide aşamasında yapraktan püskürtme yöntemiyle 1 mM, 3 mM ve 5 mM konsantrasyonlarındaki oksalik asit çözeltisi uygulanmıştır. Ardından fideler, %100 (optimal sulama) ve %40 tarla kapasitesi (kısıtlı sulama) koşullarında tutulmuştur. Deneme, oksalik asit uygulanmamış kısıtlı sulanan bitkilerin %50'den fazlasında kuraklık belirtileri görüldüğünde sonlandırılmıştır. MDA, klorofil ve prolin içeriği, yaprak alanı, çiçek çapı, bitki boyu, yaprak oransal su içeriği, membran zararlanma indeksi parametreleri incelenmiştir. Kuraklık stresi genel olarak kadife çiçeklerinin morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal özelliklerini olumsuz yönde etkilemiştir. Buna karşın oksalik asit uygulamaları, kadife çiçeklerinin fizyolojik ve biyokimyasal özelliklerini iyileştirerek kuraklık stresinin çiçeklerin morfolojik özellikleri üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmış ve kuraklık stresine toleransı arttırmıştır. Elde edilen sonuçlar, oksalik asidin peyzaj düzenlemelerinde kullanılacak mevsimlik çiçeklerin stres toleransını artırma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.
Bir polimerik madde olan hidrojeller (hidrofilik (su seven) polimerlerin) çapraz bağlı olmalarından dolayı hidrojeller suda çözünmemekte ve yapılarındaki hidrofilik gruplar sayesinde kendi ağırlıklarının yüzlerce katından daha fazla suyu bünyelerinde tutabilmektedirler. Zaman zaman tarım alanlarında da kullanılmakta, sulama suyu tüketiminin azalmasına, bitki büyümesinin iyileşmesine katkı sağlayabilmektedir. Bu araştırmada, hidrojel olarak bilinen ve sentezlenen Dimetil Akrilamit ve Nişasta Temelli Süperabsorbentlerin farklı dozlarının yetiştirme ortamına ilave edilmesi ve bu ortamlarda farklı sulama düzeyleri ile sulanan pervane çiçeklerinin (Catharanthus roseus) bitki büyümesi ve saksılı süs bitkisi kalite özelliklerine olan etkilerini araştırmak amacıyla sera koşullarında yürütülmüştür. Deneme konuları üç farklı sulama suyu seviyesi (%100 (saksı kapasitesi (SK) miktarında: 100, SK’nın %50 azaltılmış seviyesi:50, SK’nın %25 azaltılmış seviyesi:75) ve dört farklı hidrojel (H₀: 0.0 g/saksı, H₁: 1.0 g/saksı, H₂: 2.0 g/saksı, H₃: 3.0 g/saksı) dozu oluşturulmuş ve deneme tesadüf parsellerinde faktöriyel düzende 3 tekerrürlü olarak gerçekleştirilmiştir. Sulama suyu miktarının azalması ile artan bitki büyümesindeki olumsuz etkiler, artan hidrojel dozları ile azaltılabileceği sonucuna varılmıştır. Dünya üzerindeki su kaynaklarının giderek azalması ve su kaynaklarının daha tedbirli ve geri dönüşümlü olabilecek uygulamalarla kullanılmasının gerekmesi sonucunda çalışmamız, suyu emen/depolayan malzemelerin geliştirilmesine ve desteklenmesine dikkat çekebilir. Diğer süs bitkilerinin yetiştiriciliğinde de denenmesi önerilmektedir.
Bu çalışma, sera koşullarında farklı tuzluluk seviyelerindeki saksılarda yetiştirilen beyaz renkli Gerbera (Gerbera jamesonii (Gerbera colorbloom white dark eye) çiçeklerinin bitki gelişimi üzerine hidrojel uygulamalarının etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme konularını 4 farklı tuzluluk (NaCl) seviyesi [EC₁: çeşme suyu (0,26 dS/m), EC₂: 3,7 dS/m, EC₃: 5,7 dS/m, EC₄: 8,7 dS/m)] ve 2 farklı hidrojel (H₁: 5.0 g/saksı ve H₀: 0.0 g/saksı) dozu oluşturmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; EC₄ tuzluluk düzeyinde bitkiler yaşayamamıştır. Artan tuz stresi bitkileri olumsuz etkilemiş, ölümlerine neden olmuştur. Yaprak sayısı, kök uzunluğu, kök yaş ve kök kuru ağırlık değerleri kontrol grubu bitkilerinde daha yüksek tespit edilmiş, EC₂ düzeyinde tuzlu su ile sulanan bitkilerde görülen olumsuz etkilerin azaltılmasında H₁ uygulamasının olumlu etkileri tespit edilmiştir. Bu bağlamda EC₂: 3,7 dS.m⁻¹ içeren su ile sulanan bitkilerde belirlenen tuz stresinin olumsuz etkilerinin azaltılmasında 5 g hidrojelin yetiştirme ortamına ilave edilmesinin en etkili uygulama olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, deneme sonunda yetiştirilen bitkiler üzerinde hidrojelin fitotoksisitesinin olmadığı, farklı tuz düzeyleri ile sulanan ve yetiştirme ortamına hidrojel eklenen deneme gruplarındaki bitkilerin büyümesinde ve kalitesinde tuzun olumsuz etkilerinin azaltılabileceği sonucuna da varılmıştır. Bu sonuçlar sentezlenen hidrojelin çok iyi bir absorban olabileceğini ve yetiştirme ortamında bulunan tuzu bünyelerine emerek bitkinin tuz stresinden daha az etkilenmesine katkıda bulunabileceğini göstermiştir.