30 June 2025 in Bulletin of Economic Theory and Analysis
In recent decades, the current account deficit has become one of the most critical problems in the Turkish economy. The fact that the production structure of the Turkish economy is dependent on imports and that capital goods, semi-finished products and raw materials constitute the majority of total imports has led to the growth of this problem. The persistent deficit in the current account deficit makes its financing extremely important. To explain the funding of the current account deficit, the ARDL bounds test approach developed by Pesaran, Shin, and Smith (2001) is used in this study to analyze the short and long-run effects. Current Account Deficit, Official Reserves, Real Effective Exchange Rate, Private Sector Credit Growth, External Debt, and Foreign Direct Investment variables obtained from the Central Bank of the Republic of Turkey for 2005Q4 - 2024Q2 are used in the model estimation. As a result of the analysis, it is concluded that there is a cointegration relationship between the variables. These variables and their lagged values are essential in financing the current account deficit.
1 January 2025 in Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi
Son yıllarda kronikleşen enflasyon, Türkiye ekonomisinde makroekonomik istikrarı zayıflatan ve sürdürülebilir büyüme önündeki en büyük engel olarak öne çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de makroekonomik faktörlerin yanı sıra enflasyon beklentilerini de kapsayacak şekilde enflasyon dinamiklerini ampirik olarak açıklamaktır. Çalışma kapsamında 2013 birinci çeyrek ile 2025 ikinci çeyrek dönemi için Türkiye’ye ait makro zaman serileri kullanılarak, Yeni Keynesyen Kuram çerçevesindeki genişletilmiş Phillips eğrisi modeline dış ticaret dengesi, döviz kuru, petrol fiyatı ve işsizlik kanallarını da ekleyen yapısal VAR analizi tahmini gerçekleştirilmiştir. Cholesky ayrıştırmasıyla tanımlanan yapısal şoklar altındaki etki-tepki fonksiyonlarıyla işsizlik, cari denge, beklentiler, çıktı açığı, döviz kuru ve petrol fiyatının enflasyon üzerindeki kısa ve orta vadeli dinamikleri ayrıntılı biçimde ortaya konmuştur. Bulgular, tüm değişkenlerin enflasyon üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu fakat genellikle dört-altı çeyrek içinde sönümlendiğini göstermektedir. Türkiye ekonomisinde enflasyon şoklarının yayılma mekanizmalarının hem iç talep (işsizlik-çıktı açığı) hem de dışsal (kur-cari denge-emtia fiyat) bileşenlerce şekillenmekte olduğunu ampirik analizler kanıtlamaktadır. Politika yapıcılar için hem talep hem de dışsal şoklara yönelik eşgüdümlü önlemler ve beklenti yönetiminin önemli olduğu çıkarımı yapılmıştır.
31 December 2025 in Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın politika faiz oranının BIST 100 endeksi üzerindeki asimetrik etkisini analiz etmektedir. Doğrusal modellerin yetersiz kaldığı durumlarda, faiz oranlarının hisse senedi getirileri üzerindeki doğrusal olmayan etkilerini tespit etmek amacıyla iki rejimli Self-Exciting Threshold Autoregressive (SETAR) modeli kullanılmıştır. Analiz, 2012 Aralık - 2025 Mayıs dönemine ait aylık verilerle gerçekleştirilmiştir. Modelde bağımlı değişken BIST 100 getirisi, bağımsız değişken politika faizi ve kontrol değişken olarak döviz kuru getirisi yer almıştır. Tahmin sonucunda politika faizinin %17,5 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir eşik değer olduğu tespit edilmiştir. Faiz oranının bu eşik değerin altında ya da üstünde olması, BIST 100 getirileri üzerinde farklı etkilere neden olmaktadır. Bulgular, düşük faiz rejiminde hisse senedi getirilerinin daha yüksek ve oynak olduğunu göstermektedir. Çalışma, gelişmekte olan piyasalar için faiz oranlarının eşik bazlı etkilerini ortaya koyarak literatüre metodolojik ve ampirik katkılar sunmaktadır.
31 December 2021 in Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
Bu çalışmada literatürde döviz kurundaki belirsizliğin ölçüsü olarak kabul edilen oynaklığın ekonomik büyüme üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler ayrımıyla 28 ülke için 2002 – 2019 dönemi verileri araştırmaya dahil edilmiştir. Ülkelerin oynaklık serileri için GARCH modellemesinden faydalanılmış ve panel veri analizi çalışmalarında sıklıkla ortaya çıkan yatay kesit bağlanım sorununu dikkate alan panel düzeltilmiş standart hatalar (PCSE) tahmincisi ile analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular gelişmekte olan ülkelerde döviz kuru oynaklığının ekonomik büyüme üzerindeki negatif etkisinin gelişmiş ülkelere kıyasla çok yüksek olduğunu göstermiştir. Ayrıca gelişmekte olan ülkelerde beşerî sermayenin ekonomik büyüme katkısı negatif iken gelişmiş ülkelerde bu etkinin pozitif olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada bulgularla desteklenen bir diğer husus döviz kurunun seviyesinden daha fazla kurun volatilitesinin ekonomik büyüme üzerinde negatif etki yaptığıdır. Gelişmekte olan ülkelerin üretim yapıları dikkate alındığında yoğun enerji ve hammadde ithalatına bağlı üretim stratejilerinin bulgulara paralel olması, dışa bağımlılığın azaltılmasına yönelik politikalara yardımıyla bu hususa dikkatin verilmesi gerektirebileceği önerilmektedir.
25 October 2025 in Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Küresel düzeyde sürdürülebilir kalkınma tartışmalarının önem kazandığı son yıllarda, ekonomik büyümenin çevresel etkileri akademik gündemin odağında yer almaktadır. Bu bağlamda, çalışma 2004–2024 döneminde Avrupa Birliği (AB) ülkeleri için Dünya Bankası verilerinden yararlanarak ekonomik büyüme ile çevresel bozulma arasındaki dinamik etkileşimi incelemekte; analiz, Çevresel Kuznets Eğrisi hipotezinin teorik temelleri üzerine inşa edilmektedir. Çalışmada milli gelir büyümesi, milli gelir büyümesinin karesi, enerji tüketimi, ticaret açıklığı, karbondioksit (CO₂) emisyonları ve doğrudan yabancı yatırımlardan oluşan temel makroekonomik değişkenleri içeren bir panel veri yapısı kullanılmıştır. AB ülkeleri arasında gözlenen güçlü ekonomik ve çevresel etkileşimler nedeniyle, analizde yatay kesit bağımlılığı dikkate alan ve daha sağlam standart hatalar sağlayan Driscoll–Kraay tahmincisi kullanılmıştır. Bulgular, GDPG katsayısının pozitif, GDPG² katsayısının negatif ve istatistiksel olarak anlamlı olmasıyla, CO₂ emisyonları üzerinde ÇKE’nin öngördüğü ters-U biçimli ilişkinin geçerli olduğunu göstermektedir. Ayrıca enerji tüketimi ve dışa açıklık CO₂ emisyonlarını artırıcı ve anlamlı etkilere sahipken, FDI değişkeni istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. Sonuçlar, AB’de sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak için enerji verimliliğinin yükseltilmesi, yenilenebilir kaynakların teşviki ve ticarette çevresel standartların güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
31 December 2024 in Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi
Kaynakların sınırlı olduğu dünya düzeninde sürdürülebilirlik kavramı ve değişkenlerine yönelik konular önemine bağlı olarak sıklıkla araştırılmaktadır. Çalışmanın amacı, iklim değişikliği ve çevre sorunlarını temsilen ekolojik ayak izi ve karbon emisyonu, sürdürülebilirlik göstergesi olarak sürdürülebilir kalkınma endeksi, yaşam süresi ile finansal gelişmişliği temsilen; finansal gelişmişlik endeksi, finansal hizmetlere erişim ve piyasa derinliği göstergeleri arasındaki ilişkiyi boostrap yöntemine dayalı olarak analiz etmektir. Analiz sonucunda finansal gelişmişliğin ekolojik ayak izi ve sürdürülebilir kalkınma endekslerini negatif etkilediği; finansal hizmetlere erişim değişkeninin sürdürülebilir kalkınmayı negatif etkilerken ekolojik ayak izini pozitif etkilediği bulgularına ulaşılmıştır. Karbon emisyonu değişkeninin ise finansal piyasa göstergelerin çoğunu olumlu etkilediği gözlemlenmiştir. Elde edilen bulguların politika yapıcılar ve piyasa katılımcılar açısından özgün ve anlamlı olması beklenmektedir.