30 June 2026 in Psychiatria Polska
Głównym celem pracy było ukazanie znaczenia impulsywności jako podłoża zachowań agresywnych przejawianych przez osoby ze spektrum schizofrenii ze szczególnym zwróceniem uwagi na jej biologiczne uwarunkowania, w tym genetyczne. Badania obrazowe ośrodkowego układu nerwowego pozwalają na zlokalizowanie ośrodków odpowiedzialnych za poszczególne typy impulsywności oraz za modulowanie reakcji impulsywnych. Do nadmiernej impulsywności mogą przyczyniać się zaburzenia w przekaźnictwie serotoninergicznym, dopaminergicznym i noradrenergicznym i zaburzone funkcjonowanie innych szlaków neuroprzekaźnikowych na podłożu zmian genetycznych (COMT, Ala72Ser, Val158Met i C957T, SLC6A4). Zaobserwowano cechy świadczące o genetycznym zróżnicowaniu wśród osób wykazujących odmienne formy wzmożonej impulsywności: motorycznej, poznawczej i wynikającej z braku planowania, które można wyjaśnić na poziomie molekularnym. Wśród genów predysponujących do wystąpienia zaburzeń psychicznych i neurorozwojowych, którym towarzyszy nasilona impulsywność sprzyjająca zachowaniom agresywnym wymienia się neuroliginy i neureksyny. Podstawę do takich hipotez dają wyniki analiz prowadzonych na modelach zwierzęcych. Należy zakładać, że wyniki dalszych badań genetycznych w tym zakresie pozwolą na bardziej precyzyjne określenie ryzyka agresji ze strony sprawców z zaburzeniami psychotycznymi. Prawdopodobnie w przyszłości pozwoli to na opracowanie bardziej skutecznych i zindywidualizowanych programów terapeutycznych, ukierunkowanych na obniżenie ryzyka zachowań niebezpiecznych w tej grupie sprawców, sprawniejsze wykonywanie środków zabezpieczających, a tym samym obniżenie kosztów leczenia psychiatrycznego niepoczytalnych sprawców czynów zabronionych.