Mendane Saka

Mendane Saka

Auto-generated profile, based on publicly available information

Mendane Saka

Department of Nutrition and Dietetics, Baskent University, Ankara, Turkey

Research Focus & Metrics

Academic Career Length

8Years (2019-Present)

(Calculated once Scilit publication data is synced: current year − year of first publication + 1)

Representative Publications

View All Publications
4 December 2019 in Journal of Nutrition and Dietetics
Verified
Journal Article
Closed access
PDF file
BDBetül Sarıdağ Devran
Betül Sarıdağ Devran
MSMendane Saka
Mendane Saka
Amaç: Bu araştırma, lise öğrencilerine verilen beslenme eğitiminin öğrencilerin beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgisi ve fiziksel aktivite düzeyleri üzerindeki etkisini belirlemek amacı ile planlanmıştır. Bireyler ve Yöntem: Araştırma, Özel Hürriyet Koleji’nde 2017-2018 eğitim öğretim yılı ders dönemine kayıtlı 14-17 yaş arası lise 2. sınıf öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Çalışmaya katılmayı kabul eden öğrencilere Ekim ve Kasım 2017 aylarında, ayda iki kez olacak şekilde toplamda 4 kez sağlıklı beslenme konusunda eğitim verilmiştir. Eğitim öncesi, sonrası ve 2 ay bekleme süresi sonunda öğrencilere beslenme alışkanlıkları, besin tüketim kayıtları (3 gün) ve fiziksel aktivite kayıtlarına ilişkin anket formları toplamda 3 kez uygulanmıştır. Bulgular: Toplam enerjinin protein ve yağdan gelen oranları 2 ay bekleme sonrası artmış, karbonhidrattan gelen oranı azalmış, günlük kolesterol alımı ise eğitim ve 2 ay bekleme sonrası artmıştır (p<0.05). Türkiye Beslenme Rehberi’ne göre öğrencilerin eğitim öncesi, sonrası ve 2 ay bekleme sonrası günlük ortalama A vitamini, E vitamini, niasin, B12 ve C vitamini ile sodyum ve fosfor alımının önerilerin üzerinde, tiamin ve folat ile potasyum, kalsiyum, magnezyum ve demir alımlarının önerilenin altında olduğu saptanmıştır. Eğitim öncesi döneme göre, öğrencilerin eğitim sonrası ve 2 ay bekleme sonrası ortalama beslenme bilgi puanlarının arttığı (p0.05). Sonuç: Öğrencilere verilen beslenme eğitiminin, beslenme bilgi düzeyinde anlamlı bir artış sağladığı ancak beslenme alışkanlıkları üzerinde istenilen etkiyi sağlayamadığı tespit edilmiştir. Beslenme eğitiminin daha etkili olabilmesi ve davranış değişikliği sağlanabilmesi için verilecek eğitimlerin daha sık aralıklarla, tüm eğitim-öğrenim dönemine yayılarak tekrarlanmasının daha yararlı olacağı düşünülmektedir.

30 March 2020 in Archives of Endocrinology and Metabolism
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
RKRahime Evra Karakaya
Rahime Evra Karakaya
MSMendane Saka
Mendane Saka
DODidem Ozdemir
Didem Ozdemir
Type 2 diabetes mellitus (T2DM) is a worldwide health problem, and medical nutrition therapy is essential for improving the quality of life of patients with type 2 diabetes. Salt restriction may lead to iodine deficiency in these patients. Moreover, type 2 diabetes can be an indirect reason for thyroid disorders. This study was conducted to determine the relationship between dietary iodine intake, urinary iodine excretion and thyroid functions in people with T2DM. Iodine nutritional status was determined by a one day 24-h dietary recall and food-frequency questionnaire. Iodine status was detemined by urinary iodine excretion with morning urine sample. Iodine intake according to one day 24-h dietary recall was lower in T2DM patients [94.8 (76.0-112.0) μg] than people in control group [137.1 (123.1-165.4) μg] (p < 0.05). Iodine intake determined by food-frequency questionnaire rich in iodine was lower in T2DM patients [93.1 (84.4-113.9) μg] than people in control group [140.2 (125.1-166.1) μg] (p < 0.05). Mild iodine deficiency was found in %38.8 of diabetic and %55.1 of healthy individuals (p < 0.05). No significant relationship was found between urinary iodine excretion and thyroid function tests in groups (p > 0.05). However, the relationship between dietary iodine excretion and urinary iodine intake in the diabetic group was lower than in the control group (p < 0.05). With this respect, the results showed that while planning medical nutrition therapy for diabetic individuals, the risk of iodine deficiency should be considered.

28 June 2021 in Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
Verified
Journal Article
Closed access
PDF file
HBHakan Bor
Hakan Bor
MSMendane Saka
Mendane Saka
Günümüzde gelişen teknolojiyle beraber besinler raflarda sağlık için zararlı ve yararlı özellikleri içlerinde barındırarak çok farklı şekillerde yer almaya başlamıştır. Bunun sonucunda bireylerin bu aşırı besin çeşitliliği içinde doğru ve ihtiyaç duyduğu besini seçmesi karmaşık ve zor bir hal almıştır. Ayrıca hızlı yaşam tarzının etkin olmasıyla beraber yemek yeme alışkanlıkları da geçmişten farklı olarak değişim göstermeye başlamıştır. Buna bağlı olarak da hızlı yaşam tarzı nedeniyle değişen beslenme alışkanlıkları (hazır yemek yeme, hızlı yemek yeme, farkındalıksız yemek yeme vs.) yaşamın devamı için en temel gereksinimlerden biri olan sağlıklı beslenme alışkanlıklarının bozulmasına ve sağlıksız beslenmenin yaygınlaşmasına yol açmaktadır. Sonuç olarak bu iki durum sağlıksız beslenmeden kaynaklı kronik hastalıkları ve sağlık harcamalarını artırmaktadır. Bu derleme makalede artan besin çeşitliliği ve hızlı yaşam temposu içinde ideal sağlık durumunu yeterli ve dengeli bir beslenme şekliyle sağlamak adına besin okuryazarlığı, yeme farkındalığı kavramlarının tanımlarının, önemlerinin ve bu kavramların beslenmeyle olan ilişkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır.

21 August 2019 in Journal of Nutrition and Dietetics
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
CYCan Selim Yılmaz
Can Selim Yılmaz
MSMendane Saka
Mendane Saka
Amaç: Bu çalışma; yüksek şiddetli uzun süreli egzersiz yapan profesyonel futbolcular ile sedanter kontrol grubunun hedonik açlık ve beslenme durumlarını belirleyerek fiziksel aktivitenin hedonik açlığa etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bireyler ve Yöntem: Çalışmanın örneklem grubunu Aralık 2018- Mart 2019 tarihleri arasında Türkiye Futbol Federasyonu 1. Lig takımlarından birinde oynayan profesyonel 25 futbolcu ve aynı takımda çalışan 25 sedanter erkek olmak üzere 18-35 yaş arası toplam 50 sağlıklı birey oluşturmuştur. Ayrıca sporcu grubu kendi içerisinde fiziksel olarak aktif ve inaktif oldukları (devre arası tatil dönemi) dönem olarak ikiye ayrılmış ve sonuçlar araştırma kapsamında değerlendirilmiştir. Bireylerin hedonik açlık durumları Besin Gücü Ölçeği (BGÖ) ile saptanmıştır. Beş maddelik bir Likert ölçeği ile cevaplandırılan BGÖ’nün değerlendirme aşamasında toplam ve alt grup puanları 1-5 puan arasında değerlendirilmiştir. Beş puan üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda ölçek puanlarının ortalama 2.5’un üzerine çıkması hedonik açlığın varlığını ve besinden etkilenildiğini ifade etmektedir. Bulgular: Futbolcu (aktif dönem-inaktif dönem) ve sedanter grubun BGÖ ortalama toplam puanları sırasıyla 3.0±0.62, 2.5±0.55, 2.4±0.56 olarak bulunmuştur. BGÖ toplam puanı ile “besin bulunabilirliği” ve “besinlerin tadına bakılması” alt grup ortalama puanlarının futbolcu aktif grubunda sedanter gruba göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Futbolcu grubunun aktif döneminde BGÖ toplam puanı ve tüm alt grup puanlarının inaktif oldukları döneme göre daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). Futbolcularda hedonik açlığın ve besinden etkilenmenin sedanter bireylere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p0.05). Sonuç: Bu çalışma, uzun süreli ve yoğun egzersizin hedonik süreçler üzerinde etkili olabileceğinin bir göstergesi olabilir. Ancak bu konuya ilişkin literatürdeki çelişkili bulgular nedeni ile olası etkileşimi anlamak için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.

30 December 2020 in Journal of Nutrition and Dietetics
Verified
Journal Article
Closed access
PDF file
ÖAÖzlem Özpak Akkuş
Özlem Özpak Akkuş
MSMendane Saka
Mendane Saka
Amaç: Bu çalışmada, tip 2 diyabetli bireylerde serum D vitamini, kalsiyum ve magnezyum düzeyleri ile beslenme durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bireyler ve Yöntem: Çalışma, Hakkari Devlet Hastanesi Dahiliye polikliniğinde takip edilen, 25-45 yaş arası, 51 tip 2 diyabetli ve 51 sağlıklı bireyle yürütülmüştür. Bireylerin demografik özellikleri araştırmacılar tarafından hazırlanan anket ile sorgulanmıştır. Diyetle magnezyum ve kalsiyum alım miktarları 24 saatlik besin tüketim sıklığı anketi ile elde edilmiştir. Bireylerin antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi) alınmış ve serum D vitamini, iyonize kalsiyum ve magnezyum düzeyleri analiz edilmiştir. D vitamininin esas kaynağı güneş ışınları olduğu için çalışma aynı mevsim içerisinde yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 48 erkek (28 tip 2 diyabetli) ve 54 kadın (23 tip 2 diyabetli) birey katılmıştır. Tip 2 diyabetli ve sağlıklı erkek bireylerin günlük kalsiyum alımlarının sırasıyla %10.7, %45.0’inin 0.05); iyonize kalsiyum (sırasıyla %82.3, %84.3) (p>0.05) ve magnezyum (sırasıyla %82.3, %64.7) (p

27 August 2021 in Journal of Nutrition and Dietetics
Verified
Journal Article
Closed access
PDF file
SÖSelen Özsoy
Selen Özsoy
MSMendane Saka
Mendane Saka
SARS-CoV-2 adı ile ilk kez bildirilen ve COVID-19 olarak adlandırılan yeni tip koronavirüsün neden olduğu salgın hastalık kısa sürede yayılım göstererek küresel bir sağlık sorunu haline gelmiş ve Dünya Sağlık Örgütü salgını bir pandemi olarak nitelendirmiştir. COVID-19 hastalığının yönetimi için önerilen spesifik bir antiviral tedavi bulunmamaktadır. Hastalarda immün yanıtı hedefleyen ve sitokin fırtınasını azaltmaya yönelik alternatif tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi, hastalığa yanıtın iyileştirilmesinde önemli bir stratejidir. Hastalıktan korunmada ve hastalığın yönetimi sürecinde konağın bağışıklık sisteminin güçlendirilmesini hedefleyen stratejiler, virüsle savaşmada ve hastalık etkisinin azaltılmasında önemlidir. Balık yağı kaynaklı Eikozapentaenoik Asit (EPA) ve Dokozahekzaenoik Asit (DHA) biyolojik olarak güçlü özellik taşır. Omega-3 Çoklu Doymamış Yağ Asitleri (PUFA) güçlü immünmodülatör aktiviteye sahip olup, diyetin balık yağı ile zenginleştirilmesi monosit ve nötrofil kemotaksisinde azalmaya neden olur, proinflamatuvar sitokin üretimini azaltır ve antiinflamatuvar etkiler gösterir. Kritik hastalarda yapılan çalışmalar, enteral ve parenteral omega-3 PUFA takviyelerinin sitokin üretimini azalttığını göstermiştir. Sitokinler üzerindeki bu etkileri nedeni ile omega-3 PUFA, akut ve kronik inflamasyon durumlarında ve uygunsuz şekilde aktive edilmiş olan immün yanıtın azaltılmasında kullanılmaktadır. COVID-19 hastalığının yönetimi ile ilgili yayınlanan beslenme kılavuzları, balık yağı kullanımının hastalığın yönetiminde potansiyel yararlı etkileri olabileceğini bildirmiştir. Bu derleme yazıda, COVID-19 ile omega-3 PUFA arasındaki ilişki incelenmiş ve COVID-19 hastaları için omega-3 PUFA’ların önemi ele alınmıştır.