Alüminyum ve alaşımlarının birçok avantajlı özelliği sayesinde metal dökümü endüstrisinde demir-çelikten sonra kendisine ikinci sırada yer bulmayı başarmıştır. Alüminyum üretimi cevherden ve hurdadan geri dönüşüm şeklinde temelde iki farklı prosesle elde edilmektedir. Alüminyumun en önemli hammaddesi boksittir ve birincil alüminyum bu cevherden elde edilir. Alüminyum üretiminde boksit cevherinden üretim, hurdadan geri dönüşüme nazaran çok daha fazla enerjiye ihtiyaç duymaktadır. Üretici girdisinde de ciddi ekonomik değere sahip olan ikincil alüminyum sanayide oldukça fazla kullanılmaktadır. Ancak geri dönüşüm yoluyla ikincil alüminyum kullanımında karşılaşılan en önemli problemler sıvı metal kalitesinin optimizasyonu ve ilave sıvı metal işlemlerinin gereksinimidir. Yüksek kaliteli alüminyum dökümler üretmek için, çözünmüş hidrojenin, çift katlı oksit filmlerinin (bifilm), katışkıların (inklüzyon) ve safsızlıkların (empürite) arındırılması gerekmektedir. Bu amaçla endüstride birçok sıvı metal temizleme yöntemi kullanılmakta ve her geçen gün alternatif yeni yöntemler geliştirme çalışmaları devam etmektedir. Bu derlemede de bu perspektiften bakılarak, alüminyum ve alaşımlarının dökümünde güncel olarak yaygınca kullanım bulan sıvı metal temizleme yöntemlerinden; flaks kullanımı, rotary (döner tip) gaz giderme, kontrollü katılaştırma yöntemi, elektromanyetik yönlü gaz giderme, sprey gaz giderme, ultrasonik gaz giderme yöntemi, vakumlu gaz giderme yöntemleri ele alınmıştır.

Son yıllarda internet teknolojilerinin yaygınlaşması, nesnelerin interneti (IoT), büyük veri analitiği ve yapay zekâ uygulamalarının hızlı gelişimi, imalat sanayinde olduğu gibi döküm sektöründe de üretim anlayışının yeniden şekillenmesine neden olmuştur. Buna rağmen, özellikle küçük ve orta ölçekli dökümhanelerde üretim verilerinin toplanması ve değerlendirilmesi süreçlerinde hâlen kâğıt formlar, manuel kayıtlar ve karmaşık Excel tabloları gibi geleneksel yöntemlerin kullanıldığı görülmektedir. Bu yöntemler, veri bütünlüğünün sağlanmasını zorlaştırmakta, hataya açık ve gerçek zamanlı karar almayı önemli ölçüde sınırlandırmaktadır. Zaman, enerji ve maliyet unsurları, dökümhane işletmeleri için rekabet gücünü doğrudan etkileyen parametrelerin etkin yönetilebilmesi, üretim süreçlerinden elde edilen verilerin doğru, hızlı ve anlamlı şekilde analiz edilmesini gerektirmektedir. Bu çalışmada, dökümhanelerin dijital dönüşüm sürecine katkı sağlamayı amaçlayan DÖKÜMHANEM adlı dijital üretim yönetim platformu ele alınmıştır. Geliştirilen platform; ergitme, alaşımlandırma, döküm, kalite kontrol, stok ve sevkiyat gibi temel üretim adımlarından sahadan veri toplanmasını, bu verilerin merkezi bir veri tabanında işlenmesini ve işletme içerisinde anlık olarak izlenebilmesini mümkün kılmaktadır. Çalışma kapsamında, DÖKÜMHANEM platformunun bir dökümhane ortamında uygulanmasıyla elde edilen verilerin üretim yönetimi, izlenebilirlik, kalite kontrol ve karar destek süreçlerine olan katkıları incelenmiştir. Sistem sayesinde manuel veri girişlerinden kaynaklanan hataların azaltıldığı, üretim süreçlerinin daha şeffaf hale getirildiği ve yöneticilerin gerçek zamanlı verilere dayalı hızlı kararlar alabilmesinin sağlandığı görülmüştür. Ayrıca platformun modüler yapısı, Endüstri 4.0 ve dijital dönüşüm yaklaşımlarıyla uyumlu bir altyapı sunarak gelecekte sensör, PLC ve IoT tabanlı sistemlerle entegrasyona imkân tanımaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, dijital üretim yönetim platformlarının dökümhanelerde operasyonel verimliliği artırmada ve sürdürülebilir rekabet avantajı sağlamada önemli bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.