The use of artificial intelligence (AI) in education supports long-term educational goals. AI enables learners to engage with ethical issues through simulations and virtual environments, allowing them to experience responsible decision-making in practice. Additionally, it assists administrators and educators in making data-driven decisions, contributing to the more effective formulation of educational policies. This study examines how teachers and AI address ethical educational dilemmas, comparing their decisions based on gender, experience, and education level. A total of 141 public school teachers in Turkey participated in the study, and their responses were compared with AI-generated decisions using Yin’s nested multiple-case design. The scenarios were analyzed within the framework of five ethical perspectives: virtue ethics, deontological ethics, utilitarianism, social justice ethics, and situation ethics. AI aligned with teachers in five out of eight ethical dilemmas but differed in three cases, adopting a more analytical and outcome-oriented approach. In contrast, teachers placed greater emphasis on empathy and adherence to ethical principles. These findings highlight the differences in ethical decision-making between AI and teachers, emphasizing the role of AI in fostering ethical responsibility and awareness in education.

Arthur Schopenhauer’ın Okumak, Yazmak ve Yaşamak Üzerine adlı eseri, bilgi edinimi, paylaşımı ve bireysel düşünce süreçleri üzerine derinlemesine bir felsefi analiz sunar. Yazar, insan mutluluğunun iki temel düşmanı olan ıstırap ve can sıkıntısını ele alır ve bu iki durumun sınıfsal bağlamda farklı şekillerde ortaya çıktığını ifade eder. Alt sınıflar temel ihtiyaçlarını karşılamak için sürekli bir mücadele içindeyken, üst sınıflar can sıkıntısıyla başa çıkmaya çalışır. Bu salınım, bireylerin mutluluk arayışındaki evrensel bir gerçeği yansıtır. Kitap, okuma alışkanlıklarına yönelik güçlü eleştiriler içerir. Schopenhauer, sürekli ve dikkatsizce yapılan okumanın bireyin düşünme kapasitesini zayıflatabileceğini ve zihinsel bağımsızlığı köreltebileceğini savunur. Ona göre, birey sadece okuma eylemiyle yetinmemeli, aynı zamanda bu bilgiyi düşünce süzgecinden geçirerek kendi fikirlerini oluşturmalıdır. Ancak, dikkatlice seçilmiş eserlerin bireysel ve entelektüel gelişime önemli katkılar sağlayabileceğini de vurgular. Schopenhauer, edebiyatı kalıcı ve geçici olarak ikiye ayırır. Kalıcı edebiyat, derin anlamlar taşıyan, zamana meydan okuyan ve bireyin düşünce dünyasını şekillendiren eserlerden oluşurken, geçici edebiyat genellikle ticari kaygılarla üretilen ve kısa sürede unutulan eserleri ifade eder. Yazarın yazarlık ve üslup üzerine yaptığı değerlendirmeler de dikkat çekicidir. Schopenhauer, netlik ve sadeliğin yazının temel ilkeleri olması gerektiğini belirtir. Karmaşık anlatımlardan ve gereksiz süslemelerden kaçınılması gerektiğini savunur, çünkü bu unsurlar okuyucunun ilgisini dağıtarak metnin etkisini azaltır. Bununla birlikte, yazarın sert eleştirel dili ve zaman zaman genellemeler içeren ifadeleri okuyucuyu eleştirel bir mesafede durmaya sevk edebilir. Tüm eleştirilerine rağmen, Schopenhauer’ın bilgi ve düşünce süreçlerine dair zamansız fikirleri, bu eseri yalnızca bir eleştiri kitabı değil, aynı zamanda entelektüel bir rehber haline getirir. Okumak, Yazmak ve Yaşamak Üzerine, bireysel düşünceyi teşvik eden, okuma ve yazmanın bireysel ve toplumsal etkilerini irdeleyen, derinlemesine bir çalışmadır. Bilgiye ve onun bireysel/toplumsal bağlamdaki etkilerine ilgi duyan herkes için vazgeçilmez bir kaynaktır.

Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki yükseliş akademik üretim süreçlerini köklü bir dönüşüme uğratmıştır. Özellikle üretken yapay zekâ araçlarının erişilebilirliğinin artması lisansüstü eğitim süreçlerinde yeni bir anlayışın doğmasına yol açmıştır. Bu çalışma, akademik araştırmaların geleceğini inşa edecek olan yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin, yapay zekâ araçlarını akademik yazım ve araştırma süreçlerinde kullanım biçimlerini, bu kullanıma ilişkin etik algılarını ve bilişsel süreçlerine olan etkilerini derinlemesine irdelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada yapay zekânın bilgiye erişim, literatür taraması ve metin düzenleme gibi işlevsel katkılarının yanı sıra akademik dürüstlük, özgünlük, intihal, eleştirel düşünme becerileri ve bilişsel derinlik üzerindeki olası zararları çok boyutlu olarak ele alınmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseniyle kurgulanan bu araştırmanın çalışma grubunu, çeşitli üniversitelerin eğitim bilimleri, sosyal bilimler ve fen bilimleri enstitülerinde öğrenim gören 35 lisansüstü öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, Google Forms üzerinden yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış olup katılımcıların yapay zekâ kullanım sıklıkları, tercih ettikleri araçlar, karşılaştıkları teknik ve etik sorunlar ile geleceğe yönelik öngörüleri kayıt altına alınmıştır. Elde edilen veriler, MaxQDA nitel veri çözümleme programı kullanılarak tematik analiz ve içerik analizi teknikleriyle incelenmiştir. Araştırma bulguları, lisansüstü öğrencilerin yapay zekâ araçlarını ağırlıklı olarak literatür taraması ve metin iyileştirme aşamalarında bir zaman tasarrufu aracı ve dijital asistan olarak konumlandırdıklarını göstermektedir. Bilişsel boyutta katılımcıların önemli bir bölümü yapay zekânın bilgi yükünü hafiflettiğini savunurken azımsanmayacak bir kısmı ise bu araçların analitik düşünme ve sentez yapma yetisini köreltme riski taşıdığına dikkat çekmiştir. Etik boyutta ise en sık karşılaşılan sorunun, yapay zekânın var olmayan kaynaklar üretmesi ve intihal sınırlarının belirsizleşmiş olduğu tespit edilmiştir. Çalışma, yapay zekânın lisansüstü eğitimdeki yerinin yasaklayıcı bir tutum olmasındansa etik ilkeler, eleştirel doğrulama ve bilişsel yetkinliklerin korunması temelinde bilinçli bir kullanım kültürüyle müfredata dahil edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda araştırma, alan yazınına sunduğu özgün öğrenci perspektifiyle geleceğin akademisyenlerinin teknolojiyle kurduğu ilişkiyi anlamlandırmada önemli bir boşluğu doldurmaktadır.

Öz: Edebi eserlerin karşılaştırmalı analizi, farklı kültürel ve tematik yapıların anlaşılmasında önemli bir rol oynamış ve medeniyetlerin düşünce dünyasını keşfetmemize olanak tanımıştır. Bu çalışma, Yafes'in Oğulları ve Yüzüklerin Efendisi romanlarını karşılaştırarak, iki eserin tematik yapıları, mitolojik unsurları ve karakter gelişimlerini derinlemesine incelemiştir. Yüzüklerin Efendisi'ndeki mitolojik unsurların, Türk mitolojisinde köklü bir geçmişe sahip olduğu ve bu unsurların Türk halk edebiyatında inançlarımızda, gelenek ve göreneklerimizde yaşadığı savı, çalışmanın temel inceleme noktalarından biri olmuştur. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen bu incelemede, veriler doküman analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Yüzüklerin Efendisi, Batı mitolojisinin güçlü bir temsilcisi olarak ele alınırken, Ufuk Tufan’ın Türk mitolojisini kurgusal bir yapıyla gençlere sunan fantastik kurgu romanı karşılaştırma unsuru olarak seçilmiştir. Bu araştırma, Batı edebiyatının Doğu kültüründen nasıl etkilendiğini ve iki farklı kültürün edebi değerlerini nasıl yansıttığını ortaya koymuştur.

Dijital oyunlar, yazılımsal kodlar aracılığıyla eğlence ya da eğitim amaçlı oluşturulmuş, belirli hedef ve kurallara sahip sistemlerdir. Bu oyunların küresel kullanıcı kitlesine ulaşabilmesi, farklı dil seçeneklerinin sunulmasını önemli hâle getirmektedir. Dijital oyunlarda sunulan dil tercihleri, kullanıcıların içeriğe erişimini sağlamanın yanı sıra dillerin küresel dijital ortamlardaki görünürlüğü, prestiji ve temsili açısından da önem taşımaktadır. Bu araştırmada, yakın zamanda yayımlanması beklenen küresel ölçekte popüler video oyunu Grand Theft Auto VI’da (GTA 6) Türkçe dil desteğinin bulunmamasına ilişkin Türk kullanıcıların değerlendirmelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yaklaşımına dayanan çalışma, durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Araştırma verilerine, X platformunda konuya ilişkin kamuya açık kullanıcı paylaşımlarının doküman incelemesi kapsamında ele alınmasıyla ulaşılmıştır. Veriler 30 Haziran 2026 tarihinde toplanmış ve 6 Şubat 2024–30 Haziran 2026 tarihleri arasında yayımlanan paylaşımlar incelemeye alınmıştır. Araştırma kapsamına alınan 592 kullanıcı paylaşımı içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Analiz sonucunda kullanıcı değerlendirmeleri 6 tema ve 20 alt tema altında toplanmıştır. Bulgular, kullanıcıların Türkçe dil desteğini yalnızca oyunun anlaşılmasını kolaylaştıran teknik bir özellik olarak değerlendirmediklerini; bu desteği eşit hizmet, tüketici hakkı, dilsel tanınma, görünürlük, prestij ve ana dilde oyun deneyimi gibi farklı boyutlarla ilişkilendirdiklerini göstermiştir. Ayrıca ortak etiketlerin kullanılması (hashtag), kampanya çağrıları ve şirket hesaplarının etiketlenmesi yoluyla bireysel taleplerin kolektif bir dijital dil aktivizmine dönüştüğü belirlenmiştir. Buna karşılık sınırlı sayıda kullanıcı tarafından Türkçe dil desteğinin gerekli görülmediği ve dilsel erişimin bireylerin İngilizce öğrenmesi yoluyla sağlanması gerektiğinin savunulduğu da tespit edilmiştir. Sonuç olarak GTA 6’da sunulan dil seçeneklerine ilişkin kullanıcı değerlendirmelerinin yalnızca teknik ve ticari tercihler çerçevesinde şekillenmediği; aynı zamanda Türkçenin küresel dijital ortamlardaki görünürlüğü, tanınması ve temsiliyle ilişkilendirildiği ortaya konmuştur.

The utilization of artificial intelligence in education can contribute to sustainable development goals in various ways. AI in education can effectively convey sustainability issues to students. Through simulations and virtual environments, learners can experience sustainable practices firsthand. On the other hand artificial intelligence can assist administrators and educators in making data-informed decisions. This allows for more effective shaping of educational policies. This study explores how teachers and artificial intelligence (AI) address ethical dilemmas in edu-cation, comparing their decisions and examining the influence of variables such as gender, years of service, and education level. A total of 141 teachers from public schools in Turkey participated, and their responses were compared to AI-generated decisions using Yin's nested multiple-case de-sign. The scenarios were analyzed through five ethical frameworks: virtue ethics, deontological ethics, utilitarianism, social justice ethics, and situation ethics. Results showed that AI provided the same answer as the majority of teachers in six out of eight dilemmas but differed in two. AI favored a more analytical, result-oriented approach, while teachers emphasized empathy and rule adherence. Gender differences revealed that males leaned towards utilitarianism, while females favored social justice and situation ethics. Less experienced teachers preferred deontological and social justice ethics, while more experienced teachers leaned towards virtue ethics and utilitarian-ism. Elementary teachers emphasized virtue and social justice ethics, while middle and high school teachers favored deontological ethics and utilitarianism. The findings provide insights into ethical decision-making in education by highlighting the differences between solutions proposed by artificial intelligence and those offered by teachers. Additionally, they emphasize the im-portance of adapting artificial intelligence to everyday life to foster a sustainable world.