Bu çalışmada Türkiye’deki tarımsal kredi faiz oranlarının bitkisel üretim miktarına etkisini zaman serisi analiziyle ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı kapsamında faiz oranı ve bitkisel üretim miktarı ile ilgili farklı veri kaynaklarından 1976-2021 dönemine ait (46 yıl) veriler toplanmıştır. Analiz için faiz oranının bağımsız, bitkisel üretim miktarının ise bağımlı değişken olarak atandığı bir model kurulup bu model üzerinde sırasıyla ARDL, VAR ve Granger testleri yöntem olarak uygulanmıştır. Modelin tahmininden elde edilen sonuçlara göre; faiz oranı ve bitkisel üretim miktarı değişkenleri arasında negatif yönlü ve anlamlı bir uzun dönem eşbütünleşme ilişkisi vardır. Faiz oranı %1 yükseldiğinde bitkisel üretim miktarı %0.26 azalmaktadır. Değişkenlerin arasındaki kısa dönemli ilişki ise beklenildiği gibi negatif yönlü olup anlamlıdır. Kısa dönemde yaşanan şokların sonucunda ortaya çıkabilecek uzun dönem dengesinden sapmalar 1 dönem sonra %10 ortadan kalmaktadır. Diğer taraftan varyans ayrıştırmasının sonuçları Granger testinin sonuçlarıyla tutarlı olup nedensellik açısından etkileşimin yönünün faiz oranı değişkeninden bitkisel üretim miktarı değişkenine doğru ve tek yönlü olduğu açıktır.

Amaç: Bu çalışma, Türkiye’de zirai ilaç tüketiminin döviz kuruyla ilişkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Materyal ve Yöntem: 1981-2022 dönemine ait yıllık zaman serilerinin kullanıldığı çalışmada öncelikle değişkenlerin durağanlıkları, kesirli-frekanslı Fourier ADF ve geleneksel ADF birim kök testleri uygulanarak sınanmıştır. Daha sonra değişkenler arasında bir eşbütünleşme ilişkisi olup olmadığını saptamak için kesirli-frekanslı Fourier ADL eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Araştırma Bulguları: Birim kök testlerinin sonuçları, değişkenlerin durağanlık düzeylerinin I (1) olduğunu göstermiştir. Eşbütünleşme testinin sonucunda zirai ilaç tüketimiyle döviz kuru arasında negatif bir ilişki olduğu anlaşılmıştır. Buna göre döviz kurunda yaşanan %1’lik yükseliş, zirai ilaç tüketiminde uzun ve kısa dönemde sırasıyla %0.37 ve %0.10 kadar düşüşe neden olmaktadır. Ayrıca çalışmada kurulan hata düzeltme mekanizmasının çalıştığı saptanmıştır. Sonuç: Türkiye'de zirai ilaç tüketiminde yaşanan değişimin temel dinamiklerinden birinin döviz kurundaki yükseliş olduğu açık bir şekilde söylenebilir. Döviz kurundaki yükseliş, zirai ilaç tüketimini negatif etkilemektedir. Döviz kurundaki aşırı oynaklıkların zirai ilaç tüketimini olumsuz etkilememesi için Türkiye’nin zirai ilaçta dışa bağımlılığı azaltılmalıdır. Bu doğrultuda yerli üretim, teşvik/destek mekanizmaları hayata geçirilerek olabildiğince artırılmalıdır.

Agricultural mechanization is one of the high-cost important inputs used in agricultural production. Thanks to agricultural mechanization, time and manpower are saved greatly in the agricultural production process. Agricultural loans, one of the most important agricultural financing instruments, are considered necessary for agricultural enterprises to invest in agricultural mechanization. This study, which adopts a quantitative research method approach, aimed to analyze the impact of agricultural loans on agricultural mechanization in Türkiye using time series analysis. Within the scope of the purpose, annual data covering the period 1981-2022 were gathered from data sources related to loans and agricultural mechanization. A log-log model was constructed with loans as the independent variable and agricultural mechanization as the dependent variable, and ARDL bounds testing method was applied in the estimation of the model. According to the findings obtained from the estimation of the model, there was a long-term, positive, and statistically significant co-integration relationship between loans and agricultural mechanization variables. A 1% increase in the loan balance was found to increase agricultural mechanization by approximately 0.035%. On the other hand, the short-term relationship between the variables was found to be negative and statistically significant. Short-term deviations from the long-term equilibrium caused by shocks were shown to vanish by approximately 86% after 1 period. In this context, it is clear that the adaptation process between the variables is very rapid.

Bu çalışma, Türkiye’deki tarımsal istihdamın mekanizasyon ve krediyle ilişkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. 1981-2022 dönemine ait yıllık zaman serilerinin kullanıldığı çalışmada ilk olarak değişkenlerin durağanlıkları, sırasıyla kesirli-frekanslı Fourier ADF ve geleneksel ADF birim kök testleriyle sınanmıştır. Daha sonra değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi olup olmadığını belirlemek için kesirli-frekanslı Fourier ADL eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Eşbütünleşme test sonucu, tarımsal istihdamla mekanizasyon arasında negatif, kredi arasında ise pozitif ilişki olduğunu göstermiştir. Buna göre tarımsal mekanizasyon düzeyinde yaşanan %1 yükseliş istihdam sayısında uzun ve kısa dönemde sırasıyla %3.74 ve %0.42 düşüşe, tarımsal kredi bakiyesinde yaşanan %1 yükseliş ise istihdam sayısında uzun ve kısa dönemde sırasıyla %0.14 ve %0.02 yükselişe neden olmaktadır. Analizde son olarak kesirli-frekanslı Fourier TY nedensellik testi uygulanıp eşbütünleşme testine ait sonucu destekler nitelikte sonuçlara ulaşılmıştır.

The agricultural sector, which has long been overshadowed by industrialization, has reemerged with renewed strategic significance in the face of global crises, including pandemics and armed conflicts. This study examines the causal relationship between institutional quality and agricultural credit orientation in the Developing-Eight countries from 2002 to 2023. Using the agriculture orientation index for credit as a key indicator, this study investigates how disaggregated institutional dimensions—control of corruption, government effectiveness, political stability and absence of violence, rule of law, regulatory quality, and voice and accountability—affect the allocation of commercial bank credit to agriculture. Both the standard Kónya panel causality test and its time-varying extension are employed to capture static and dynamic causal patterns. The findings demonstrate that institutional quality exerts a substantial effect on credit orientation, although the magnitude and characteristics of this influence differ across countries. Türkiye, Indonesia, Nigeria, and Egypt exhibit consistent causal relationships, whereas other countries reveal episodic or latent effects linked to specific political or legal shifts. By combining dynamic methodology with a policy-relevant indicator, this study offers novel insights into how governance shapes agricultural finance. The results underscore the need for country-specific and institution-sensitive credit strategies to increase resilience and equity in financial systems.

Bu çalışma, Türkiye örnekleminde tarımsal kredilerin ve desteklerin bitkisel üretim verimliliğine etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. 1990-2022 dönemine ait olup 33 gözlemden oluşan 3 farklı yıllık zaman serisinin kullanıldığı çalışmada ilk olarak, değişken durağanlıkları, Kesirli-Frekanslı Fourier ADF birim kök testi uygulanarak sınanmıştır. Test sonucunda bağımlı değişken I (1), bağımsız değişkenler ise I (0) çıkmıştır. Daha sonra, Kesirli-Frekanslı Fourier ARDL sınır testi uygulanarak değişkenler arasında bir eşbütünleşme ilişkisinin var olup olmadığına bakılmıştır. Test sonucuna göre değişkenler arasında hem uzun hem kısa dönemde pozitif bir ilişki bulunmaktadır. Tarımsal kredi bakiyesinde ve devlet desteğinin kaynak büyüklüğünde yaşanan %1’lik yükseliş, bitkisel üretim verimliliğini uzun dönemde sırasıyla %0.054 ve %0.062 yükseltirken kısa dönemde ise sırasıyla %0.07 ve %0.08 kadar yükseltmektedir. Diğer taraftan kısa dönemde oluşabilecek uzun dönemli dengeden sapmalar, 1 dönem sonra yaklaşık %1.25 oranında düzelmektedir. Bulgular doğrultusunda bitkisel üretimde bir birim araziden daha yüksek verim almak için tarımsal kredilerin bakiyesinin ve devlet desteklerinin kaynak büyüklüğünün artırılması gerektiği açıkça söylenebilir.