Bu çalışma Erzurum ili Narman ilçesinde bulunan sığır barınaklarına ilişkin yapısal özelliklerin belirlenmesi, mevcut sorunları ve çözüm önerilerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla Narman ilçe ve köylerinde 208 işletme sahibiyle yüz yüze anket yapılarak veriler elde edilmiştir. İşletmelerde yer alan barınakların % 55.3’ü klasik bağlı duraksız, % 38.5’i bağlı duraklı, % 6.3’ü ise serbest duraklı kapalı sistem karakterindedir. Söz konusu barınakların ortalama kapasitesi 38 baş ve barınak yaşı ortalama 17.1 yıl olarak belirlenmiştir. Sığırcılık işletmelerinin % 55.3’ünün ahır duvarlarında taş yapı malzemesi, ahır tabanında % 43.8 beton, çatı örtü malzemesi olarak % 48.1 oranında sac, yemliklerde ise % 48.1’i ahşap yapı malzemesi kullanmışlardır. Ahırların sadece % 6.3’ünde yem yolu, % 47.5’sinde 2 adet pencere ve % 45.7’sinde 1 adet, % 40.0’ında ise 2 adet baca bulunmaktadır. İşletme barınaklarının % 91.3’ünde doğum bölmesi bulunmadığı, % 88.5’inde dana, düve ve inek çağındaki hayvanların aynı ahırda barındırıldığı, % 78.8’inde yataklık kullanıldığı ve yataklık çeşidi olarak ilk sırada % 87.8 oranında kuru gübrenin kullanıldığı tespit edilmiştir. İşletmelerin % 76.9’unda gübrenin ahır yakınında açıkta depolandığı, % 53.4’ünde gübrenin tarlada gübre olarak, % 38.0’inde yakacak olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Narman ilçesinde ahır tipleri, havalandırma ve gübreleme gibi problemlerin çözümü için eğitim ve teşvike ihtiyaç vardır.

Bu araştırma, sığır yetiştiricilerinin çiftlik yönetimi ve buzağı yetiştirme uygulamalarını belirlemek amacıyla Erzurum İli Narman İlçesi’nde yapılmıştır. Bu amaçla Narman ilçe ve köylerinde 208 işletme sahibiyle yüz yüze anket çalışması yapılarak veriler elde edilmiştir. Ankete katılan yetiştiricilerin sadece % 13,5'i, düzenli olarak kayıt tuttuğunu ifade etmiştir. İşletmelerin % 59’unun teknik bilgi desteği alma ihtiyacı hissettiklerini ve çoğunlukla (% 31) bu bilgiyi Veteriner Fakültesi vasıtasıyla edindikleri belirlenmiştir. İneklerin kızgınlığa gelme belirtisi olarak işletmelerin çoğunluğunun (% 43) genel belirtilerin hepsini esas aldığı ve yetiştiricilerin % 83’ünün doğum sonrası ilk kızgınlıkta tohumlama yaptıkları tespit edilmiştir . Yetiştiricilerin % 66’sının suni tohumlama yaptırırken % 97’si bu uygulamadan memnun kaldığını bildirmiştir. İşletmelerin % 47’sinde buzağılara ağız sütü verilmediği belirlenmiş, verilen işletmelerde ise buzağıların ağız sütünü annesini emerek (% 40) ya da biberonla (% 57) aldığı saptanmıştır. Ayrıca, yetiştiricilerin % 84 ü üç günden daha az süreyle ağız sütü verdiklerini ifade etmişlerdir. Buzağılara normal süt verme süreleri ise çoğunlukla 4-5 (% 51) aydır.

This study aimed to investigate the effects of slaughter age (young vs. old), muscle type (Longissimus dorsi (LD), Gluteus medius (GM)) and fat deposits (kidney knob and channel fat, subcutaneous fat, intramuscular fat) on chemical, organoleptic, textural characteristics and fatty acid composition of Holstein Friesian bull meat. For this purpose, the carcasses of 26 Holstein Friesian bulls that had been fattened on the same private farm were assigned to two experimental groups based on their age at slaughter: a young group (YG) (average age: 17.0 ± 1.0 months old) and an old group (OG) (average age: 22.0 ± 1.0 months old). The percentage of crude protein, panel tenderness score, polyunsaturated fatty acid (PUFA) and saturated fatty acid (SFA) content, the PUFA/SFA ratio and the hypocholesterolemic fatty acid (DFA)/hypercholesterolemic fatty acid (OFA) ratio of the bull carcasses decreased significantly with increasing slaughter age. By contrast, the OFA content of the carcasses significantly increased (p < 0.05) with increasing slaughter age. Advanced slaughter age resulted in lower panel tenderness scores. Additionally, the meat of the bulls in the OG was considered to be less healthy because of the less desirable fatty acid composition and nutritional indices, such as the PUFA/SFA and hypocholesterolemic/hypercholesterolemic ratios, compared to the meat from the bulls in the YG. Furthermore, the intramuscular fat and internal fat contained high percentages of PUFA and SFA and high PUFA/SFA and hypocholesterolemic/hypercholesterolemic ratios. Interestingly, the percentage of OFA content in the internal and intramuscular fat tissues decreased with increasing slaughter age. In conclusion, this study provided evidence that slaughter age and muscle and fat type are essential sources of variations in the textural characteristics, sensory panel attributes and fatty acid profile of meat from Holstein Friesian bulls.

Tr en Bu çalışma Erzurum ili Narman ilçesinde, anket yoluyla yüz yüze görüşülerek 208 işletmenin sağım yöntemleri hakkında bilgiler elde etmek amacıyla yapılmıştır. Sağım esnasında işletmelerin % 75.5’ inin kesif yem verdiği tespit edilmiştir. Sağım öncesi meme temizliği yapmayan işletmelerin % 54.4 olduğu ve % 78.8 ’sinde elle sağım yaptığı belirlenmiştir.. Sığır yetiştiricilerinin % 68.6’ü sağımdan sonra sütü alüminyum kaplarda ahır dışında bekletirken, % 30.9’unun ahır ortamında beklettiği ve % 0.5’inin ise soğutma tankında depolamaktadırlar. % 52.2’sinin hayvan başına süt veriminin yaz mevsiminde daha yüksek olduğunu bildirmişlerdir. İşletmelerin % 78.4’u devletin vermiş olduğu süt desteklemelerinden faydalanmadıkları ve üretilen sütü kayıt altına alan işletmelerin oranının % 68.6 olduğu ve işletmelerin % 24.5’i ineklerini 10 ay sağdıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak Erzurum ili Narman ilçesindeki sığır yetişicilerinin, sağım öncesi meme temizliği, sağım yapma şekli, sağım sonrası sütleri muhafaza etme, bakanlığın verdiği desteklerden faydalanma, süt verim kayıtlarının tutulması gibi yetiştiricilik konularında bilgilendirilmeye ihtiyaç olduğu belirlenmiştir. The study was undertaken to obtain information about milking methods of 208 enterprises in Narman County of Erzurum Province via face to face interview. It was determined that concentrate feed was offered during milking in 75.5% of the enterprises, and Percentage of the enterprises which don't make udder cleaning prior to milking is 54.4%, and hand milking is used in 78.8%of the enterprises. While 68.6 % of the cattle farmers stores milk in the aluminum milk storage container in the out of barn, 30.9% of them keeps milk storage containers in the barn and 0.5% of them stores the milk in the milk cooling tank. 52.2% of the enterprises indicated that the highest milk yield per animal is obtained in summer season. It was found out that 78.4% of the enterprises do not utilize from milk support given by the government, percentage of enterprices which keeps milk production records is 68.6%, and 24.5% of them milks their cows for 10 months. As a result, it was concluded that cattle farmers in Narman County of Erzurum Province need to be informed about udder cleaning prior to milking, milking methods, storage of milk after milking, utilizing from supports of the goverment, keeping milk records.

Study objectives included the assessment of carcass fatty acid composition and meat texture characteristics of younger Holstein Friesian bulls. Three experimental groups were formed based on the weights of the 23 young bulls at slaughter: lighter, medium, and heavier. Samples were taken from the Gluteus medius (GM) and Longissimus thoracis muscles 24 h after slaughter. Fatty acid composition, Warner-Bratzler Meat Shear (WBS) measurements, as well as textural profile analysis (TPA) and sensory analysis of the muscle samples were conducted. The fatty acid composition was determined using Thin Layer Chromatography (HPTLC). Polyunsaturated fatty acids and dietary fatty acids give a neutral hypocholesterolemic effect in direct fluorescent antibody (DFA) contents, DFA/OFA (C14:0+C16:0) ratio, hardness, Warner-Bratzler Shear force and also the chews number – which is desirable - before swallowing (NCBS) the meat were significantly decreased with the increasing slaughter weight. Higher slaughter weight resulted in a larger amount of beef with a better panel tenderness score; however, the meat obtained from the LSW group was less healthy considering the fatty acid profile. Additionally, internal fat contained the highest saturated fatty acids concentrations, while subcutaneous fat contained the highest amount of monounsaturated fatty acids. Furthermore, intramuscular fat levels were highest in PUFA and PUFA/SFA ratio. As a result, this study strongly suggests that slaughter weight and anatomical location of fat samples contribute significantly to meat texture characteristics and fatty acid profiles in Holstein Friesian bulls.

Bu araştırma, sığır yetiştiricilerinin sığır besleme ve yemleme alışkanlıklarını ortaya koymak amacıylaErzurum İli Narman İlçesi’nde yapılmıştır. Bu amaçla Narman ilçe ve köylerinde 208 işletme sahibiyle anketçalışması yapılarak veriler elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre yetiştiricilerin % 80.8’ininyem bitkisi üretimi yaptığı saptanmıştır. Bu işletmelerde çoğunlukla yonca (% 61.5) ve arpa (% 60.1) üretimiyapıldığı belirlenmiştir. Ancak önemli kaba yem kaynağı olan silajlık mısır üretimi düşük düzeyde (% 7.7)yapılmaktadır. Mera kullanım oranı % 96.2 olup genellikle Mayıs (% 47.5) veya Haziran (% 37) aylarında merayaçıkış gerçekleşmektedir. Meradan yararlanma süreleri ise 3 ay (% 31) veya 4 ay (% 68) olarak belirlenmiştir.İşletmelerin % 41’inin yaylaya çıkma imkânı olduğu, Mayıs-Haziran aylarında yaylalara çıktıkları ve çoğunlukla4 ay (% 43) kaldıkları tespit edilmiştir. İşletmelerde kullanılan kaba yem kaynaklarında buğday-arpa samanı(% 27) ilk sırayı alır iken bunu kuru yonca (% 21) ve kuru çayır otu (%16) takip etmektedir. Silaj ise düşük düzeyde(% 7) kullanılmaktadır. İşletmelerde kesif yem olarak genellikle arpa kırması (% 34), besi yemi (% 23) ve süt yemi(% 22) kullanılmaktadır. İlçede meranın ıslah edilerek, aktif kullanımı, yem bitkileri üretimi ve özellikle mısır silajıüretiminin arttırılması gerekli görülmektedir. Ayrıca tarımsal yayım hizmetlerinin kırsal alanlarda yoğunlaştırılmasıyetiştiriciler için faydalı olacaktır.