Video surveillance is an integral part of the contemporary world. Its use increases the sense of security but also generates certain risks. Laws do not always clearly and comprehensively define the rules for installing and using video surveillance and different rules are adopted in different countries to address these issues. This article presents an analysis of statistical data concerning urban video surveillance as a tool to improve the security of public spaces in the city of Katowice using the example of the operation of the Katowice Smart Surveillance and Analysis System. By presenting the operation of video surveillance in two different time periods, it was possible to assess the effectiveness of urban video surveillance for the security of public spaces in terms of particularly onerous crimes. The technical and organizational solutions applied, as in the case of the Katowice Smart Surveillance and Analysis System, made it possible to assess the impact of the operation of the system on offenses and the number of legal proceedings.

Celem artykułu jest wyjaśnienie stosowanych w badaniach bezpieczeństwa wybranych pojęć a w szczególności: „problem naukowy”, „problem badawczy” oraz „pytania badawcze”. W literaturze przedmiotu oraz w procesie recenzowania prac promocyjnych spotyka się nieścisłości i zbyt dużą dowolność w interpretacji tych pojęć, stąd w przekonaniu autorów wymaga to ich ponownego wyjaśnienia. Artykuł posiada charakter przeglądowy, a zatem do jego opracowania autorzy stosowali metodę badania wybranych treści literatury przedmiotu oraz dialektyki, które były wystarczające do wyjaśnienia rozważanych zagadnień. W wyniku dyskursu podczas seminariów w Centrum Metodologii Badań w Naukach o Bezpieczeństwie w Akademii WSB i porównywaniu stanowisk poznawczych wielu filozofów nauki przyjęto, że proces badań inicjuje identyfikacja problemu naukowego oraz jego doprecyzowanie przez badacza do procesu badań jako problem badawczy. W literaturze przedmiotu oraz w pracach promocyjnych dostrzega się niekiedy dość dowolne podejście do procesu zorganizowania i prowadzenia badań w naukach o bezpieczeństwie. Dowolne przenoszenie na grunt nauk o bezpieczeństwie wybranych podejść badawczych z różnych teorii poznawczych bez ich dostosowania do problemu badawczego, celu oraz przedmiotu badań powoduje pewien nieład metodologiczno-metodyczny. Wielu autorów pomimo to, że uznają prymat problemu naukowego i wynikający z niego problem badawczy sugerują, że proces badań inicjuje cel badawczy, który w istocie jest wtórny do przyjętego problemu badawczego.

Streszczenie: Artykuł opisuje podstawy prawne oraz system funkcjonowania europejskiej ochrony ludności. Przedstawione w nim zostały najważniejsze akty prawne tworzące europejski system ochrony ludności. Dużo uwagi w tej publikacji poświęcono podstawom prawnym i sposobie funkcjonowania Wspólnotowego Mechanizmu Ochrony Ludności oraz powstałego po przekształceniach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (UMOL), będących podstawowymi narzędziami koordynacji działań ratowniczych podejmowanych przez poszczególne państwa uczestniczące w europejskim systemie ochrony ludności, ale także samodzielnym i samowystarczalnym zespołom wykorzystywanym w działaniach ratowniczych tzw. modułom ochrony ludności. Warto nadmienić, że Mechanizm Ochrony Ludności może być uaktywniony w sytuacjach zagrożeń, a jego aktywacja jest następstwem apelu o pomoc państwa poszkodowanego. Mechanizm funkcjonuje od kilkunastu lat i aktualnie trwają prace nad stworzeniem nowej podstawy prawnej dla jego rozszerzonego funkcjonowania. Propozycja zakłada wzmocnienie funkcjonowania UMOL zarówno pod względem finansowym z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy, jak również operacyjnym poprzez m.in. zwiększenie i wzmocnienie roli Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego (ERCC), jako zintegrowanego ośrodka operacyjnego. Projekt ma także na celu wzmocnienie funkcjonującej w ramach UMOL rezerwy rescEU. W artykule przedstawiono także narzędzia, jakimi posługuje się Mechanizm Ochrony Ludności w ramach działań i są to moduły. Przedstawienie charakterystyki modułów i realizowanych przez nie zadań pozwala w przypadku zdarzenia i prośby potrzebującego państwa o pomoc szczegółowo określić zasoby ratownicze, jakie winny być zadysponowane w celu udzielenia pomocy. Artykuł przedstawia także polskie moduły, które zostały przygotowane do działań w ramach funkcjonującego mechanizmu. Polskie moduły to znaczący wkład w Unijny Mechanizm Ochrony Ludności i biorące wielokrotnie udział w misjach międzynarodowych dotyczących zarówno pomocy ratowniczej, jaki humanitarnej.

Objectives: The aim of the article is to demonstrate the impact of passenger rail transport on road traffic security, taking into account the Covid-19 pandemic.Material and methods: A solution to the research problem was sought by examining, using multivariate comparative analyses, the deviations in the length of rail lines and the number of passengers transported by rail during a selected period in six selected European countries, taking into account the duration of the COVID-19 pandemic and the analysis of the number of fatalities in road accidents. The study used multivariate comparative analyses of data on the rail passenger transport sector. The research period covered the years 2010-2023.Results: The study shows that three of the six European countries analyzed (Poland, Spain and Italy) have seen significant increases in the length of rail lines since 2021, and the other three countries have seen declines. Analyzing the second group of dependent variables, it was observed that in 2020, due to the pandemic, there were huge declines in the passenger rail transport sector in each of the analyzed countries. After the Covid-19 pandemic, the use of passenger rail capacity continued to varying degrees in each country, with significant increases in most of them by 2023. However, the mortality rate between 2020 and 2023 remained significantly lower than before the pandemic.Conclusions: The passenger rail transport has an impact on road safety, but as the analyzed data shows, the dynamics of its use does not explain the significant decrease in fatalities in the countries studied, and the clear upward trend in the use of this mode of transport does not coincide with the dynamics of fatalities. Therefore, it can be concluded that passenger rail transport does not have a significant impact on reducing road fatalities.