In this study, we investigate how Wilks’ lambda, Pillai’s trace, Hotelling’s trace, and Roy’s largest root test statistics can be affected when the normal and homogeneous variance assumptions of the MANOVA method are violated. In other words, in these cases, the robustness of the tests is examined. For this purpose, a simulation study is conducted in different scenarios. In different variable numbers and different sample sizes, considering the group variances are homogeneous σ12=σ22=⋯=σg2 and heterogeneous (increasing) σ12<σ22<⋯<σg2, random numbers are generated from Gamma(4-4-4; 0.5), Gamma(4-9-36; 0.5), Student’s t(2), and Normal(0; 1) distributions. Furthermore, the number of observations in the groups being balanced and unbalanced is also taken into account. After 10000 repetitions, type-I error values are calculated for each test for α = 0.05. In the Gamma distribution, Pillai’s trace test statistic gives more robust results in the case of homogeneous and heterogeneous variances for 2 variables, and in the case of 3 variables, Roy’s largest root test statistic gives more robust results in balanced samples and Pillai’s trace test statistic in unbalanced samples. In Student’s t distribution, Pillai’s trace test statistic gives more robust results in the case of homogeneous variance and Wilks’ lambda test statistic in the case of heterogeneous variance. In the normal distribution, in the case of homogeneous variance for 2 variables, Roy’s largest root test statistic gives relatively more robust results and Wilks’ lambda test statistic for 3 variables. Also in the case of heterogeneous variance for 2 and 3 variables, Roy’s largest root test statistic gives robust results in the normal distribution. The test statistics used with MANOVA are affected by the violation of homogeneity of covariance matrices and normality assumptions particularly from unbalanced number of observations.

Amaç: Sağlık çalışmalarında gözlemsel araştırmalar, yaygın olarak kullanılan yöntemler arasında yer almakta olup, esas olarak kohort, vaka-kontrol ve kesitsel çalışmalar olarak gruplandırılırlar. Gözlemsel çalışmaların nasıl yürütülmesi gerektiğine dair esaslar 1965’li yıllarda tanımlanmış olsa da, günümüzde mevcut gözlemsel çalışmalar göz önüne alındığında, bunların raporlamasında yetersizliklerin olduğu görülmüştür. Bu nedenle gözlemsel çalışmaların raporlanmasına bir standart getirilmesi amacıyla, 2007 yılında bilimsel çalışma grupları tarafından “Epidemiyolojide Gözlemsel Çalışmaların Raporlanmasının Güçlendirilmesi Beyanı (STROBE)” geliştirilmiştir. Bu çalışma, STROBE kriterlerinin Türk diline kazandırılması, araştırmacılar tarafından daha anlaşılır bir hâle getirilmesi ve sağlık alanında yapılacak gözlemsel çalışmaların raporlamasının güçlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: STROBE kriterleri dört araştırmacı tarafından bağımsız şekilde Türkçe’ye tercüme edilmiştir. Dört farklı çeviri ile ortaya çıkan metin tüm yazarların bir araya geldiği toplantı ile değerlendirilmiş ve her madde için en uygun ifadenin hangisi olacağı konusunda görüş birliği sağlanmıştır. Ardından uzman çevirmen tarafından ters çeviri işlemi yapılmış ve kriterlerin uygunluğu değerlendirilmiştir. Türkçeleştirilmiş STROBE kontrol listesinin tekrarlanabilirliğini değerlendirmek ve araştırmacılar tarafından doğru anlaşılıp anlaşılmadığını anlamak için sağlık alanından seçilen 20 makale, iki araştırmacı tarafından bağımsız olarak puanlama yapılarak (1=madde sağlanmakta, 0=madde sağlanmamakta) değerlendirilmiştir. Puanlayıcılar arasındaki uyum her bir kriter için araştırmacılar arası uyum yüzdesi kullanılarak incelenmiştir. Uyum ayrıca toplam raporlanan kriter sayısı kullanılarak Bland- Altman yöntemi ve sınıf içi korelasyon katsayısı (SKK) kullanılarak da değerlendirilmiştir. Bulgular: Analizler sonucu hesaplanan SKK 0,351-0,890 arasındaydı. Puanlayıcılar arası uyum istatistiksel olarak anlamlıydı. İncelenen 20 makalenin STROBE kriterlerine uygunluğu düşüktü. Sonuç: Türkçe’ye uyarlanmış STROBE Beyanı, kesitsel araştırmaların raporlanmasında kullanılabilecek güvenilir bir araçtır.

Background: Lumpy Skin Disease (LSD) is an infectious disease induced by the Capripoxvirus, causing epidemics in Turkey and several countries worldwide and inducing significant economic losses. Although this disease occurs in Turkish cattle every year, it is a notifiable disease. In this study, LSD in Turkey was modelled using the Susceptible, Exposed, Infectious, and Recovered (SEIR) epidemiological model, and production losses were estimated with predictions of the course of the disease. The animal population was categorized into four groups: Susceptible, Exposed, Infectious, and Recovered, and model parameters were obtained. The SEIR model was formulated with an outbreak calculator simulator applied for demonstration purposes. Results: Production losses caused by the LSD epidemic and the SEIR model’s predictions on the disease’s course were evaluated. Although 1282 cases were identified in Turkey during the study period, the prevalence of LSD was calculated as 4.51%, and the mortality rate was 1.09%. The relationship between the disease duration and incubation period was emphasized in the simulated SEIR model to understand the dynamics of LSD. Early detection of the disease during the incubation period significantly affected the peak time of the disease. According to the model, if the disease was detected during the incubation period, the sick animal's time could transmit the disease (Tinf) was calculated as 2.66 days. Production loss from LSD infection was estimated at US $ 886.34 for dairy cattle and the US $ 1,066.61 for beef cattle per animal. Conclusion: Detection of LSD infection during the incubation period changes the course of the disease and may reduce the resulting economic loss.

Objective: In this study, we translated and adapted into Turkish the Standards for Reporting Qualitative Research (SRQR), a checklist used in reporting qualitative research. Our aim is to expand the use of the SRQR checklist and make it more accessible. Materials and Methods: Three authors (3rd, 4th, and 5th in author order) translated the SRQR checklist into Turkish independently. The translation was finalized with the consensus among the authors who translated the checklist. Afterwards, an expert back translated and examined the checklist. To evaluate the reproducibility and intelligibility of the Turkish SRQR checklist, 1st and 2nd authors reviewed 20 studies which used qualitative research methods. Then, the similarity between the 1st and 2nd authors’ reviews was examined using the inter-rater agreement percentage for each criterion in the checklist. The inter-rater agreement was further evaluated using the Bland-Altman method, the intraclass correlation coefficient (ICC), and the total number of reported criteria. Results: According to the review of 20 studies, there is a large variation in reporting the SRQR criteria. ICC values range from 44.1 to 87.7. Conclusion: The Turkish SRQR checklist can serve as a guide for the reviewers, journal editors, and researchers who conduct qualitative research. Amaç: Bu çalışmada, Standards for Reporting Qualitative Research (SRQR) kontrol listesinin Türkçe literatürde yer alan nitel araştırmalardaki kullanım alanının genişletilmesi ve standartlara erişimin yaygınlaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla SRQR kontrol listesinin Türkçe’ye çevirisi yapılmış ve standartların Türkçe’ye uygunluğu sağlanmıştır. Gereç ve Yöntem: SRQR kontrol listesi birbirinden bağımsız üç araştırmacı tarafından Türkçe’ye çevirisi yapılmıştır. Bağımsız çeviriler tüm çeviren kişilerin görüş birliği ile birleştirilmiştir. Sonrasında uzman tarafından tekrar İngilizce’ye çeviri (ters çeviri) işlemi yapılmıştır. Listeye uygunluğu incelenmiştir. Türkçe SRQR kontrol listesinin tekrarlanabilirliğini ve araştırmacılar tarafından doğru anlaşılıp anlaşılmadığını değerlendirmek için, iki yazar tarafından nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen 20 çalışma incelenmiştir. Araştırmacılar arasındaki uyuma bakılmıştır. Kontrol listesindeki her bir kriter için araştırmacılar arası uyum yüzdesi kullanılmıştır. Bland-Altman yöntemi ve sınıf içi korelasyon katsayısı ile toplam raporlanan kriter sayısı kullanılarak da uyum değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırma kapsamında değerlendirmeye alınan araştırmalara göre kriterler, raporlama sıklığında büyük bir farklılaşma göstermektedir. SKK değerleri %44,1 ile %87,7 değerleri aralığında değişmektedir. Sonuç: Türkçe'ye uyarlanmış olan SRQR kontrol listesi, dergilerin hakemleri ve editörleri ile nitel araştırma yapan araştırmacılar için bir rehber olacaktır.