This study investigates the impact of climate change on the Mudurnu Stream Basin in northwest Türkiye by analyzing climate parameters in the Mediterranean region. Historical data from EC-Earth2, HadGEM2-ES, and MPI-ESM-MR GCMs from the CMIP5 Euro-CORDEX archive were assessed, and future precipitation and temperature data were derived using five statistical bias correction methods for the selected EC-Earth2 model under RCP4.5 and RCP8.5 scenarios. The SWAT model was employed to simulate future runoff amounts for the Mudurnu Stream Basin. The findings reveal notable changes in precipitation and temperature. The annual and seasonal variations of total precipitation and average, maximum, and minimum temperatures for the RCP4.5 and RCP8.5 scenarios in the Sakarya and Mudurnu regions were analyzed and determined. The projections for future river flow indicate a significant increase in precipitation during the rainy seasons. The Mudurnu Stream mainstem will experience an increase in flow of between 70 and 140% under RCP4.5 and between 80 and 160% under RCP8.5. In the Dinsiz Stream tributary, a 32–55% increase is observed for the spring and summer months. In this context, the rainfall and runoff projections required for the estimation of potential drought and flood risks in the near and distant future were calculated.

This study presents a scenario-based, two-dimensional flood modeling approach to assess the potential downstream impacts of a piping-induced dam failure triggered by seismic activity. The case study focuses on the Doğantepe Dam in northwestern Türkiye, located near an active branch of the North Anatolian Fault. Critical deformation zones were previously identified through PLAXIS 2D seismic analyses, which served as the physical basis for a dam break scenario. This scenario was modeled using the HEC-RAS 2D platform, incorporating high-resolution topographic data, reservoir capacity, and spatially varying Manning’s roughness coefficients. The simulation results show that the flood wave reaches downstream settlements within the first 30 min, with water depths exceeding 3.0 m in low-lying areas and flow velocities surpassing 6.0 m/s, reaching up to 7.0 m/s in narrow sections. Inundation extents and hydraulic parameters such as water depth and duration were spatially mapped to assess flood hazards. The study demonstrates that integrating physically based seismic deformation data with hydrodynamic modeling provides a realistic and applicable framework for evaluating flood risks and informing emergency response planning.

Günümüzde ülkemiz başta olmak üzere tüm dünya için tehlike unsuru olan iklim değişikliği, ekosistemin yapısını ve işleyişini olumsuz etkilemekte ve doğal kaynaklarımız için risk oluşturmaktadır. Sıcaklıkta meydana gelen değişimlerin özellikle yağış parametresine olan etkisi, su kaynaklarının azalmasına yol açmaktadır. En önemli yaşam kaynağımız olan suyun tükenmesi, ülkemizi tarımsal ve sosyo-ekonomik açıdan tehdit etmektedir. Bu çalışmada, ülkemizin su fakiri havzalarından biri olan Küçük Menderes Havzası’nda yer alan İzmir Bölge, Kuşadası, Çeşme, Ödemiş, Seferihisar ve Selçuk istasyonlarının 1972-2023 yılları arasındaki aylık toplam yağış, ortalama nispi nem ve ortalama sıcaklık verileri kullanılarak parametrik olmayan yöntemler olan Mann-Kendall ve Şen’in eğimi trend analizleri uygulanmıştır. Çalışma sonucunda, her iki yöntemle yapılan analizlerde meteorolojik verilerin trend eğilimleri tüm istasyonlarda benzer sonuçlar göstermiştir.

İklim değişikliği dünyada en çok Türkiye gibi orta kuşak ülkeleri etkisi altına almaktadır. İklimdeki değişim; aşırı yağış/sıcaklık, taşkın veya kuraklık gibi ekstrem olaylara sebebiyet verebilmektedir. Bu çalışmada tarımsal alan açısından ülkemizin önemli havzalarından biri olan Küçük Menderes Havzasının uzun vadeli bölgesel eğilimlerinin yönünü belirlemek için Yenilikçi Şen (ITA) ve Yenilikçi Poligon Trend (IPTA) Analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır. 1972-2023 periyodunda ölçüm kaydına sahip 6 istasyonun (Kuşadası, İzmir Bölge, Çeşme, Ödemiş, Seferihisar ve Selçuk) aylık ortalama sıcaklık ve toplam yağış verileri çalışmada analiz için seçilmiştir. Bu verilerin homojenliği Buishand, Pettitt, Standard Normal Homogeneity Test (SNHT) ve von Neumann Ratio Test yöntemleri ile sınanmıştır. ITA yönteminde veriler düşük, orta ve yüksek olarak sınıflandırılmış ve grafiklere %1,%2 ve %3 eğilim çizgileri çizilmiştir. Toplam yağışlar incelendiğinde orta sınıfta trend gözlenmezken, yüksek sınıfta ortalama %0,33 oranında artan trend gözlenmiştir. Ortalama sıcaklık verileri incelendiğinde ise düşük, orta ve yüksek sınıfta sırasıyla ortalama %0,92, %1,67 ve %2,42 oranında artan trend gözlenmiştir. IPTA yönteminde ise istasyonların ay bazında trend uzunlukları, eğimleri ve yönleri bulunmuştur. Sıcaklık verileri hemen hemen tüm istasyonlarda artan trend bölgesi içinde kalmıştır. Yağış verilerindeyse dinamik bir tabloyla karşılaşılmaktadır. Analizler sonucunda ilerleyen periyotta hem sıcaklık hem de yağışlar için artan trend gözlenmiştir.

This study examines the long-term trends of key meteorological variables within the section of the Euphrates-Tigris Basin located within Türkiye’s national borders. Using data from 18 meteorological stations (1965-2023) and applying methods such as the MMK test, SS, SR, and several homogeneity tests, the analysis identifies notable climatic shifts. The combined use of these methods allows for a more consistent evaluation of both trends and potential structural changes in the time series. Significant decreases in precipitation were detected at three stations, while the remaining stations showed no clear trend. This indicates that precipitation changes are limited and station-specific, reflecting spatial variability within the basin rather than a uniform basin-wide pattern. In contrast, maximum temperatures increased significantly at 77.8% of stations, and minimum temperatures rose at nearly 83%. The widespread increase in temperature across most stations suggests a more consistent warming pattern compared to precipitation. Homogeneity assessments revealed major change points in 1989, 1994, and 1998 for both precipitation and temperature. These years may be associated with variations in atmospheric circulation patterns and regional hydro-climatic influences, including reservoir-related effects. The identification of similar change points by different homogeneity tests supports the consistency of these findings. These results suggest an increasing hydro-meteorological imbalance, likely influenced by rising temperatures and declining or stable precipitation. These changes may have an impact on the hydrological processes within the catchment area and on water-dependent sectors. The findings highlight the urgent need for long-term, adaptive, and integrated water management strategies, supported by basin-specific climate change scenarios.