The purpose of the article is to study prerequisites for the development of preventive measures against office syndrome among women of working age. Material and methods. The research involved 52 female office employees 21 to 57 years old. Results. The extended clustering of the original data using EM method with the performance of V-fold crosschecking has shown that female office employees are clearly divided into two clusters depending on the manifestation of office syndrome. Despite our assumptions, their division does not depend on age or length of service in the office, but on the manifestation of office syndrome and behavioral characteristics in the work process. Women assigned to different clusters are characterized by statistically significant (p < 0.05) differences between the level of pain in the joints and spine. The research has found that among female office employees with increased musculoskeletal pain, there are statistically significantly (p<0.05) more women with significant overweight and spinal diseases. They are less likely to take active breaks when working at a computer and a larger percentage of them use information technology for entertainment purposes outside the office for 3-4 hours a day. However, a smaller percentage of them work with a PC for more than 7 hours a day. Women with predominant musculoskeletal pain differ in their lifestyle and point to fundamentally different reasons that stop them from taking measures to prevent the risk of occupational diseases. In particular, among female office employees with no office syndrome, a statistically significant (p<0.05) larger share does not need to expand knowledge about the organization of health care in the office and among them the share of those who lead a passive lifestyle predominates. Conclusions. Thus, these women are potentially at risk of developing office syndrome and, with the absence of preventive measures, are expected to move to the cluster of women with signs of office syndrome. The results of the research indicate the need for different approaches to planning health measures in the work environment, depending on the presence of office syndrome and the level of their responsible attitude to health in the work process.

Study purpose. The purpose of the study was to assess the correlation between the level of health-improving and recreational physical activity and family well-being. Materials and methods. Theoretical analysis of data from special scientific and methodological literature, generalization, systematization, sociological methods, and mathematical statistics. A research among parents was conducted using online surveying through completing an online questionnaire created with Google Forms. The study involved 106 married couples. The average age of the respondents was 35.1±4.2 years. The vast majority of the studied families (95.1%) had up to two children (preschool and school age). Results. The respondents were divided into two clusters according to their level of motor activity. Cluster 1 included families with a low level of physical activity, and cluster 2 included those with an average level of physical activity.Depending on the level of physical activity, statistically significant (p < 0.05) differences were found between the families in terms of the following parameters: motivations for engaging in active leisure, amount of leisure time, level of knowledge and skills in organizing active leisure, reasons preventing participation in active leisure, etc. The families differed significantly (p < 0.05) in 23 categorical parameters. It was found that the families with different levels of physical activity did not differ in their desire to engage in winter recreational activities. Reasons preventing participation in health-enhancing and recreational physical activity programs were identified. A comparative analysis of the current state of family well-being revealed statistically significant (p < 0.05) differences in all studied parameters between the families with different levels of physical activity, i.e. the families with a proper level of physical activity had higher scores of satisfaction, well-being, and quality of life. Low indicators of family well-being indicated the rationale for such families to engage in active recreation and increase their level of health-enhancing and recreational physical activity. Conclusions. A relationship was identified between the level of health-enhancing and recreational physical activity and indicators of satisfaction, family well-being, and quality of life.

Przewlekły stres jest jednym z głównych czynników wpływających na funkcjonowanie układu nerwowego i zdolność podejmowania decyzji. Długotrwałe napięcie prowadzi do nadmiernej aktywacji osi podwzgórze - przysadka - nadnercza, co skutkuje podwyższonym poziomem kortyzolu. Wysoki poziom hormonu negatywnego oddziałuje na kluczową strukturę mózgu odpowiedzialną za pamięć i koncentrację, co może prowadzić do trudności w przetwarzaniu informacji oraz ograniczeniu zdolności do uczenia się. Jednakże przewlekły stres wpływa na korę przedczołową, odpowiedzialną za kontrolę emocji i procesy decyzyjne. Osoby narażone na długotrwały stres mają skłonność do podejmowania impulsywnych decyzji, często opartych na emocjach. Badania przedstawiają, że chroniczny stres zmniejsza objętość kory przedczołowej, co dodatkowo osłabia zdolność do analizowania sytuacji. W trakcie stresy wzrasta aktywność ciała migdałowego, odpowiedzialnego za reakcje lękowe i emocjonalne. Nadmierna aktywność tej struktury powoduje zwiększoną wrażliwość na zagrożenia, co może prowadzić do nadmiernej ostrożności lub unikania podejmowania decyzji, co skutkuje, iż osoby zestresowane częściej doświadczają wahania decyzyjnego, zwlekania oraz trudności w wyborze optymalnych rozwiązań. Długotrwały stres negatywnie wpływa na hormony takie jak dopamina i serotonina. Niedobór tych hormonów może prowadzić do pogarszania się nastroju, zwiększonego poziomu lęku oraz obniżonej motywacji do działania. Zmniejszona aktywność tkanek nerwowych oddziałuje na spadek zdolności do podejmowania ryzyka i oceniania potencjalnych korzyści. Ponadto, w układzie współczulnym, który w stanie przewlekłej aktywacji powoduje wzrost napięcia mięśniowego, problemy ze snem i chroniczne zmęczeniem. Zmęczony organizm jest mniej wydajny, co negatywnie odbija się na efektywność podejmowania decyzji i zdolności do logicznego myślenia. Regularna aktywność fizyczna pomaga w regulacji poziomu kortyzolu oraz zwiększa produkcję endorfin, poprawiając nastrój i funkcje poznawcze. Techniki relaksacyjne, takie jak medytacja czy trening uważności wspomaga kontrole emocji i redukcje nadmiernej reaktywności ciała migdałowego. Wydajność mózgu zależy od wielu czynników. Jest dużo lepsza, jeśli dostarczymy mu odpowiednich składników odżywczych, które wspomagają jego pracę i chroni przed zmianami degeneracyjnymi. Natomiast odpowiednia dieta, bogata w magnez, kwasy omega – 3 i antyoksydanty, wspierają funkcjonowanie układu nerwowego i poprawia zdolność koncentracji.

Współczesne tempo życia i zmieniające się środowisko w jakim żyjemy, stają się bardzo często przyczyną powstawania niekorzystnych zmian w procesie treningowym. Dodatkowo nieprawidłowo wykonujemy czynności dnia codziennego, niewłaściwie wykorzystując możliwości swojego ciała. Pewne jego części pracują za mało, a inne zbyt dużo. Odzwierciedla się to po pewnym czasie w zaburzeniach ze strony układu ruchu. Ludzkie ciało, aby mogło być w pełni sprawne, silne i zdrowe, potrzebuje by dostarczyć jemu odpowiedniej dozy aktywności fizycznej. Zatem wszelkie działanie jest związane z ruchem, któremu towarzyszą nasze zmysły: słuch, węch, wzrok, dotyk, smak. Aktywność jest to konkretna działalność, zdolność albo skłonność do działania. Predyspozycje do działania posiada każdy człowiek już od urodzenia. Być aktywnym to tyle samo, co być czynnym, robić coś, działać i wykonywać. Dzięki działaniu wzrasta ich wrażliwość a wraz z rozwojem stają się one dokładniejsze i bardziej precyzyjne. Stad też istotne dla ruchu jest stwarzanie sytuacji dydaktycznych otwartych na doświadczenia zmysłowe. Elementem czynności motorycznych jest poczucie własnego ciała. To wszystko jest aspektem socjologicznym. Każdy człowiek rozporządza pewną wiedzą o tym jak jest skonstruowany świat społeczny go otaczający. Na świat społeczny patrzymy z perspektywy małego wycinka rzeczywistości, z jakim mamy bezpośrednio do czynienia, wiedza potoczna tworzy się poprzez wymianę doświadczeń. W współczesnej kulturze fizycznej i sporcie jest też bardzo ważna płeć. Tematem płci w szkoleniu psychologiczno-pedagogicznym sportowców jest różnorodność biologiczna i społeczna między płciami oraz jej wpływ na proces szkolenia sportowego. Istnieją różnice między płciami w zakresie preferencji, motywacji, emocji, stylu komunikacji czy sposobu radzenia sobie ze stresem. To jest ważne zagadnienie dla trenerów i psychologów sportowych, którzy powinni dostosować metody pracy do indywidualnych potrzeb i cech sportowców z uwzględnieniem różnic płciowych. Jednym z najważniejszych zadań pedagogiki sportu, procesu szkolenia jest wychowywanie sportowców oraz przygotowywanie ich pod względem fizycznym, psychicznym i społecznym. Pozytywny trener szanuje i kocha swój sport i uczy tego samego swoich podopiecznych. Problematyka płci w kulturze fizycznej i sporcie odnosi się do różnic i stereotypów dotyczących płci oraz ich wpływu na aktywność fizyczną, sport i zajęcia związane z kulturą fizyczną. Istnieją pewne wyobrażenia dotyczące płci, które mogą wpływać na to, jak dziewczyny i chłopcy są zachęcani do podejmowania aktywności fizycznej, jak są oceniani w sporcie, czy jakie dyscypliny są im rozdzielane. Ważne jest zastanowienie się nad sposobami w jaki płciowe różnice są przedstawiane w tej dziedzinie i jak można zmniejszyć ewentualne nierówności czy ograniczenia.

Profesjonalizm jest jedną z tych cech pracownika, której najbardziej pożądają pracodawcy. Zaczynając karierę zawodową, większość osób sama planuje jak najbardziej profesjonalnie wykonywać obowiązki na swoim stanowisku. Każdy zawód ma własne wymogi dotyczące fachowości. W naukach społecznych pod pojęciem profesji rozumie się zawody, które wymagają długotrwałego przygotowania, w tym konieczności odbycia studiów wyższych, często także stażu zawodowego. Profesjonalizm pracownika jest już jednak szerszym zagadnieniem. Chociaż te określenia mogą brzmieć górnolotnie, to właściwie wykonywaniu każdej, nawet najprostszej, pracy może towarzyszyć poczucie misji. Jeżeli chcemy uchodzić za profesjonalnego pracownika, to powinniśmy mieć świadomość, po co wykonujemy swoją pracę i co chcemy w niej osiągnąć. Jeżeli chcemy uchodzić za profesjonalnego pracownika, to powinniśmy mieć świadomość, po co wykonujemy swoją pracę i co chcemy w niej osiągnąć. W życiu zawodowym w jakimś sensie zawsze służymy innym ludziom, dlatego powinno nam zależeć na wykonywaniu zadań jak najlepiej. Wtedy będziemy mieli większe poczucie satysfakcji z pracy, a nawet spełnienia zawodowego. Poszczególne profesje wymagają specjalistycznej wiedzy i właściwych sobie umiejętności. Część z nich człowiek przyswaja sobie automatycznie wraz ze stażem pracy. Dla wykonywania wielu zawodów konieczne jest uzyskanie licencji. Później poziom prezentowany przez pracownika rzadko bywa odgórnie sprawdzany. Prawdziwy profesjonalizm wymaga jednak samodzielnego dbania o podwyższanie kwalifikacji, przy czym nie oznacza to, że profesjonalistą jest tylko ten przedstawiciel danego zawodu, który wszystko wie. Ci najlepsi stanowią elitę, ale pozostali również mogą być uznani za fachowych pracowników. Ci najlepsi stanowią elitę, ale pozostali również mogą być uznani za fachowych pracowników dlatego profesjonalizm to docenienie tego, co się wie i pokora przed tym, czego się jeszcze nie wie. Niektóre miejsca pracy charakteryzuje konkretny katalog zachowań właściwych i niewłaściwych. W przypadku pracowników kultury fizycznej wypracowana została etyka zawodowa. Nauczyciel wychowania fizycznego jako doradca młodzieży od spraw zdrowia, sprawności i estetyki ciała, a zarazem wzór osobowy do naśladowania, musi być wiarygodny i atrakcyjny.