Przewlekły stres jest jednym z głównych czynników wpływających na funkcjonowanie układu nerwowego i zdolność podejmowania decyzji. Długotrwałe napięcie prowadzi do nadmiernej aktywacji osi podwzgórze - przysadka - nadnercza, co skutkuje podwyższonym poziomem kortyzolu. Wysoki poziom hormonu negatywnego oddziałuje na kluczową strukturę mózgu odpowiedzialną za pamięć i koncentrację, co może prowadzić do trudności w przetwarzaniu informacji oraz ograniczeniu zdolności do uczenia się. Jednakże przewlekły stres wpływa na korę przedczołową, odpowiedzialną za kontrolę emocji i procesy decyzyjne. Osoby narażone na długotrwały stres mają skłonność do podejmowania impulsywnych decyzji, często opartych na emocjach. Badania przedstawiają, że chroniczny stres zmniejsza objętość kory przedczołowej, co dodatkowo osłabia zdolność do analizowania sytuacji. W trakcie stresy wzrasta aktywność ciała migdałowego, odpowiedzialnego za reakcje lękowe i emocjonalne. Nadmierna aktywność tej struktury powoduje zwiększoną wrażliwość na zagrożenia, co może prowadzić do nadmiernej ostrożności lub unikania podejmowania decyzji, co skutkuje, iż osoby zestresowane częściej doświadczają wahania decyzyjnego, zwlekania oraz trudności w wyborze optymalnych rozwiązań. Długotrwały stres negatywnie wpływa na hormony takie jak dopamina i serotonina. Niedobór tych hormonów może prowadzić do pogarszania się nastroju, zwiększonego poziomu lęku oraz obniżonej motywacji do działania. Zmniejszona aktywność tkanek nerwowych oddziałuje na spadek zdolności do podejmowania ryzyka i oceniania potencjalnych korzyści. Ponadto, w układzie współczulnym, który w stanie przewlekłej aktywacji powoduje wzrost napięcia mięśniowego, problemy ze snem i chroniczne zmęczeniem. Zmęczony organizm jest mniej wydajny, co negatywnie odbija się na efektywność podejmowania decyzji i zdolności do logicznego myślenia. Regularna aktywność fizyczna pomaga w regulacji poziomu kortyzolu oraz zwiększa produkcję endorfin, poprawiając nastrój i funkcje poznawcze. Techniki relaksacyjne, takie jak medytacja czy trening uważności wspomaga kontrole emocji i redukcje nadmiernej reaktywności ciała migdałowego. Wydajność mózgu zależy od wielu czynników. Jest dużo lepsza, jeśli dostarczymy mu odpowiednich składników odżywczych, które wspomagają jego pracę i chroni przed zmianami degeneracyjnymi. Natomiast odpowiednia dieta, bogata w magnez, kwasy omega – 3 i antyoksydanty, wspierają funkcjonowanie układu nerwowego i poprawia zdolność koncentracji.

The purpose is an analysis of modern technologies that are applied abroad for their implementation in choreographic education, in particular, fitness equipment for the development of stability (aplomb). The methodology. On the basis of theoretical methods of analysis and generalization, scientific sources of domestic and foreign methodical literature on the development of coordination qualities of dancers and athletes of technical-aesthetic sports by traditional means, as well as regulatory documents and video materials of online platforms and social networks, were elaborated. The results. The results of this study are the analysis of modern technologies for the development of stability by means of fitness equipment used abroad, with the purpose of introducing them on the basis of traditional methods into Ukrainian choreographic education. At the same time, there is a need to rethink the training programs in the specialty 024 “Choreography” and introduce sections on professional training of applicants using fitness equipment. It is also appropriate to create an information platform (holding methodical seminars, master classes, offline and online workshops) with the involvement of specialists in the field of choreographic education and fitness in order to share experience in the field of motor activity issues, coordination abilities and the formation of practical skills of stability and aplomb in dancers. The scientific topicality. For the first time we analyzed and summarized the modern technologies for the development of stability (aplomb) of dancers abroad, and based on traditional methods, a complex of training exercises was developed with the aim of improving the professional skills of choreography students by means of fitness equipment. The practical significance. A set of training exercises was structured and tested in practice, and methodical recommendations were proposed for the development of stability (aplomb) in students of choreographic departments of educational institutions of the artistic profile with the aim of improving dance performance skills. It is proposed to create informational and methodical events (methodical seminars, workshops, master classes) with the participation of experts in the field of choreographic art and fitness with the aim of experience exchanging and further introducing of innovative methods of stability developing by means of fitness equipment into choreographic education.

Współczesne tempo życia i zmieniające się środowisko w jakim żyjemy, stają się bardzo często przyczyną powstawania niekorzystnych zmian w procesie treningowym. Dodatkowo nieprawidłowo wykonujemy czynności dnia codziennego, niewłaściwie wykorzystując możliwości swojego ciała. Pewne jego części pracują za mało, a inne zbyt dużo. Odzwierciedla się to po pewnym czasie w zaburzeniach ze strony układu ruchu. Ludzkie ciało, aby mogło być w pełni sprawne, silne i zdrowe, potrzebuje by dostarczyć jemu odpowiedniej dozy aktywności fizycznej. Zatem wszelkie działanie jest związane z ruchem, któremu towarzyszą nasze zmysły: słuch, węch, wzrok, dotyk, smak. Aktywność jest to konkretna działalność, zdolność albo skłonność do działania. Predyspozycje do działania posiada każdy człowiek już od urodzenia. Być aktywnym to tyle samo, co być czynnym, robić coś, działać i wykonywać. Dzięki działaniu wzrasta ich wrażliwość a wraz z rozwojem stają się one dokładniejsze i bardziej precyzyjne. Stad też istotne dla ruchu jest stwarzanie sytuacji dydaktycznych otwartych na doświadczenia zmysłowe. Elementem czynności motorycznych jest poczucie własnego ciała. To wszystko jest aspektem socjologicznym. Każdy człowiek rozporządza pewną wiedzą o tym jak jest skonstruowany świat społeczny go otaczający. Na świat społeczny patrzymy z perspektywy małego wycinka rzeczywistości, z jakim mamy bezpośrednio do czynienia, wiedza potoczna tworzy się poprzez wymianę doświadczeń. W współczesnej kulturze fizycznej i sporcie jest też bardzo ważna płeć. Tematem płci w szkoleniu psychologiczno-pedagogicznym sportowców jest różnorodność biologiczna i społeczna między płciami oraz jej wpływ na proces szkolenia sportowego. Istnieją różnice między płciami w zakresie preferencji, motywacji, emocji, stylu komunikacji czy sposobu radzenia sobie ze stresem. To jest ważne zagadnienie dla trenerów i psychologów sportowych, którzy powinni dostosować metody pracy do indywidualnych potrzeb i cech sportowców z uwzględnieniem różnic płciowych. Jednym z najważniejszych zadań pedagogiki sportu, procesu szkolenia jest wychowywanie sportowców oraz przygotowywanie ich pod względem fizycznym, psychicznym i społecznym. Pozytywny trener szanuje i kocha swój sport i uczy tego samego swoich podopiecznych. Problematyka płci w kulturze fizycznej i sporcie odnosi się do różnic i stereotypów dotyczących płci oraz ich wpływu na aktywność fizyczną, sport i zajęcia związane z kulturą fizyczną. Istnieją pewne wyobrażenia dotyczące płci, które mogą wpływać na to, jak dziewczyny i chłopcy są zachęcani do podejmowania aktywności fizycznej, jak są oceniani w sporcie, czy jakie dyscypliny są im rozdzielane. Ważne jest zastanowienie się nad sposobami w jaki płciowe różnice są przedstawiane w tej dziedzinie i jak można zmniejszyć ewentualne nierówności czy ograniczenia.

The purpose is to highlight the issues of improving the performance skills of higher education applicants — choreographers at all stages of professional education in folk stage dance using the method of myofascial release. The methodology. To achieve this goal, a number of general scientific methods were used, in particular: the method of pedagogical observation, the method of analysis and synthesis, methods of generalization and systematization, historical and genetic method, method of questionnaire and polling. The results. Myofascial release training is an integral part of maintaining the health of applicants-choreographers. Purposeful use of MFR techniques throughout the the whole period of study at stage folk dance classes has a compensatory function, helps dancers to recover faster after high loads, improves the elasticity of muscle and connective tissue, increases the amplitude of movement in the joints, which, in its turn, leads to better results of performance skills. The scientific topicality lies in the consideration of the issues of higher education applicants’ performance skills improvement when making complex movements at all stages of training in stage folk dance by the method of myofascial release. The influence of MFR on the performance skills of applicants-choreographers in stage folk dance is considered. Series of exercises on myofascial release with the help of various techniques are suggested: rolling, rocking, resting, raking and releasing. The practical significance lies in the use of MFR exercises by higher education applicants at folk dance classes, which improves the quality of performance skills. Systematic use of the MFR method by higher education applicants at all stages of training not only helps to avoid future occupational injuries of articular-ligamentous apparatus, but also improves the quality of functional and aesthetic movement when performing complex virtuoso movements.

Purpose: to assess the effectiveness of the developed physical therapy program for elderly patients with the consequences of total hip arthroplasty and obesity in the long-term after endoprosthetics on the dynamics of the functional ability of the hip joint and motor capabilities during walking. Material. During the study, 99 elderly people were examined. The control group consisted of 34 people who had no history of total lower limb arthroplasty and were of normal body weight. The comparison group consisted of 33 people who had undergone total hip arthroplasty and were of normal body weight. The main group consisted of 32 people who had undergone arthroplasty and were obese. A three-month physical therapy program was developed and implemented for them, using therapeutic exercises on the Redcord NEURAC suspension system to improve strength, flexibility, gait training, balance exercises on BOSU platforms, massage of the operated lower limb, Proprioceptive Neuromuscular Facilitation, and an educational component (diet modification). The effectiveness was assessed by the results of the visual analogue pain scale, Modified Harris Hip Score, Forgotten Joint Score-12, Functional Gait Assessment. Results. Elderly patients with consequences of total hip arthroplasty and obesity were found to have a deterioration in the functioning of the hip joints in the form of pain syndrome (according to the visual analogue scale), deterioration in the functional activity of the operated limb and difficulties in performing activities of daily living (according to the Modified Harris Hip Score, Forgotten Joint Score-12), and disturbances during various types of gait (according to the Functional Gait Assessment). The studied functional capabilities of elderly patients with hip joint endoprosthesis and obesity in the long-term period of endoprosthesis (more than 1 year) were worse (p<0.05) compared to a similar contingent of patients, but with normal body weight. The approved comprehensive physical therapy program revealed an improvement in the patients' condition due to the impact on the components of hip joint dysfunction by reducing pain, expanding motor functional capabilities when performing various activities compared to baseline indicators for all studied parameters (p<0.05). Conclusions. Physical therapy is advisable to prescribe for the comprehensive correction of signs of motor dysfunction of the operated limb and improving gait in elderly patients with hip joint endoprosthesis and obesity. Мета: оцінити ефективність розробленої програми фізичної терапії для пацієнтів похилого віку з наслідками тотальної артропластики кульшового суглоба та ожирінням у віддаленому періоді після ендопротезування за динамікою функціональної здатності кульшового суглоба та рухових можливостей під час ходи. Матеріал. У ході дослідження було обстежено 99 осіб похилого віку. Контрольну групу становили 34 особи, у яких в анамнезі не визначалося виконаної операції тотальної артропластики суглобів нижніх кінцівок, із нормальною масою тіла. Групу порівняння становили 33 особи з перенесеною тотальною артропластикою кульшового суглоба та з нормальною масою тіла. Основну групу становили 32 особи з перенесеною артропластикою та ожирінням. Для них було розроблено та впроваджено програму фізичної терапії тривалістю три місяці із застосуванням терапевтичних вправ на підвісній системі Redcord NEURAC для покращення сили, гнучкості, тренування ходи, вправ для рівноваги на платформах BOSU, масаж оперованої нижньої кінцівки, Proprioceptive Neuromuscular Facilitation, освітній компонент (модифікація харчування). Ефективність оцінювали за результатами візуальної аналогової шкали болю, Modified Harris Hip Score, Forgotten Joint Score-12, Functional Gait Assessment. Результати. У пацієнтів похилого віку з наслідками тотальної артропластики кульшового суглоба та ожирінням визначено погіршення функціонування кульшових суглобів у вигляді больового синдрому (за візуальною аналоговою шкалою), погіршення функціональної активності оперованої кінцівки та труднощі під час виконання активностей повсякденного життя (за Modified Harris Hip Score, Forgotten Joint Score-12), порушення під час різних видів ходи (за Functional Gait Assessment). Досліджувані функціональні можливості пацієнтів похилого віку з ендопротезом кульшового суглоба та ожирінням у віддаленому періоді ендопротезування (більше 1 року) були гіршими (р<0,05) порівняно з аналогічним контингентом пацієнтів, але з...

Dobór i selekcja są najważniejszymi elementami w sporcie, wpływające na osiągnięcie poziomu sportowego. Warunki genetyczne są bardzo istotne, nie każda osoba posiada predyspozycje do uprawiania określonej dyscypliny sportu, dlatego w sporcie poprzez dobór i selekcje zwiększamy potencjalne skuteczności programów szkoleniowych. Dla poszczególnych dyscyplin sportu, nie ma określonych reguł doboru i selekcji. Biorąc pod uwagę etap prenatalny i niemowlęcy, okres dzieciństwa nie charakteryzuje się aż tak gwałtownym skokiem w rozwoju fizycznym Nie mniej jednak dzieci stopniowo zaczynają nabierać sprawności w poruszaniu się, omijaniu przeszkód oraz doskonalą wcześniej nabyte czynności ruchowe. określa ten okres mianem „fazy koziołka” ze względu na potrzebę ciągłej zmiany w rodzaju podejmowanych aktywności. Pływanie, to specyficzny sport, ponieważ jest wykonywany w nienaturalnym środowisku dla człowieka. Metodyka nauczania tego sportu jest dość złożona i nawet zawodnicy trenujący z kilkudziesięcioletnim stażem szlifują swoją technikę i zdolność tzw. Czucia wody, która pozwala w wydajniejszy sposób przemieszczać się w wodzie. Wzorce ruchowe w pływaniu są dość złożone i w dużej mierze bazują na koordynacji ruchowej i mimo tego, że specyfika tej dyscypliny polega na tym, że większość czasu spędza się w środowisku wodnym, to coraz częściej spotyka się zawodników poza pływalnią - w siłowniach, bądź uprawiających inne dyscypliny. Trening wszechstronny jest to pierwszy etap kompleksowe przygotowanie zawodnika, przygotowywanie organizmu do aktywności sportowej. Zazwyczaj jest to okres rozwoju dzieci i młodych zawodników, których rozwój sportowy nie ogranicza się tylko do jednej dyscypliny sportowej. Trening ukierunkowany jest to treningu już skierowany na dana aktywność sportową. Stosuje się w nim środki służące do kształtowania celu profili aktywności sportowej, lecz w sposób kompleksowy oraz analityczny. Zawodnik przygotowywany jest do przyszłej dyscypliny sportowej, lecz dalej utrzymuje się wszechstronne środki i metody treningowe. Trening specjalistyczny ten etap ma miejsce w przypadku pełnej specjalizacji sportowej. Podczas tego etapu osiągnięty wynik jest mocno skorelowany z jakością treningu wykonywanego na etapie treningu wszechstronnego i ukierunkowanego.