Dominika Filipkowska

Dominika Filipkowska

Auto-generated profile, based on publicly available information

Dominika Filipkowska

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu im. Jędrzeja Śniadeckiego

Research Focus & Metrics

Academic Career Length

4Years (2023-Present)

(Calculated once Scilit publication data is synced: current year − year of first publication + 1)

Representative Publications

View All Publications
27 March 2025 in Physical Culture and Sport: Scientific Perspective
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
Nataliia TsyhanovskaNataliia Tsyhanovska
Nataliia Tsyhanovska
DSDariusz W. Skalski
Dariusz W. Skalski
DFDominika Filipkowska
Dominika Filipkowska
PKPaulina Kreft
Paulina Kreft
Przewlekły stres jest jednym z głównych czynników wpływających na funkcjonowanie układu nerwowego i zdolność podejmowania decyzji. Długotrwałe napięcie prowadzi do nadmiernej aktywacji osi podwzgórze - przysadka - nadnercza, co skutkuje podwyższonym poziomem kortyzolu. Wysoki poziom hormonu negatywnego oddziałuje na kluczową strukturę mózgu odpowiedzialną za pamięć i koncentrację, co może prowadzić do trudności w przetwarzaniu informacji oraz ograniczeniu zdolności do uczenia się. Jednakże przewlekły stres wpływa na korę przedczołową, odpowiedzialną za kontrolę emocji i procesy decyzyjne. Osoby narażone na długotrwały stres mają skłonność do podejmowania impulsywnych decyzji, często opartych na emocjach. Badania przedstawiają, że chroniczny stres zmniejsza objętość kory przedczołowej, co dodatkowo osłabia zdolność do analizowania sytuacji. W trakcie stresy wzrasta aktywność ciała migdałowego, odpowiedzialnego za reakcje lękowe i emocjonalne. Nadmierna aktywność tej struktury powoduje zwiększoną wrażliwość na zagrożenia, co może prowadzić do nadmiernej ostrożności lub unikania podejmowania decyzji, co skutkuje, iż osoby zestresowane częściej doświadczają wahania decyzyjnego, zwlekania oraz trudności w wyborze optymalnych rozwiązań. Długotrwały stres negatywnie wpływa na hormony takie jak dopamina i serotonina. Niedobór tych hormonów może prowadzić do pogarszania się nastroju, zwiększonego poziomu lęku oraz obniżonej motywacji do działania. Zmniejszona aktywność tkanek nerwowych oddziałuje na spadek zdolności do podejmowania ryzyka i oceniania potencjalnych korzyści. Ponadto, w układzie współczulnym, który w stanie przewlekłej aktywacji powoduje wzrost napięcia mięśniowego, problemy ze snem i chroniczne zmęczeniem. Zmęczony organizm jest mniej wydajny, co negatywnie odbija się na efektywność podejmowania decyzji i zdolności do logicznego myślenia. Regularna aktywność fizyczna pomaga w regulacji poziomu kortyzolu oraz zwiększa produkcję endorfin, poprawiając nastrój i funkcje poznawcze. Techniki relaksacyjne, takie jak medytacja czy trening uważności wspomaga kontrole emocji i redukcje nadmiernej reaktywności ciała migdałowego. Wydajność mózgu zależy od wielu czynników. Jest dużo lepsza, jeśli dostarczymy mu odpowiednich składników odżywczych, które wspomagają jego pracę i chroni przed zmianami degeneracyjnymi. Natomiast odpowiednia dieta, bogata w magnez, kwasy omega – 3 i antyoksydanty, wspierają funkcjonowanie układu nerwowego i poprawia zdolność koncentracji.

5 June 2024 in Південноукраїнські мистецькі студії
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
Nataliia TsyhanovskaNataliia Tsyhanovska
Nataliia Tsyhanovska
DSDariusz W. Skalski
Dariusz W. Skalski
APAnton Paladiichuk
Anton Paladiichuk
DFDominika Filipkowska
Dominika Filipkowska
Celem niniejszego pracowania naukowego jest zbadanie atrakcyjności fitnessu wśród kobiet w wieku od 30 do 55 roku życia w okresie średniej dorosłości. Badaniom pilotażowym zostały poddane kobiety – 50 uczestników zajęć fitness, treningów personalnych, którzy pragną poprawić swoje zdrowie i sylwetkę poprzez aktywność fizyczną. Fitness dla większości z nich jest sposobem na spędzanie czasu wolnego oraz pasją, która daje im możliwość własnego rozwoju fizycznego i psychicznego, co bezwzględnie wiąże się z emocjami, które mogą mieć wpływ stresogenny. Pomimo dużego wysiłku fizycznego, kobiety lubią spędzać czas aktywnie, daje im to dużą satysfakcję. Dostrzegają one wiele korzyści z uczestnictwa w zajęciach fitness oraz posiadają swoje motywy do podejmowania ich. Duża ilość form fitness daje możliwość wyboru zajęć dostosowanych do potrzeb uczestników. Kobiety mocniej zmotywowane, pewniej osiągną korzyści dla swojego zdrowia, samopoczucia oraz sprawności fizycznej. Fitness jest ciekawą forma rekreacji ruchowej, dlatego kobiety często wybierają ten rodzaj aktywności. Fitness to współczesna forma rekreacji ruchowej wybierana przez kobiety w różnym wieku. Fitness jest także dla kobiet w wieku średnim atrakcyjną i potrzebną formą aktywności fizycznej oraz stanowi ważny element w ich życiu, zajęcia fitness kształtują rozwój fizyczny i psychiczny kobiet oraz dają im wiele korzyści, wpływają pozytywnie na jakość życia. Ruch jest nierozłącznym elementem życia każdego człowieka i przejawia się w różnych formach aktywności. W dzisiejszych czasach wzrosło zainteresowanie zdrowym stylem życia, atrakcyjnym wyglądem, czy zdrowym odżywianiem, ludzie poszukują dodatkowych form spędzania czasu poprzez aktywność fizyczną, taką jak uczestnictwo w zajęciach fitness. Pojęcie fitness jest różnie rozumiane. Można spotkać się z fitnessem fizycznym, fitnessem jako ogólnym stylem życia lub koncepcją życia, fitnessem emocji lub umysłu objawów zmęczenia. Emocje to stan znacznego poruszenia umysłu. Emocje charakteryzują się tym, że pojawiają się nagle i zawsze łączą się z pobudzeniem somatycznym, mogą osiągnąć dużą intensywność, ale też mogą być przejściowe, co może prowadzić do zaburzeń przejściowych, początkowego poziomu sytuacji stresowych.

28 March 2024 in Physical Culture and Sport: Scientific Perspective
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
PKPaulina Kreft
Paulina Kreft
DFDominika Filipkowska
Dominika Filipkowska
Nataliia TsyhanovskaNataliia Tsyhanovska
Nataliia Tsyhanovska
DSDariusz W. Skalski
Dariusz W. Skalski
ДФДомініка Філіпковська
Домініка Філіпковська
НЦНаталія Цигановська
Наталія Цигановська
We współczesnym sporcie wyczynowym najbardziej precyzyjnym instrumentem kontroli intensywności oraz monitorowania zmian adaptacyjnych zawodnika jako efektu treningowego jest przeprowadzenie testów pływackich. Testy te nie tylko wykazują precyzyjne zmiany w metabolizmie tlenowym i beztlenowym, ale także są niezbędne w określaniu różnych stref intensywności oraz oceny zmienności indywidualnej techniki. Gdy określenie zakresów sprinterskich jest stosunkowo łatwe poprzez analizę pokonywanego dystansu do maksymalnej prędkości, to przy intensywności wytrzymałościowych duża precyzja jest podstawą skuteczności wysoce wyspecjalizowanego programu treningowego. Do kontroli efektów treningowych u pływaków jest start na zawodach. Wymaga on od pływaka pobudzenia układów, narządów i mechanizmów biorących udział w wysiłku startowym. Oprócz pomiarów międzyczasowych, stosuje się coraz częściej monitoring ze zmianami prędkości w poszczególnych fazach: startu, pływania, nawrotu i finiszu. Znaczące różnice wynikają z podziału na konkurencje i dystanse. Test 4x25m jest narzędziem służącym do oceny i kontroli zmian indywidualnej techniki pływania. Specyfiką tego testu jest mniejsze zmęczenie i krótszy dystans. Test określa potencjał techniki pływania, czyli maksymalne możliwości techniczne pływaka. Test 4x25m przebiega na pływalni 25m. Zadaniem pływaka jest pokonanie dystansu 25m z progresywnie narastającą prędkością. Ważne jest aby przy pierwszym powtórzeniu uzyskany czas nie powinien być wolniejszy o około od 4 do 6 sekund od spodziewanego w ostatnim. Różnice powinny być równe i wynosić około od 1,0 sekundy do 1,5 sekundy. Każda próba powtórzeniowa powinna odbywać się w cyklu 45 sekundowym po odbiciu od ściany pływalni. Umożliwia to dokładny pomiar techniki poruszania się po powierzchni. Kontrola jest istotnym elementem kierowania procesem treningu, dostarcza informacji o realizacji jak i efektach treningu. Dzięki niej możliwa jest także ocena stanu wytrenowania zawodników i wprowadzanie ewentualnych korekt do programu. Bardzo ważny dla efektywności treningu jest odpowiedni dobór obciążeń do indywidualnych predyspozycji zawodnika. Kontrola treningu winna udostępniać zbiór wiarygodnych informacji służących optymalizacji procesu szkolenia. To także istotny element kierowania procesem treningu, dostarcza informacji o realizacji i efektach treningu.

29 December 2023 in Physical Culture and Sport: Scientific Perspective
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
DFDominika Filipkowska
Dominika Filipkowska
PKPaulina Kreft
Paulina Kreft
Nataliia TsyhanovskaNataliia Tsyhanovska
Nataliia Tsyhanovska
DSDariusz W. Skalski
Dariusz W. Skalski
YPYevgen Pavlyuk
Yevgen Pavlyuk
Стосунки між людиною та водою створюють унікальні, вічні та нерозривні стосунки. Ми народжуємося у воді, вона всередині нас протягом усього життя, ми повинні вживати її щодня, щоб вижити. Тому людина перебуває в симбіотичних стосунках з водою. Пересування у водному середовищі передбачає природне збереження навичок плавання та пірнання з внутрішньоутробного періоду. Малюки інстинктивно рухаються у воді, затримують дихання під водою, відкривають очі під водою і навіть можуть триматися на воді на спині. Уміння плавати як засіб пересування у воді можна порівняти з умінням ходити - пересуватися по суші - обидва закладені в розвитку людини. Плавання - це вид фізичної активності, який, розвиваючись з раннього віку, всебічно розвиває моторику. Уміння плавати сприймається як велика цінність, насамперед через безпечне користування водоймами, а також через його профілактичну та корекційну функцію при порушеннях постави, благотворний вплив на працездатність усіх анатомічних систем і підвищення загальної ефективності тіло. Оволодіння спортивною технікою - це багатоетапний навчальний процес, темп якого залежить від рухових якостей, особливо координації, будови тіла і, звичайно, мотивації. Досягнення найвищого, майстерного рівня техніки відбувається на змагальному рівні плавання. Змагальну підготовку дітей забезпечують школи та спортивні підрозділи, а також спортивні школи та підрозділи. Програма навчання спортивного плавання починається з основ плавання в першому класі початкової школи. Після першого етапу підготовки (направленого базового) діти повинні в основному плавати всіма чотирма стилями на початковому рівні техніки: на спині, кролем, брасом і дельфіном. Наступний етап – комплексний період у 9-12 років, під час якого учні 3-5 класів вдосконалюють техніку окремих стилів, відбувається комплексна підготовка до плавання, підвищується працездатність організму. У VI-VIII класах плавці підготовлені до навчання на найвищому рівні за рахунок найбільш зручного розвивального моменту для тренувальних адаптацій та індивідуалізації техніки плавання. Початкова школа закінчується цілеспрямованим етапом спортивної підготовки, а в середній школі починається спеціалізований етап підготовки до спортивної першості. Найталановитіші спортсмени продовжують спортивну кар'єру в старшому віці, якщо вони заздалегідь грамотно підготовлені, і в цей період досягають найкращих результатів і успішно виступають на змаганнях.

29 June 2024 in Physical Culture and Sport: Scientific Perspective
Verified
Journal Article
Closed access
DKDamian Kowalski
Damian Kowalski
PKPaulina Kreft
Paulina Kreft
DSDariusz W. Skalski
Dariusz W. Skalski
Nataliia TsyhanovskaNataliia Tsyhanovska
Nataliia Tsyhanovska
DFDominika Filipkowska
Dominika Filipkowska
ДФДомініка Філіпковська
Домініка Філіпковська
Анотація

28 March 2024 in Physical Culture and Sport: Scientific Perspective
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
PKPaulina Kreft
Paulina Kreft
DFDominika Filipkowska
Dominika Filipkowska
KBKlaudia Biegala
Klaudia Biegala
Nataliia TsyhanovskaNataliia Tsyhanovska
Nataliia Tsyhanovska
DSDariusz W. Skalski
Dariusz W. Skalski
НЦНаталія Цигановська
Наталія Цигановська
Głównym celem pracy jest określenie którzy zawodnicy - pływacy czy rugbiści są bardziej świadomi zdrowia psychicznego. W badaniu brało udział 60 zawodników - po 30 z obu dyscyplin, w po tym 15 kobiet oraz 15 mężczyzn. Wypełnili oni ankietę Mental Health Literacy Scale, która oceniała ich skalę świadomości o zdrowiu psychiczym. Pływacy uzyskali łącznie 3470 punktów, a rugbiści 3402 punkty. Wynik badania pokazuje, że zawodnicy pływania mają większą świadomość względem zawodników uprawiających rugby 7. Jeśli chodzi o wyniki według płci w danych dyscyplinach, to pływaczki zdobyły 1747 punktów, pływacy 1723 punkty, rugbistki 1723 punkty oraz rugbiści 1679 punktów. W obu tych dyscyplinach większą świadomością w tym temacie wykazały się kobiety. Niniejsze badanie jest do tej pory pierwszym i jedynym badającym i porównującym świadomość o zdrowiu psychicznym pływaków oraz rugbistów siedmioosobowych, z tego też powodu nie można porównać niniejszych wyników do innych badań. Brakuje również prac badających i porównujących świadomość o zdrowiu psychicznym zawodników uprawiających ogólnie sporty zespołowe oraz trenujących dyscypliny indywidualne. Lepsze przebadanie obu rodzajów sportów oraz większe zagłębienie się w ten temat mogłoby pomóc w lepszym zrozumieniu zawodników tych dyscyplin, poznanie ich schematów zachowań, a co za tym idzie mogłoby to poprawić ich poziom wyników sportowych a także ogólną jakość życia.