Biogas, derived from human waste or industrial byproducts, is considered one of the most environmentally acceptable fuels. However, such fuels often exhibit relatively low efficiency, making it essential to develop technologies that facilitate their effective combustion. This article investigates the combustion of biogas with the addition of hydrogen at varying degrees of flow swirling. For this purpose, a burner was used in which methane, hydrogen and CO₂ were mixed in a mixer. The studies revealed that increasing the proportion of hydrogen in biogas leads to an average 15% rise in the NO_x concentration. Additionally, an increase in the degree of swirling has a positive effect on NO_x generation. On the other hand, a higher proportion of hydrogen reduces the concentration of CO in the exhaust gases. The presence of ballast gases, such as CO₂, generally results in relatively low NO_x levels when combined with a high swirling number. The analysis of combustion products for CO₂ indicates a 14% increase in CO₂ proportion. The highest concentrations of CO₂ were observed in biogas with the highest CO₂ ballast content. In terms of reducing NO_x and CO, SW = 1.3 is the most successful. On the other hand, this angle leads to an increase in the CO₂ concentration.

ҚР жылу электр стансаларында Қаражыра және Майкөбен кен орындарының көмірлерін жағу кезінде ылғалды күл ұстау және гидрокүлқожшығару жүйелеріндегі физика-химиялық процестер зерттелді. Рентген-спектрлі және рентгенфлуоресцентті талдау әдістерімен көмірлерді жаққаннан кейін түзілген күлқож материалының сандық және сапалық құрамы зерттелді. Қойыртпақ фильтратының технологиялық көрсеткіштеріне талдауы жүргізілді. Көмірлердің жану өнімдерінің құрамы мен қышқылды қойыртпақ түзілуінің арасындағы байланысы анықталды.

Авторами исследованы причины образования агрессивной кислой среды в системах оборотного гидрозолошлакоудаления (ГЗУ) тепловых электростанций Казахстана. Проблемы коррозии теплоэнергетического оборудования ТЭС, а также экологическая обстановки на золоотвалах обуславливают актуальность данного исследования. На примере углей месторождения Каражыра проанализированы физико-химические процессы, которые происходят при сжигании топлива и в системах мокрого улавливания золы. Методами рентгенофазового и рентгенофлуоресцентного анализа установлено, что минеральная часть угля и золы содержит значительное количество амфотерных оксидов (Al₂O₃, Fe₂O₃), а также оксидов серы. Проведен расчет гидратной влаги и зольности угля. Показано, что при взаимодействии дымовых газов с орошающей водой в трубах Вентури образуются минеральные кислоты (преимущественно серная и сернистая), что приводит к снижению pH пульпы до 4,2–4,9. Подтверждено, что кислaя природа золы Карaжыра связана с высоким содержанием амфотерных оксидов и неполной нейтрализацией среды даже при отстаивании на золоотвале. Выявлено влияние состава орошающей воды на процессы коагуляции и адсорбции, количества оксидов (кислотных и амфотерных) в исходном угле и золе на образование кислой пульпы, которая далее способна вызывать коррозию оборудования. Полученные результаты позволяют глубже понять механизмы образования агрессивной среды в системах ГЗУ и являются основой для разработки мероприятий по снижению коррозии оборудования и минимизации экологического ущерба.

Жылу желілеріне арналған қосылатын қорекі суды дайындау үшін ингибиторларды пайдалану дәстүрлі су дайындау қондырғыларын толығымен (немесе ішінара) жоюға мүмкіндік береді және табиғи суды пайдаланып қақсыз жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Бұл пайдалану шығындарын және жоғары минералданған ағынды сулардың көлемін айтарлықтай азайтады. Бұл жұмыстың мәні - жылу желілеріне арналған қосылатын қорекі суды дайындаудың дәстүрлі ион алмасу әдісінің орнына қолданылуы мүмкін коррозия мен қақ ингибиторларын пайдалану. Ион алмасудан айырмашылығы, ингибиторларды пайдалану ағынды сулардың көлемін, сондай-ақ ион алмасу шайырын регенерациялау кезінде қолданылатын су мен реагенттердің шығынын азайтады. Авторлар қосылатын қорекі суды дайындауда ингибитор ретінде пайдалану реагенттерді беру процесін автоматтандырудан басқа, суды тазарту технологиясына өзгерістер енгізуді қажет етпейтін реагенттердің алдын ала талдауын жүргізді. Ингибиторларды қолданудың ұсынылған әдісі жабдықтың ішкі беттерінде қақтың пайда болуына жол бермей, сонымен қатар жабдықты коррозиядан қорғайды. Авторлар гилуфер және ОЭДФК ингибиторларын сынау кезінде олардың тиімділігін растайтын нәтижелер алды. Дегенмен, судың бірдей көлемін өңдеген кезде ОЭДФК азырақ мөлшерде тұтынылатындықтан, артықшылыққа ие. Бұл ОЭДФК және гилуфердің сағаттық тұтынуын есептеу арқылы көрсетілген. Ұсынылған ингибиторлар Алматы қ. жылу желілерінде қосылатын қорекі суын дауындауда қолданылуы мүмкін.