Background: Poor adherence to antihypertensive therapy is a major barrier to effective blood pressure control, particularly in countries with a high burden of non-communicable diseases. In Kazakhstan, improving adherence is a key objective of the “Densaulyk” State Health Program (2020–2025). Objective: To assess medication adherence among patients with arterial hypertension in Kazakhstan and identify associated socio-demographic and clinical factors. Methods: A cross-sectional survey was conducted among outpatient hypertensive patients at a major urban medical center. Adherence was measured using the 8-item Morisky Medication Adherence Scale (MMAS-8). Socio-demographic characteristics, disease duration, and the number of prescribed medications were analyzed in relation to adherence levels. Results: Adherence was significantly associated with age, ethnicity, education, marital and financial status, disease duration, and treatment complexity. A notable share of participants demonstrated low to moderate adherence. The use of self-reported data may have introduced bias. Conclusions: Medication adherence in Kazakhstan is influenced by multiple interrelated factors. Targeted and culturally appropriate interventions—such as simplified regimens, digital tools, and broader access to subsidized drugs—are essential to improve long-term outcomes in hypertension management.

Objective: The prevalence of overweight and obesity is an increasing public health problem in many developing countries with varying ethnic- and gender specific patterns. Sporadic publications in local literature suggest that the prevalence of overweight in Kazakhstan is also increasing, although most of these studies were small and performed only in large cities (Alma-Ata, Astana) while the information from other parts of the country is scarce. Our aim was to assess the prevalence of overweight and obesity across genders and main ethnic groups in three administrative districts in East Kazakhstan. Design and method: Altogether, 1755 adults (59.7% women) aged 18-91 years living in in three administrative districts, i.e. the Maiskii and Lebiazhinskii districts of the Pavlodar region and Glubokovskii district of the East Kazakhstan region participated in a cross-sectional study. The study population was selected based on the automated state medical registry, covering the population exposed to nuclear test fallout. Height and weight were measured and body mass index (BMI) was calculated. The prevalence of overweight (BMI between 25.0 and <30.0 kg/m²) and obesity (BMI more 30.0 kg/m²) was studied across genders and main ethnic groups – Kazakhs, Russians. Results: The overall prevalence of overweight and obesity were 42.3% (95%CI: 41.2-43.5) and 17.4% (95%CI: 16.1-18.4) among men and 43,1% (95%CI: 42.4-43.8) and 23.3% (95%CI: 20.3-26.7) among women. The prevalence of overweight and obesity among Kazakhs (41.9%, 95%CI: 40.2-43.6; 18.7%, 95%CI: 17.3-20.0) and among Russians (44.5%, 95%CI: 43.1-45.9; 24.9%, 95%CI: 23.2-25.5). Conclusions: Our results suggest that more than a half of the population of East Kazakhstan is at least overweight and almost every fourth is obese. We have not observed ethnic or gender differences in the studied outcomes.

Кіріспе: Қазақстан Республикасында халықтың аурушаңдылығы мен өлім-жітімнің жалпы құрылымында қан айналым жүйесінің аурулары жетекші орын алады. Қан айналым жүйесі ауруларының ішінде жүрек ишемиялық ауруы, артериялық гипертензия, мидың тамырлық зақымдануы жиі кездеседі. Зерттеудің мақсаты: Қазақстан Республикасында 2015-2020 жылдар аралығында қан айналым жүйесі және оның ішінде жүректің ишемиялық ауруы мен артериялық гипертензиядан сырқаттылық және өлім-жітім көрсеткіштерінің динамикасын бағалау. Материалдар мен әдістері: қан айналым жүйесінің аурулары және оның ішінде жүректің ишемиялық ауруы мен артериялық гипертензиядан сырқаттылық және өлім-жітім көрсеткіштерінің динамикасын бағалауда ҚазақстанРеспубликасы халқының денсаулығы және денсаулық сақтау ұйымдарының қызметі туралы жыл сайынғы статистикалық жинақтар қолданылды. Нәтижелер: 2008-2018 жылдар аралығында қан айналым жүйесі ауруларының таралу деңгейі 100 мың тұрғынға шаққанда 1204,3-тен 2755,4 жағдайға дейін 2,5 есеге жуық өсті. Осы сырқаттың аурушаңдық және өлім-жітім көрсеткіші еліміздің әр өңірінде әр түрлі: 2019 жылы қан айналым жүйесі ауруларының ең жоғары өлім-жітім көрсеткіші 100 мың адамға шаққанда Қарағанды облысында 325,47 жағдай тіркелді, ал республика бойынша осы жылы – 163,14 жағдай, екінші орында Шығыс Қазақстан облысы (255,81жағдай), үшінші орында – Батыс-Қазақстан облысы (209,45 жағдай). Халықтың аурушаңдылығы (100 мың адамға шаққанда алғаш рет тіркелген сырқаттар саны) 2019 жылы қан айналым жүйесі аурулары Республикада 2811,7 жағдайды құраса, аймақтар бойынша алғашқы орында Алматы қаласы – 3758,3, екінші орында Шымкент қаласы 3418,6 және Шығыс Қазақстан облысы 3406,5, үшінші орында Ақмола облысы 3099,7 және Жамбыл облысында 3008,2 жағдай. Қан қысымының жоғарылауы бойынша 2019 жылы Республикадағы (орташа 2016,6 жағдай) ең жоғары көрсеткішті Ақмола облысы берді – 2858,5 жағдайды болса, миокард жіті инфаркті бойынша ең жоғары көрсеткіш – Шымкент қаласында 166,1 жағдай. Артериялық гипертензиямен өмірінде алғаш сырқаттану деңгейі еліміз бойынша 2015 жылдан 2020 жыл аралығында 1433,7 жағдайға дейін жоғарылауы байқалады. Сонымен қатар ЖИА, жіті миокард инфаркті, ми тамырларының аурулары сәйкесінше 2015 -2020 жылдары келесідей болды: 470,7-604,2; 65,9-127,6; 458,4-433,7; Қорытынды: Шетелдік және отандық ғалымдар жүргізген клиникалық зерттеулер адекватты терапия, позитивті мотивация және науқастың өз ауруын жеңудегі орасан зор еңбегі кезінде артериялық гипертензия науқастарының өмірлік болжамы мен өмір сүру жақсарту мүмкіндігін көрсетеді; алдын алуда үлкен рөл артериялық гипертензиясы бар науқастарды оқытудың терапевтік мектептеріне – «Артериялық гипертония мектептеріне» беріледі. Біздің елімізде артериялық гипертензияның жоғары таралуын және оның асқынулардың дамуындағы рөлін ескере отырып, артериялық гипертензиямен ауыратын науқастарға медициналық көмек көрсетуді, оның ішінде осы науқастарға ауруды басқару бағдарламасын енгізгеннен кейін, аурудың ерте кезеңдерінде анықтауды, дәрігерлердің қан айнылм жүйесі қаупінің дәрежесін дұрыс бағалауын және алдын алу шараларын уақтылы жүргізуді зерттеу үлкен маңызға ие. Introduction:In the general structure of morbidity and mortality of the population in the Republic of Kazakhstan, diseases of the circulatory system occupies a leading position. Among them, coronary heart disease, arterial hypertension, vascular lesions of the brain are more common. The purpose of the study: to assess the dynamics of morbidity...

According to the World Health Organization, approximately 1.28 billion individuals aged 30 to 79 years suffer from arterial hypertension. A critical factor in disease management and reducing the risk of complications is patient adherence to therapy; however, up to 66% of patients do not comply with the prescribed treatment regimen. The aim of this review is to identify the primary factors influencing non-adherence to treatment among patients with arterial hypertension.A literature search was conducted using the PubMed, Google Scholar, Scopus, Web of Science, and The Lancet databases. Studies and reviews published in the last 10 years in both Russian and English were included.The analysis revealed that adherence to hypertension treatment is a multifactorial process influenced by sex, age, the number of antihypertensive medications taken, presence of comorbid conditions, lifestyle, income level, place of residence, and social support. Women demonstrate higher adherence levels compared to men, and elderly patients more frequently comply with the prescribed therapeutic regimen. In low-income countries, socioeconomic factors play a significant role, including low awareness of the disease and its complications, as well as insufficient adherence to therapy. Patients in rural areas often face limited access to qualified medical care, which negatively impacts blood pressure control. Simplification of therapy regimens—particularly through the use of fixed-dose combinations of antihypertensive drugs in a single tablet—was identified as one of the most effective methods to improve adherence. Lifestyle modifications, including dietary compliance, regular physical activity, and stress management, also contribute to improved treatment adherence and blood pressure control.Thus, improving patient adherence to hypertension treatment requires a comprehensive approach encompassing individualized treatment regimens and patient-centered strategies such as educational programs, social support, and reduction of economic barriers. Future research should focus on developing effective interventions aimed at enhancing hypertension control and reducing the socioeconomic burden of this disease on healthcare systems worldwide.

Introduction. Hypertension is one of the most common diseases, the occurrence of which is associated with a significant increase in the risk of cardiovascular complications and mortality. Satisfaction with the quality of outpatient care for patients with hypertension is becoming increasingly important in healthcare. Although there are many effective methods for managing hypertension, studies show that the treatment of arterial hypertension is unsuccessful mainly due to a lack of cooperation between patients and doctors in terms of lifestyle changes and adherence to prescribed therapy. Objective: To assess patient satisfaction with the quality of outpatient care for hypertension using a social questionnaire. Materials and methods: The study design was a single-moment cross-sectional study. The social survey was conducted among patients with hypertension between September 2023 and December 2023 in cardiologists' offices, involving 50 patients from four polyclinics in Astana. The study included patients with arterial hypertension who were registered with a general practitioner, were over 18 years of age, and were receiving treatment under a disease management program. Results: The study included 200 patients with arterial hypertension, of whom 41% were men and 59% were women. The survey results showed that 72.5% of respondents knew how to measure their own blood pressure, with 67.0% having a blood pressure monitor at their disposal. Satisfaction with the organization of the Disease Management Program was demonstrated by 47.9% of participants. Only 29.7% of respondents attended the hypertension school, which indicates insufficient involvement in the educational aspects of the program. Only 46.5% of patients expressed a willingness to recommend participation in the disease management program to their friends, which may indicate the need to improve the motivational and informational components of this program. Conclusion. Thus, in order to increase patient satisfaction and improve the effectiveness of the Disease Management Program, it is necessary to intensify the work of health schools, ensure that patients are taught the principles of self-monitoring and the development of individual treatment plans, and strengthen the participation of primary health care specialists in patient support. This will not only improve clinical outcomes but also increase patients' responsibility for their own health. Введение. Артериальная гипертония является одним из самых распространенных заболеваний, возникновение которого сопряжено со значительным увеличением риска развития сердечно-сосудистых осложнений и смертности. Удовлетворенность качеством оказания медицинской помощи пациентов с артериальной гипертензией на амбулаторном уровне приобретает важное значение в здравоохранении. Несмотря на то, что есть множество эффективных методов управления гипертонией, исследования показывают, что лечение артериальной гипертензии безуспешно в основном из-за отсутствия сотрудничества между пациентами и врачами в плане изменения образа жизни и соблюдения предписанной терапии. Цель: оценить удовлетворенность качеством оказания амбулаторной медицинской помощи пациентов с артериальной гипертензии с помощью социального анкетирования. Материалы и методы: Дизайн исследования - одномоментное поперечное. Социальный опрос проводился среди пациентов с артериальной гипертензией в период с сентября 2023 года по декабрь 2023 года в кабинетах кардиолога по 50 пациентов из 4 поликлиниках г. Астана. В исследование включены пациенты с артериальной гипертензией, состоящие на диспансерном учете у врача общей практики возрасте старше 18 лет и получающие лечение по программе управления заболеванием. Результаты: В исследование включены 200 пациентов с артериальной гипертензией, среди которых 41% составили мужчины и 59% — женщины. По результатам анкетирования установлено, что 72,5% респондентов владеют навыками самостоятельного измерения артериального давления, при этом 67,0% имеют в распоряжении тонометр. Удовлетворённость организацией Программы управления заболеваниями продемонстрировали 47,9% участников. Школу артериальной гипертензии посещали лишь 29,7% опрошенных, что указывает на недостаточную вовлечённость в образовательные аспекты программы. Готовность рекомендовать участие в программе управления заболеванием своим знакомым...