Мақалада Қазақстанның Ақмола облысы аймақтарында жаздық бидай егілетін алқаптардың сүр (пар) танаптарында карантинді арамшөп жатаған у кекіремен (Lеuzea repens) ластануының мониторинг нәтижелері келтірілген. Мониторинг нәтижелері көрсеткендей егістік алқаптарда карантинді жатаған у кекіренің кең көлемдегі ошақтары 39-дан 67-ге дейін және одан да көп дана/м2 анықталды. Жатаған у кекіренің бір шаршы метрдегі саны аумақтың диагоналі бойынша 4 нүктеден 1 м2 рамканы қолдана отырып анықталды. Жатаған у кекіренің биологиялық ерекшеліктерін ескере отырып әртүрлі гербицидтер және олардың бак қоспасы арқылы күресу жолдары қарастырылған. Горгон, ВРК, Ланс, ВР және Торнадо 540 гербецидтерін қолдану мөлшері мен мерзімдері әзірленді. Тәжірибеде қолданылған гербицидтер жатаған у кекіремен күресуде жоғары нәтижелерге қол жеткізді. Горгон, ВРК құрамында пиклорам әсер етуші заты бар гербицидтерді қолдану жатаған у кекіренің ошақтарын жою үшін жақсы әсер етті. Жатаған у кекіренің өсуін және дамуын тежеу үшін Горгон, ВРК гербицидтерді қолдану айтарлықтай агроценоздардағы фитосанитарлық жағдайдың жақсаруына ықпал етеді, ал гербицидтік белсенділік және қорғаныс әсерінің ұзақтығы көбінесе оларды қолдану нормасымен анықталады. Жатаған у кекіре шоғырланған егістіктерде осы препараттармен өңдеу, іс жүзінде 95-94 пайыз және 98-97 пайыз биологиялық тиімділікті қамтамасыз етеді. Жатаған у кекіреге қарсы Горгон, ВРК препараты қолдану нормалары 2,5-3,5 л/га, өндірісте сынау олардың жоғары гербицидтік белсенділігін растады

В статье представлены результаты исследований по изучению фитопатогенных грибов, выделенных из пораженных органов повилики полевой (Cuscuta campestris Yunck.), как потенциальных агентов ее биологического контроля. В ходе маршрутных обследований в Туркестанской, Алматинской, Кызылординской и Жетысуской областях были собраны образцы повилики с признаками увядания и усыхания. Из пораженных органов растения выделены грибные изоляты, относящиеся к родам Fusarium, Alternaria и Ascochyta, а также сопутствующая сапрофитная микрофлора. С применением классических фитопатологических методов и многолокусного молекулярно-генетического анализа по локусам ITS, LSU, Actin, β-Tubulin и EF-1α подтверждена принадлежность наиболее перспективных изолятов к родам Fusarium и Alternaria. Лабораторный скрининг показал, что отдельные изоляты Fusarium proliferatum и Alternaria alternata проявляют высокую биологическую активность в отношении семян повилики полевой, вызывая их поражение на уровне 80-100 %. Полученные данные позволяют рассматривать изоляты Fusarium proliferatum и Alternaria alternata как перспективные объекты для дальнейшего изучения в системе биологического контроля повилики полевой с учетом их специфичности действия и безопасности для растений-хозяев

Cuscuta campestris Yunck. is one of the most destructive parasitic weeds worldwide, causing substantial economic losses because of its broad host range, prolific seed production, and long-term persistence in the soil seed bank. The limited effectiveness and environmental constraints of conventional control measures have intensified the search for sustainable biological alternatives. This study investigated indigenous fungi associated with C. campestris in Kazakhstan as prospective biological control candidates. During field surveys conducted in southern and southeastern Kazakhstan in 2024–2025, symptomatic dodder plants were collected, and 109 fungal isolates were recovered from stems and seeds, including representatives of Fusarium, Alternaria, and Ascochyta, together with several saprophytic genera. Preliminary in vitro seed assays identified Fusarium proliferatum F6 and Alternaria alternata A5 and A19 as producing the highest percentages of affected seeds, reaching 100% by day 15. No visible disease symptoms were observed in soybean or alfalfa during a seven-day preliminary non-target assay. These findings support further greenhouse, field, and host-range evaluation of the selected isolates and provide a basis for continued development of fungal agents against C. campestris.