Bu çalışmada farklı atık türlerinin sürdürülebilir biyo-rafineri yaklaşımıyla katma değeri yüksek ürünlere dönüşüm potansiyelleri karşılaştırmalı olarak incelenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla kayısı çekirdeği kabuğu, ceviz kabuğu, şeker pancarı küspesi, çay posası ve çam odununun talaşı değerlendirilmiştir. Biyokütlenin kimyasal yapısının temel bileşenlerin (hemiselüloz, selüloz, ligninin) izolasyon verimleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Edilen temel bileşenler (hemiselüloz ve selüloz) FTIR analizi ile karakterize edilmiş ve elde edilen spektrum literatür çerçevesinde yorumlanmıştır. Biyokütlenin lignin içeriğinin hemiselüloz ekstraksiyon verimi üzerine etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Çay posasının hemiselüloz izolasyon veriminin (%25), ceviz kabuğunun ise lignin izolasyon veriminin (%19) diğer biyokütle türlerinden daha yüksek olduğu ortaya konulmuştur.
Bu çalışma 1937 yılında Karabük’te kurulan Demir-Çelik İşletmeleri’nin 1980’li yılların ikinci yarısından itibaren küresel ölçekte kabul edilen neoliberal ekonomi politikaları doğrultusunda özelleştirilmesi sürecine odaklanmaktadır. Karabük Demir Çelik İşletmeleri’nin tarihi boyunca ve Karabük’ün kuruluş ve gelişim süreci boyunca karşılaştığı en önemli dönüm noktalarından birisi, 1989- 1994 yılları arasında yaşanan grevler ve işçi hareketleri olmuştur. Karabük, işçi grevleriyle ve grevleri takiben gelen özelleştirme kararıyla sancılı bir süreç geçirmiştir. Süreci özgünleştiren temel nokta benzeri hareketlerin içerisinde bütün şehrin katılımıyla 8 Kasım 1994 günü Karabük’te hayatın dört saat boyunca durmasıdır. İşçi ve sendikaların harekete geçirdiği şehir, siyasi temsilcileri, yerel yönetimi, meclis üyeleri, iş adamları, oda başkanları, gazetecileri, esnafı ve yerel halkıyla özelleştirmeye topyekûn karşı çıkmıştır. Bu bağlamdan hareketle araştırmanın amacı 1989 yılında Demir Çelik İşletmeleri bünyesinde 139 günlük grevin ardından Ocak-1995 günü dönemin hükümetinin yaptığı açıklamaya kadar yaşanan olayları şahitlerin anılarıyla ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma deseni kullanılmış ve bilgiler sözlü tarih yöntemiyle toplanmıştır. Çalışmanın sonunda Karabük’ün fabrikanın kapatılmasına karşı yürütülen mücadelenin işçi hareketleri tarihinde özgün bir yöntemle sonuca ulaştığı tespit edilmiştir. Kazanımlar hem işçiler hem de yerel halk tarafından bir başarı olarak görülmüştür.
15 September 2025 in Journal of the Turkish Chemical Society Section B: Chemical Engineering
In this study, the potential of using activated carbon (NSAC) obtained from nut shell as an adsorbent as a cost-effective and environmentally friendly material for removing Reactive Yellow 3 (RY3) dye from synthetic aqueous solutions by adsorption was evaluated. In producing nut shell-based activated carbon, a chemical activation method was used and NaOH was selected as the chemical agent. After chemical pretreatment, it was subjected to a carbonization process at 600 °C. The obtained activated carbon was analyzed using FTIR, SEM, and pHzpc techniques. Adsorption experiments were carried out under varying adsorption conditions. The effect of adsorption parameters was evaluated. The parameters and their ranges whose effects were evaluated in the study were; contact time (0-180 min), pH (4-11), temperature (298-328 K), dye concentration (25-100 mg/L), and adsorbent dose (10-45 mg/L). The best removal efficiency, 90.83%, and adsorption capacity of 272.5 mg/g were obtained at 328 K, pH 7.0, dye concentration of 75 mg/L, and adsorbent dose of 25 mg/L. The adsorption kinetics were found to be in good agreement with the pseudo-second-order model expressed as chemisorption. Langmuir isotherm analysis confirmed monolayer adsorption. These findings suggest that NSAC produced from agricultural wastes can be a sustainable alternative adsorbent in wastewater treatment applications.