15 December 2025 in Annales Academiae Medicae Silesiensis
Wstęp: Pierwotny międzybłoniak osierdzia (primary pericardial mesothelioma – PPM) to wyjątkowo rzadki i agresywny nowotwór, wykrywany w mniej niż 0,0022% wszystkich badań autopsyjnych. Ze względu na niespecyficzny przebieg kliniczny oraz podobieństwo objawów do częstszych schorzeń sercowo-płucnych, jego rozpoznanie następuje zwykle w zaawansowanym stadium, co istotnie pogarsza rokowanie. Mediana przeżycia wynosi od 6 do 10 miesięcy. Materiał i metody: Przeprowadzono przegląd literatury dostępnej w bazach PubMed, Medline i Web of Science, obejmujący przypadki PPM opublikowane od stycznia 2015 r. do marca 2025 r. Wyszukiwanie przeprowadzono z użyciem słów kluczowych „primary pericardial mesothelioma”, „pericardial mesothelioma” i „malignant pericardial mesothelioma”. Analizowano dane dotyczące objawów, diagnostyki, leczenia oraz czasu przeżycia pacjentów. Wyniki: Obraz kliniczny PPM jest niespecyficzny i obejmuje wysięk osierdziowy, ból w klatce piersiowej oraz objawy niewydolności serca. Złotym standardem diagnostycznym pozostaje badanie histopatologiczne. Leczenie opiera się na schematach stosowanych w międzybłoniaku opłucnej i obejmuje chemioterapię (cisplatyna + pemetreksed), chirurgię oraz leczenie paliatywne. Nowe metody, takie jak immunoterapia czy inhibitory angiogenezy (np. bewacyzumab), wykazują potencjalną skuteczność. Wnioski: PPM charakteryzuje się trudnościami diagnostycznymi, wysoką śmiertelnością i brakiem jednoznacznych wytycznych terapeutycznych. Wczesna diagnostyka oraz podejście wielomodalne mogą wpływać na poprawę rokowania. Potrzebne są dalsze badania prospektywne i wieloośrodkowe, aby opracować skuteczne strategie leczenia tej rzadkiej jednostki chorobowej.