Berik Atash

Berik Atash

Auto-generated profile, based on publicly available information

Berik Atash

Казахский национальный университет имени аль-Фараби

Research Focus & Metrics

Academic Career Length

3Years (2024-Present)

(Calculated once Scilit publication data is synced: current year − year of first publication + 1)

Representative Publications

View All Publications
8 June 2024 in BULLETIN of L.N. Gumilyov Eurasian National University. HISTORICAL SCIENCES. PHILOSOPHY. RELIGION Series
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
СМСамал Мамытова
Самал Мамытова
BABerik Atash
Berik Atash
Кез келген халықта ұлттық идеяның қалыптасуына тарихи, мәдени, рухани, психологиялық және ұлт болмысына тән өзге де факторлар ықпал етеді. Мәдениет пен руханият ұлттық идеяның қайнар көзі ретінде әрқашан халықпен және қоғаммен бірге өмір сүреді. Әр халықта ұлттық идеяның пайда болу және қалыптасу жолы бар әрі ол сол қоғамның дәстүрлі құндылықтары мен ерекшеліктерін көрсетеді. Сондай-ақ философияның іргелі категорияларының бірі саналатын ұлттық идеяның халық мәдениетімен байланысы аса маңызды. Жалпы, әлем елдері мен халықтарында ұлттық идеяның қажеттілігі мен оның мазмұны өте терең болып, ол философиялық құндылықтардың аясында дамыды. Аталған мақалада философиядағы ұлттық идея мен оның мәні және құндылықтары қарастырылады. Ізденісте философиядағы ұлттық идеяны түсінудің әртүрлі тәсілдері талданады, негізгі ағымдары анықталады. Ұлттық идеяның қоғамдық құндылықтар мен дүниетанымның қалыптасуының ықпалына айрықша назар аударылады. Ұлттық идеяның қазіргі қоғамдағы рөлін және оның әлеуметтік-мәдени үдерістерге де әсерін қарастырады. Зерттеу еңбегінің басты ғылыми міндеті – ол кез келген мемлекетте қалыптасқан ұлттық идеяның философиялық категория ретінде қарастырумен сипатталады. Ізденіс арнасының басты мысалы мен объектісі ретінде қазақ халқының ұлттық идеясы мен философиясы таңдап алынған. Осыған орай, қазақ халқының ұлттық идеясы мен оның қалыптасуына тарихи-философиялық тұрғыдан талдау беріледі.

30 September 2025 in Iasaýı ýnıversıtetіnіń habarshysy
Verified
Journal Article
Closed access
AUAl-Farabi Kazakh National University
Al-Farabi Kazakh National University
BAB. Atash
B. Atash
SAS. Abzhalov
S. Abzhalov
KUKhoja Akhmet Yassawi Kazakh-Turkish International University
Khoja Akhmet Yassawi Kazakh-Turkish International University
KBK. Bazarbayev
K. Bazarbayev
This article provides an overview of educational and religious education issues in Kazakhstan during the 19th and early 20th centuries. It critically examines historical processes, aiming for a multifaceted approach that avoids unilateral evaluations. The article highlights the diverse and parallel development of literacy during this period. Special attention is given to the emergence of the Jadidist educational process, analyzed through the lens of Gumar Karash's activities. The evolution of his religious views is divided into five conditional stages. Additionally, various interpretations of the concept of “Jadidism” are analyzed, with the author's own explanation provided. As a result of the research, the study identifies the key distinctions and main features of Jadidism in Kazakhstan compared to traditional Islam (Qadimism): its foundation on integrating Islam with the national idea; its aim to promote the pan-Turkic idea in some aspects; its goal of synthesizing Islam with global civilization; its departure from religious scholasticism; its focus on softening strict religious practices, principles, and traditions; and its attention to condemning hypocrisy (Munafik).

30 March 2026 in Journal of Philosophy Culture and Political Science
Verified
Journal Article
Open access
ЖҚЖ. Т. Қаниятов
Ж. Т. Қаниятов
БАБ. М. Аташ
Б. М. Аташ
ДРД. С. Раев
Д. С. Раев
Актуальность настоящего исследования обусловлена необходимостью переосмысления устойчивости демократических ценностей в условиях стремительной цифровой трансформации общественно-политической сферы. В ходе исследования сформулирована цель – теоретически обосновать устойчивость демократических ценностей в трансформированной цифровой среде и определить ориентиры для их сохранения в условиях алгоритмического управления, информационного посредничества и изменения структуры публичного пространства. Методологическую основу исследования составили принципы сравнительно-исторического и герменевтического анализа, а также междисциплинарный подход, сочетающий достижения политической философии, теории медиа и цифровой этики. Выявлены ключевые трансформации в понимании свободы как управляемого выбора, субъектности как цифровой сконструированной идентичности и публичности как алгоритмически фильтруемого потока коммуникаций. Установлено, что механизмы демократического участия в цифровую эпоху зависят от архитектуры платформ и логики алгоритмов, а не только от воли и инициативы граждан. Обоснованы основные угрозы для демократических институтов: эрозия автономии индивида, рост политической поляризации, ослабление доверия к институциональным каналам и ограниченность равного доступа к цифровым форматам участия. Научная новизна заключается в интегративном анализе философских и инфраструктурных аспектов цифровизации демократии, что позволило предложить нормативные ориентиры и рекомендации по защите базовых ценностей. Перспективы дальнейших исследований связаны с разработкой этико-правовых моделей цифрового самоуправления, сравнительным изучением практик платформенной регуляции и уточнением понятийной базы современной политической философии в условиях цифрового взаимодействия. Ключевые слова: цифровая субъектность, алгоритмическое посредничество, платформенная архитектура, информационные фильтры, политическая коммуникация, цифровые права, нормативные модели, публичное взаимодействие.

27 March 2024 in Al-Farabi
Verified
Journal Article
Closed access
ҚӘҚуаныш Әлжан
Қуаныш Әлжан
БАБерік Аташ
Берік Аташ
Бұл мақалада, алдымен, қазақ дүниетамындағы әділеттілік идеясы мәселесі қойылуының концептуалды негіздеріне шолу жасалады. Ғұмар Қараштың тарихи әділеттілік туралы идеялары талданады. Оның Қазақ халқының өз алдына жеке мемлекет болуының алғышарттарын көрсеткендігі зерделенеді. Білім мен еуропалық өркениетке ұмтылу қазақ халқының тарихи әділеттілік орнатуының негізі екендігін толғайтындығы туралы оның толғауларынан үзінділер келтіре отырып, оған философиялық талдаулар жасалады. Қазақ халқының бұрынғы тәуелсіз ел болғандығын аңсау толғаулары баяндалады. Сонымен қатар, Ғұмар Қараштың ел бірлігі туралы ойлары мен ана тілінің қолданыс аясын кеңейту мәселелері тарихи әділеттілікті қайта қалпына келтіру мәселесі ретінде қойылады. Ғұмар Қараштың осындай мәселелері бүгінгі заманмен байланыстыра, салыстырыла қарастырылады және оның өзекті мәселелері талданады. Атап айтқанда, тіл мен дін мәселесі, тәуелсіздікті нығайту мәселесіндегі тарихи әділеттілікті қайта қалпына келтірудің дискурсы қарастырылады. ХХ ғасыр басындағы қазақ руханияты мен ХХІ ғасыр басындағы қазақ руханияты салыстырыла көрсетіліп, аударма мәселесі, ғылыми стильдің қалыптасуы т.б. прогрессивті және прогрессивті емес қырлары ашыла көрсетіледі.

19 May 2025 in Journal of Philosophy Culture and Political Science
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
ЗИЗ. С. Искакова
З. С. Искакова
ӘНӘ. Ж. Нәби
Ә. Ж. Нәби
ӘҚӘ. А. Құранбек
Ә. А. Құранбек
САС. Ө. Абжалов
С. Ө. Абжалов
БАБ. М. Аташ
Б. М. Аташ
АКА. А. Куранбек
А. А. Куранбек
Аталмыш жұмыста шығыс қисса-дастандары тақырыбы және Ұлы дала мәдениеті мен әдебиетінде зор із қалдырған нәзира дәстүрі тарихи-философиялық, мәдениеттанулық тұрғысында қарастырылады. Зерттеу шығыс сарындарының ретроспективалық аспектілерін талдауға және олар жеткізетін негізгі идеялар мен рухани бағыттарды анықтауға бағытталған. Мақсат – шығыстық шығармалардағы философиялық ұғымдар мен олардың дастаншыл-қиссашыл нәзира дәстүрі арналары арқылы ілгерілеу үдерісін анықтау және оның генезисін философиялық-мәдениаттанулық тұрғыдан зерделеу. Зерттеу әдістемесі философиялық концепция-тұжырымдамалар мен тарихи дәуірлеу әдістерін қолдана отырып, Қазақстан кітаби әдебиетінің мәтіндерін зерделеуді, тарихи-салыстырмалы талдауды, генетикалық тұрғына басшылыққа алады. Қисса дастандардың мазмұнын зерделей отырып, негізгі тақырыптар ашып көрсетілді: даналық, әділеттілік, тағдыр, жақсылық пен жамандық сияқты шығыс толғамдарында орын алған негізгі ойтүйерлер анықталды. Нәзираны әдіс-тәсіл ретінде қабылдау арқылы өзге мен өзінікін жетілдіріп синтездеп ұсыну және беру үрдісі талданады. Зерттеу сонымен қатар шығыс хикаят-әңгімелері мен дастандарының қазіргі қоғам үшін философиялық маңыздылығы ұсынылды, көне мифологиялық көріністердің әдеби тілдегі берілу жолдары мен олардың басқа да тілдерде қайта жырлануының өзіндік технологиялары көрсетілді. Нәзирагөлік дәстүрді арнайы институт ретінде қарастыра келе, оның қызметтерін, жалпылама табиғатын ашып көрсететін тұжырымдар ұсынылды. Оның генезисі тек әдеби дәстүрде ғана емес, жалпы қоғамдағы рухани мәдениетте: өнерде, әлеуметтік мифтерде, ғылым дамуында, оның ішінде жаратылыстану мен гуманитарлық ғылымдарда да т.б. көрініс табатындығын анологиялық түрде көрсеттік. Бірақ адамзат руханиятындағы қайталалаулардың әрқилы форматта құрылымданатындығын туралы тұжырым жасай келе, нәзирагөйліктің өзіндік ерекшеліктерін атап өттік. Түйін сөздер: нәзира, миф, ұлттық бірегейлік, әдебиет, аударма, тіл.