In this study, the relationship between economic growth and carbon emissions for the period 1968–2022 in Turkey was evaluated within the framework of the EKC (Environmental Kuznets Curve) hypothesis. In addition, the impacts of renewable energy consumption and agricultural value added on carbon emissions were analyzed using the ARDL bounds testing approach. The validity of the results was also tested using the FMOLS and DOLS methods. The findings confirmed the existence of a cointegration relationship between carbon emissions and per capita income, renewable energy consumption, and agricultural value added. Long-term analyses indicate that renewable energy consumption reduces carbon emissions, whereas growth in agricultural value added leads to an increase in emissions. In addition, it has been determined that the EKC hypothesis is valid in both the long and short terms and that increases in per capita income raise emissions up to a certain threshold and have a mitigating effect when this threshold is exceeded. The results of the short-term analysis showed that the effects of renewable energy consumption vary across periods, and that agricultural value added increases emissions in the short term. This study provides empirical evidence for Turkey by incorporating sectoral variables within the EKC framework and offers meaningful insights for policymakers regarding the environmental impacts of agricultural value added and renewable energy use in the context of a developing country. Accordingly, fiscal policy instruments such as green taxation, carbon credit trading mechanisms, and financial and agricultural subsidies should be more effectively utilized in Turkey to support structural transformation in agriculture and promote the use of clean energy, in line with the findings that suggest the need for targeted agricultural and energy policies aligned with Turkey’s SDG commitments.

Bu çalışmada, hanehalklarının ev dışı gıda tüketimi tercihini etkileyen başlıca sosyo-ekonomik faktörlerin analizi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Logit Modeli kullanılmış ve hanehalklarıyla yüz yüze görüşme yoluyla yapılan anketlerden elde edilen veriler analiz edilerek model tahmin edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre incelenen hanehalklarının ortalama aylık geliri 5.642,35 TL, aylık ortalama tüketim harcaması 5.169,22 TL, aylık ortalama gıda harcaması 1.396,58 TL ve aylık ortalama ev dışı gıda harcaması ise 393,71 TL olarak belirlenmiştir. İncelenen hanehalklarının %45,45’inin ev dışı gıda tüketiminde bulundukları tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, modele dahil edilen açıklayıcı değişkenlerden çalışan eş unsuru dışındaki değişkenlerin tamamının beklenen işarete sahip olduğu tespit edilmiştir. Değişkenlerin ev dışı gıda tüketimi olasılığına etkileri teorik beklentiyle uyumlu olarak sırasıyla hane büyüklüğü (-%3), medeni durum (-%36), eğitim durumu (%1), ikinci gelir grubu (%32), üçüncü gelir grubu (%49), sağlık (-%58), ekonomiklik (-%50), hijyeniklik (%16) ve evdeki gıda tüketimi harcamaları (-%0,02) olarak hesaplanmıştır.

Dünya bitkisel kaynaklı gıda üretiminin önde gelen ürünlerden birisi olan patates, içerisinde barındırdığı yüksek besin değeri, ekonomikliği ve hemen hemen tüm iklimlerde kolayca yetiştirilebilmesi nedeniyle dünyadaki yetersiz beslenme ve açlık sorununun çözümü için önemli gıda ürünleri arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye’deki patates üretim kararı belirleyicilerinin araştırılmasıdır. Bu amaçla yapılan değerlendirmeler neticesinde, çalışmanın ana materyali olarak 1991-2021 dönemine ilişkin, yıllık patates ekili alanı (üretim kararı), yıllık ortalama patates fiyatı, yıllık patates ve soğanın hektar başına verimi değişkenleri kullanılmış ve bu değişkenler ARDL sınır testi yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, patates üretim kararı ile patates üretim kararını belirleyen faktörler arasında uzun dönemli bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir. Buna göre, patates üretim kararını uzun dönemde olumlu etkileyen faktörlerin patates fiyatı ve patatesin hektar başına verimi olduğu, olumsuz etkileyen faktörün ise soğanın hektar başına verimi olduğu belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki kısa dönemli ilişkinin incelendiği hata düzeltme modeli sonuçlarına göre, bir dönem önceki patates fiyatındaki %1’lik artışın cari dönem patates üretim kararını %0.10 oranında arttırdığı belirlenmiştir. Bununla birlikte kısa dönemde, cari dönem patates fiyatı ve patatesin hektar başına veriminin patates üretim kararı üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunmadığı ve soğanın hektar başına veriminin ise hata düzeltme modelinden dışlandığı tespit edilmiştir. Bunlara ek olarak, patates piyasasında ortaya çıkan kısa dönemli şokların yaklaşık 1.8 yıl sonra uzun dönem denge seviyesine gelme eğiliminde olduğu anlaşılmıştır.

Bu çalışmada, Türkiye’nin üçüncü büyük ili olan İzmir’deki konut fiyatlarının makroekonomik belirleyicileri ve yabancıya konut satışının konut fiyatlarına etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Ocak 2020-Aralık 2023 dönemine ilişkin İzmir ilindeki yabancıya yapılan konut satışı sayısı, konut kredisi faiz oranı, konut maliyet endeksi ve tüketici fiyat endeksi değişkenlerinin konut fiyatlarına olan kısa ve uzun dönemli etkileri ARDL (eşbütünleşme için artırılmış otoregresif dağıtılmış gecikmeli) modeli ile analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, yabancıya yapılan konut satışı sayısı ve tüketici fiyat endeksinin uzun dönemde İzmir’deki konut fiyatlarını artırdığı, konut kredisi faiz oranının ise azalttığı belirlenmiştir. Hata düzeltme modeli sonuçları, kısa dönemde ortaya çıkan şokların yaklaşık 4,5 ay sonra uzun dönem denge seviyesine geleceğini göstermiştir. Diğer taraftan, cari ve bir dönem önceki konut kredisi faiz oranlarında ve cari dönem enflasyon oranındaki artışların cari dönemdeki konut fiyatlarını azalttığı tespit edilmiştir. Konut maliyetinde cari dönemde ortaya çıkan artışların cari dönem konut fiyatlarını artırıcı, iki dönem önceki konut maliyetlerindeki artışların ise cari dönem konut fiyatlarını azaltıcı bir etkide bulunduğu belirlenmiştir.