2019 yılında 3194 sayılı İmar Kanunu’nda yapılan değişiklikler ile birlikte, imar planları için esas ve öncelikli olan uygulama yöntemi Arazi ve Arsa Düzenlemesi (AAD) olarak belirlenmiştir. Nitekim Türk mevzuatında AAD, imar planlarının uygulanmasındaki en etkin ve en adil yöntem olarak öne çıkmaktadır. Ancak bu yöntemin uygulanmasında bazı temel zorluklar bulunmaktadır. Üzerinde yasalara uygun olarak yapılaşmış ruhsatlı binaların bulunduğu parsellerin AAD uygulamalarında değerlendirilmesi bu zorlukların en önemlilerindendir. Bu çalışmada; Kanunda 2019 yılında yapılan değişiklikle re’sen uygulanabilir hale gelen düzenleme ortaklık payının bedele dönüştürülmesi yöntemi incelenmiştir. Çalışma kapsamında, Arazi ve Arsa Düzenlemesi (AAD) uygulamalarında düzenleme ortaklık payının bedele dönüştürülmesi örnek bir alan üzerinden incelenmiştir. Ayrıca aynı uygulama esas alınarak düzenleme ortaklık payının bedele dönüştürülmesi uygulamasının nasıl yapılacağı anlatılmış ve bedele dönüştürülecek miktara ilişkin hesaplar yapılmıştır. Yöntem için uygulayıcıların ihtiyaç duyacağı klişe örnekleri üzerinden bedele dönüştürmeye ilişkin işlemler açıklanmıştır.

This study aims to identify the most suitable locations for large-scale industrial facilities in the districts of Yomra, Arsin, Araklı, Sürmene, and Köprübaşı in Trabzon Province. Eight physical, infrastructural, and environmental criteria, determined through a literature review and consultations with local experts, were weighted using the Analytical Hierarchy Process (AHP) method. The criteria were selected based on their frequency of use in previous studies and the availability of data. The obtained weights were integrated into a raster analysis process within the Geographic Information Systems (GIS) environment. The data were converted into raster format with a 10-meter resolution in the TUREF/TM33 coordinate system, reclassified, and analyzed through a weighted overlay method. As a result of the analysis, areas classified as “high” and “very high” suitability were identified as potential industrial zones, and these areas were compared with existing zoning plan decisions to evaluate the sustainability of the plans. The resulting suitability map provides an original output that can serve as a decision-support tool in the industrial area planning of Trabzon.

Türk imar hukukunda mülkiyet hakkı kısıtlamalarından kaynaklanan mağduriyetlerin giderilmesi ve kamulaştırmasız el atma sorunlarının çözümü amacıyla 7534 sayılı Kanun ile İmar Hakkı Aktarımı (İHA) yöntemi yasal bir zemine kavuşmuştur. Bu çalışmanın amacı; 3194 sayılı İmar Kanunu ve Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde kurgulanan İHA modelinin uygulanabilirliğini, teknik kısıtlarını ve mülkiyet yapısına etkilerini analiz etmektir. Çalışmada, mevzuatla tanımlanan çerçeve doğrultusunda seçilen üç örnek uygulama üzerinden tam aktarım, rezerv kapasite kullanımı ve kısmi aktarım durumlarını içeren üç farklı senaryo incelenmiştir. Analizlerde, verici ve alıcı parseller arasındaki ilişki değer esaslı yöntemle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, değer dengeleme mekanizmasının teorik olarak adil bir takas zemini sunduğunu ancak alıcı parsellerdeki %30 emsal artış tavanının, yüksek değerli verici parsellerin aktarımında tam aktarımı engelleyerek kısmi aktarımı zorunlu kılabildiğini göstermektedir. Bu durumun, verici parselin tapudan terkin edilememesine ve mülkiyetin kamu-gerçek kişi ortaklığına dönüşmesine yol açtığı tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda sistemin sürdürülebilirliği için bakiye imar haklarının “İmar Hakkı Sertifikası” yoluyla yönetilmesi ve İlbank koordinasyonunda kurumsal bir takas mekanizmasının geliştirilmesi önerilmektedir.

Türkiye has a wealth of foundations and their properties, assets managed by the General Directorate of Foundations (GDF) through its geomatics engineers. This article aims to identify the misconceptions of senior undergraduate geomatics engineering students (sample group) about the relationship between foundations and land ownership registered as cultural heritage. It will develop and implement materials to eliminate these misconceptions and evaluate their effectiveness. This study consists of a preliminary, a pilot and the main application. The data collection instruments are an open-ended questionnaire, a semi-structured interview form and conceptual understanding tests. As a result of the analysis of the pre-study and the pilot study, guidance materials on information deficits and misunderstandings in the application of Article 30 of the Law on Foundations were developed. In the analysis of the quantitative data, the Wilcoxon signed-rank test is used, a non-parametric analysis methods. In the light of the data obtained from the study, it is recommended that materials be developed in other areas of land management to investigate their effectiveness.

Arazi ve Arsa Düzenlemesi (AAD) uygulamaları içinde gerçekleştirilen kamulaştırma işlemleri, 3194 sayılı İmar Kanunu ile Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda hayata geçirilmektedir. Danıştay Altıncı Dairesi ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından verilen yürütmeyi durdurma kararları, AAD uygulamalarına ilişkin birçok soru işaretini beraberinde getirmiştir. Cevabı aranan sorulardan bir tanesi de AAD uygulamaları kapsamında yapılacak kamulaştırma işlemlerine ilişkindir. Yürütmeyi durdurma kararları sonrasında kesinti oranı yüzde kırk beş üzerinde hesaplanan düzenleme sahalarında uygulama yapılması mümkün değildir. Mevcut durum özelinde öncelikli olarak mevzuat tarafından çözüm bulunamayan sorunların tespit edilmesi gerekmektedir. Belirlenen sorunların çözümü için yeni çözüm önerilerine ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışma kapsamında meri mevzuatın kamulaştırma mantığına ilişkin sorunlar tespit edilmiştir. AAD içindeki kamulaştırma sürecine ilişkin olası seçenekler sunulmuştur.