The aim of the article is to present transport accessibility in rural areas in Poland, with a particular emphasis on the problem of transport exclusion. The following research methods were used in the study: literature review, statistical data analysis and GIS analysis. The article presents a transportation picture of rural areas and identifies the main problem issues related to the insufficient accessibility of public transport. The conducted analyses show a significant alienation of the study area which results from underdeveloped public transport and road infrastructure, including pedestrian and bicycle routes. Measures taken by local authorities in this regard show awareness of the problems of the local community, but those authorities do not take sufficient action. The transport exclusion of inhabitants of the analyzed area can be reduced by developing pedestrian and bicycle infrastructure connecting villages with the existing railway network, characterized by a high frequency of trains.

Sudden events are being observed more often (pandemics, armed conflicts, high inflation, etc.). Urban transport systems are especially susceptible to sudden disruptions as manifested by sharp changes in user preferences and demand for transport services. Mobility as a service (MaaS) aims to improve the efficiency of urban transport systems and support the integration of various forms of transport. The main goal of the research is to assess the level of MaaS use and check what characteristics could influence using MaaS by different groups of users. A case study of the Tri-City, the largest urban centre in northern Poland, was used to examine the possibility of implementing MaaS. We assumed that the use of IT applications would help to reduce the challenges faced by mobility in modern cities. We hypothesised that MaaS is conducive to integrating transport in the city. Knowledge of MaaS acceptance is essential in implementing this concept and can help local authorities respond to sudden disruptions by increasing flexibility in shaping urban mobility. Poland still lacks a universal multimodal solution that would help optimise travel within the cities and actions should be undertaken to popularise digital solutions that improve the efficiency and organisation of PT.

Badanie obejmowało analizę funkcjonowania transportu pasażerskiego w gminach umiejscowionych nad Zalewem Wiślanym w Polsce. Region wyróżnia się unikatowymi w skali Europy walorami przyrodniczymi, jednak z perspektywy społeczno-gospodarczej zlokalizowany jest peryferyjnie względem kraju, co determinuje liczne problemy rozwojowe – m.in. pogorszenie jakości życia mieszkańców i depopulację. W pracy przyjęto następującą hipotezę badawczą mówiącą o tym, że region objęty analizą zagrożony jest marginalizacją i wymaga zmian w zakresie zwiększenia dostępności transportu publicznego. Metodyka pracy obejmowała dualne podejście – jakościowe i ilościowe, analizy prowadzono zarówno z wykorzystaniem danych zastanych – strategii rozwoju, planów zagospodarowania przestrzennego oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania, rozkładów jazdy, danych dotyczących rozmieszczenia infrastruktury transportowej, a także i danych wywołanych. Wyniki jednoznacznie wskazują, że w regionie występuje znaczne niedoinwestowanie infrastruktury, niewystarczająca sieć tras komunikacyjnych, sezonowość transportu pasażerskiego warunkowana potrzebami ruchu turystycznego a także brak systemowego podejścia do kształtowania dostępnego i zrównoważonego transportu pasażerskiego. Bazuje on głównie na transporcie autobusowym i kolejowym, w mniejszym stopniu wodnym. W regionie występują również tzw. „białe plamy transportowe”, czyli obszary, do których nie dociera żaden środek transportu publicznego. Obecny kształt systemu transportu pasażerskiego, niedostatecznie rozpoznane potrzeby komunikacyjne mieszkańców oraz peryferyjność prowadzą do pogłębiania wykluczenia transportowego i alienacji społeczno-gospodarczej regionu.

Motives: Urban development is associated with the emergence of problems such as pollution, traffic congestion, and suburbanisation. Effective transportation and mobility policies can play an important role in mitigating these problems. Aim: This article explores the issue of shaping urban mobility through Mobility-as-a-Service (MaaS). The key elements relevant to the implementation of MaaS by city authorities were identified based on a systematic literature review and the PRISMA methodology. Different approaches to defining MaaS and methods for measuring its effectiveness were examined in detail. Challenges and issues related to the implementation of the concept were also analysed. Results: The results showed that the successful implementation of MaaS requires a high level of digitalisation and collaboration between the public and private sectors. The absence of these elements can hinder the implementation and development of MaaS. The present findings also highlighted that current research on MaaS neglects issues related to public participation in the implementation process, which may lead to lower user acceptance and reduced interest from private companies.