Drought is a major abiotic stress that threating the producing and survival of many crops such as cereal. Wheat is grown on arid lands and drought often causes serious problem in wheat production on these fields. In this study, it was determined that the effect of five different drought stress (0, -0.3, -0.6, -0.9, -1.2 MPa, by using PEG 6000 solution) on the germination of 4 different bread wheat cultivars (Tekin, Pehlivan, DZT13-1 and DZT13-2). The study was carried out according to completely randomized design in factorial arrangement with four replications. In the present study, important growth parameters like germination rate (%), seedling vigor (%), coleoptile length (cm), root length (cm) and shoot length (cm) were observed. Results showed when dose of PEG increased, seedling growth was significantly affected. Increasing drought stress was resulted with a decrease on germination rate, seedling vigor, coleoptile length, root length and shoot length.

Bu araştırma farklı ekim zamanlarının (kışlık ve erken ilkbahar) nohut ( Cicer arietinum L.) genotiplerinin verim ve verim unsurları ile tane kalitesine etkisini incelemek amacıyla Diyarbakır merkez ve Mardin iline bağlı Kızıltepe ilçesinde yürütülmüştür. Ekim zamanlarının çiçeklenme ve olgunlaşma süresi, bitki boyu, bitkide bakla ve tane sayısı, 100 tane ağırlığı ve tane verimine etkisi önemli bulunmuştur. Kışlık ekimlerde bitki boyu, bitkide bakla ve tane sayısı ve tane verimi değerleri ilkbahar ekimlerine göre yüksek bulunmuştur. Tane verimi kışlık ekimlerde 92.2 kg/da ile 195.4 kg/da arasında, ilkbahar ekimlerinde 81.0 kg/da ile 140.3 kg/da arasında değişmiştir. Azkan ve Arda çeşitleri kışlık ekimlerde yüksek verimli bulunmuştur. Kışlık ekimlerde tüm hatlar antraknoz hastalığına ( Ascochyta rabiei ) hassas, standart çeşitler dayanıklı/tolerant bulunmuş, Gökçe çeşidinde kışlık ekimlerde yüksek oranda antraknoz hastalığı saptanmıştır. Protein oranı %24.0 olarak belirlenmiş, ekim zamanları arasında fark bulunmamıştır. Pişme süresi kışlık ekimlerde ortalama 51.1 dakika, ilkbahar ekimlerinde 47.7 dakika olmuştur.

Bu çalışma, bazı arpa genotiplerinin tane verimi ve kalite özellikleri üzerine çeşit ve çevrenin etkilerini belirlemek amacıyla, 2011-2012 yılında Diyarbakır ve Mardin koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada, 2 adet ticari çeşit ve 5 adet ileri hat kullanarak tane verimi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, protein içeriği, nişasta içeriği ve klorofil içeriği değerleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, genotip, çevre ve çeşit x çevre interaksiyonunun incelenen özellikler üzerine etkileri istatistikî olarak önemli bulunmuştur. Genotiplerin tane verimi 413.60-661.63 kg da-1, bin tane ağırlığı 42.21-45.02 g, hektolitre ağırlığı 58.92-66.39 kg/hl, tanede protein içeriği %11.70-14.24, tanede nişasta içeriği %59.8-61.2 ve klorofil içeriği 44.4-48.6 değerleri arasında değişmiştir. Her iki lokasyonda da Altıkat çeşidi en yüksek tane verimi değerine sahip olmuştur. DZA-7, DZA-8 ve Dicle 1 hatları protein içeriği, hektolitre ağırlığı ve nişasta içeriği özellikleri yönünden ön plana çıkmışlardır. Biplot analizi ile tüm özellikler incelendiğinde tane verimi, bin tane ağırlığı ve SPAD değeri aynı grupta yer alırken protein içeriği, nişasta içeriği ve hektolitre ağırlığı özellikleri aynı grupta yer almıştır.

Genotypic variation plays a pivotal role in modulating the activity of nitrogen (N) assimilating enzymes, photosynthetic rate, N accumulation, plant growth, and yield. Despite this, the extent to which growth and N-assimilating enzymes exhibit differential responses across genotypes and their influence on yield and nitrogen use efficiency (NUE) remains inadequately explored. This study aimed to elucidate genetic variations among two inbred maize lines (Huang C and 178) and their hybrid (Huang C × 178) for key morphophysiological and biochemical traits under contrasting N conditions. Multivariate statistical methods, including principal component analysis (PCA) and structural equation modeling (SEM), were used to analyze and identify significant genotypic differences across most traits. The primary contributors to genetic variation were identified as N-assimilating enzymes, photosynthetic rate, N accumulation, and ear traits. Complete N deficiency significantly reduced root development, photosynthetic rate, and N-assimilating enzyme activities. Correlation analysis revealed strong positive relationships among N-assimilating enzyme activities, shoot N accumulation, and grain N accumulation, indicating that enhanced biomass production promoted higher grain yield. Moreover, strong positive correlations between N-assimilating enzymes and grain yield demonstrate the critical role of these enzymes in optimizing yield and NUE. Nitrogen use efficiency indices showed significant differences among genotypes, particularly in NUE, nitrogen recovery efficiency (NRE), nitrogen partial factor productivity (NPFP), nitrogen dry matter productivity (NDMP), and nitrogen harvest index (NHI). The highest heterosis was observed in N metabolism enzymes, photosynthetic rate, N accumulation, and yield components, indicating these traits as key improvement drivers. The study concluded that genetic variation in critical traits, such as N-assimilating enzyme activity, photosynthetic rate, N accumulation, and yield components, confers a significant advantage to the hybrid. These findings have practical implications for maize breeding programs, as they highlight the potential for improving NUE and yield through genetic selection. This could contribute significantly to sustainable agriculture by optimizing N input and minimizing environmental impact.

Islah çalışmalarında belirlenen amaca uygun genotiplerin seçimi, çalışmanın sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için önem arz etmektedir. Bu noktada oluşturulan popülasyonun karakterize edilmesi elzemdir. Çalışmada bazı ileri ekmeklik buğday hatlarının tarla koşullarında morfolojik özellikleri incelenmiştir. Araştırmada 18 adet ekmeklik buğday hattı ve iki adet kontrol çeşidi, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Çalışmada, bitki boyu (46.73-67.20 cm), başak uzunluğu (6.47-9.08 cm), başakta başakçık sayısı (15.20-18.67 adet/başak), başakta tane sayısı (27.00-53.43 adet/başak), başakta tane ağırlığı (1.11-1.82 g), bin tane ağırlığı (30.02-42.88 g) ve tane verimi (134.58-346.33 kg/da) özellikleri incelenmiştir. Çalışma neticesinden elde edilen verileri doğrultusunda, özellikle başak yapısı bakımından ön plana çıkan genotipler olduğu tespit edilmiştir. DZT-11 ve DZT-17 hatlarının başak özellikleri yönünden, DZT-4 hattının en yüksek tane verimi ve DZT-20 hattının ise en yüksek bin tane ağırlığı yönünden ideal genotipler oldukları saptanmıştır.

Günümüzde buğday üretimini ve verimliliğini sınırlayan en önemli faktör kuraklıktır. Buğday üretiminin artırılması için, bölgenin yetiştirme koşullarına uygun, kuraklığa dayanıklı ve adaptasyon gücü yüksek çeşitler geliştirilmesi bitki ıslahçıları için zorunlu hal almıştır. Çalışmada bazı ekmeklik buğday genotiplerinin Diyarbakır koşullarında agronomik performanslarının değerlendirilmesi ve GGE Biplot analizi yöntemi ile bölgeye uygun yüksek verim potansiyeline sahip genotiplerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, 2018/2019 buğday yetiştirme sezonunda Diyarbakır ilinde Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesine ait deneme alanında yağışa dayalı koşullarda yürütülmüştür. Çalışmada materyal olarak Uluslararası Mısır ve Buğday Geliştirme Merkezinden (CIMMYT) temin edilen 36 adet ileri kademe ekmeklik buğday hattı ile Empire ve Pehlivan ticari çeşitleri kullanılmıştır. Çalışmanın geç kurulması nedeniyle yetiştirme sezonunda yağış miktarı bakımından yaşanan kısmi kuraklık ve sıcaklık stresinin etkisi verim ve verim öğelerini olumsuz etkilemiştir. ZT-18, ZT-19 ve ZT-11 genotiplerinden en yüksek tane verimi elde edilmiş ve 19 genotip ortalama verimin üzerine çıkabilmiştir. GGE biplot analizinin “hangisi-nerede-kazandı” modeline göre, ZT-18 ve ZT-19 genotipleri, tek bir mega çevre ve bir mikro sektörde kümelendikleri için BU, BBS, BTS, BTA ve TV özellikleri bakımından en uygun genotipler olarak saptanmışlardır.