Anisopliines are an important group of insects associated with both cultivated plants and wild weeds. Chaetopteroplia segetum (Herbst, 1783) (Coleoptera: Scarabaeidae), although preferring natural plants, can cause significant damage to agricultural crops such as wheat, rye, and corn, posing a major threat to agricultural fields. This species is widely distributed across Europe and Asia, and C. segetum has been reported in several provinces in Türkiye. However, despite its extensive geographical range, the phylogenetic relationships within the Scarabaeidae family remain poorly understood. This study aimed to detect, identify, and investigate the phylogenetic relationships of this wheat pest across various agricultural fields in the Çivril district of Denizli province, Türkiye. The surveys were systematically conducted between June and July 2023, with monthly sample collections carried out at predetermined locations within twelve different fields. The collected samples were morphologically characterized, and the morphological identification was further confirmed through molecular analysis of representative samples from each field. After DNA isolation, a partial fragment of the cytochrome oxidase I (COI) gene was amplified using universal barcode primers LCO1490F and HCO2198R. BLAST analysis revealed that all collected individuals exhibited 99%–100% similarity with previously reported C. segetum sequences. Furthermore, a phylogenetic tree was constructed using the neighbor-joining method with MEGA X software, based on COI gene region data, to elucidate the relationships among the individuals. Currently, there is limited information on the molecular classification of the Scarabaeidae family in Türkiye. The findings of this study contribute to bridging this gap by providing a foundation for future molecular research aimed at better understanding the genetic structure and phylogenetic relationships within this family.

Information on the seasonal dynamics of major maize pests and naturally occurring parasitoids and predators in agroecosystems of southeastern Kazakhstan remains limited. Regional data on the seasonal occurrence of phytophagous insects and their natural enemies are needed to improve phytosanitary monitoring and support the development of environmentally oriented approaches to maize protection. The study was conducted from 2022 to 2025 in commercial maize fields in the Almaty and Zhetysu regions of southeastern Kazakhstan. Phytosanitary surveys included visual monitoring of pests and their developmental stages on selected plants, assessment of overwintering Ostrinia spp. populations in post-harvest maize residues, pheromone monitoring of the seasonal activity of Ostrinia spp. and Helicoverpa armigera, and recording of naturally occurring parasitoids and predators. The major lepidopteran pests recorded were Ostrinia spp. and H. armigera. Pheromone monitoring revealed year-to-year differences in the timing and magnitude of seasonal trap catches of both taxa. For Ostrinia spp., several periods of increased trap catches were recorded during the growing season, primarily from June to August, with the highest mean catch of 23 males per trap recorded in the third ten-day period of June 2024. For H. armigera, the timing of maximum trap catches varied among years, with the highest mean catch of 23 males per trap recorded in the first ten-day period of August 2025. Viable overwintering larvae of Ostrinia spp. were found in all 11 surveyed farms. Maize residues also contained larvae parasitized by Braconidae, tachinid pupae, and individuals showing signs of bacterial infection. During the growing season, representatives of Braconidae, Trichogrammatidae, Chrysopidae, Coccinellidae, and Tachinidae were recorded in maize agroecosystems. The findings provide a regional baseline for improving phytosanitary monitoring of maize in southeastern Kazakhstan. The observed year-to-year differences in seasonal trap catches highlight the importance of accounting for variation among individual growing seasons, while the naturally occurring parasitoids and predators recorded in this study warrant further investigation to assess their potential role in environmentally oriented maize pest management programs.

В работе представлены результаты лабораторных исследований по оценке токсичности ряда инсектицидных и акарицидных препаратов в отношении паутинного клеща Tetranychus turkestani, поражающего соевые растения в условиях защищённого и открытого грунта. Для каждого препарата были построены дозозависимые кривые смертности, отражающие характер реакции популяции на изменение концентрации действующего вещества, и рассчитаны основные токсикологические параметры — LC₅₀ и LC₉₀. Это позволило провести объективное сравнительное ранжирование препаратов по уровню эффективности и определить диапазоны концентраций, обеспечивающих надёжный контроль вредителя. Установлено, что биологическая активность исследованных действующих веществ существенно различалась. Лямбда-цигалотрин проявил умеренную эффективность и обеспечивал выраженный летальный эффект только при относительно высоких концентрациях (LC₅₀ = 33,3 мг/л; LC₉₀ = 66,7 мг/л), что указывает на ограниченную чувствительность T. turkestani к данному соединению. В то же время препараты на основе авермектинов, а также комбинированное действующее вещество абамектин + спиромезифен характеризовались высокой токсичностью и обеспечивали значительный уровень смертности уже при низких концентрациях (LC₅₀ = 0,18 мг/л и 0,34–6,9 мг/л соответственно). Пропаргит отличался пороговым типом действия (LC₅₀ = 28,5 мг/л), что отражает специфику его контактной токсикодинамики. Полученные результаты позволяют не только сопоставить эффективность различных соединений, но и выявить особенности их действия, имеющие значение для практики. Это подчёркивает, что выбор препарата должен основываться на учёте дозозависимого эффекта, механизма действия и потенциальной устойчивости популяций вредителя.

Түркістандық өрмекші кенесі (Tetranychus turkestani) – ауыл шаруашылығы дақылдарына елеулі зиян келтіретін және әлемдік деңгейде айтарлықтай экономикалық шығындарға себеп болатын қауіпті зиянкес. Бұл зерттеуде Оңтүстік Қазақстанның әртүрлі аймақтарынан бөлініп алынған Beauveria bassiana (Bals.-Criv.) Vuill. энтомопатогенді саңырауқұлағының алты штамының T. turkestani-ге қарсы тиімділігі зерттелді. Штамдар Сабуро қоректік ортасында (SDA) өсіріліп, 1×10⁷ және 1×10⁸ спора/мл концентрацияларында конидия суспензиялары дайындалды. Суспензия құрамына беттік-белсенді зат ретінде 0,1% Tween 80 қосылды. Залалдаудан кейін, 5, 7 және 10-шы тәуліктерте кене өлімінің көрсеткіштері тіркеліп, штамдардың биологиялық белсенділік деңгейі бағаланды. Зерттеу нәтижелері зерттелген штамдардың патогенді белсенділігінде елеулі айырмашылықтар бар екенін көрсетті. BScar2-09, BL1(т)-09 және BCa3(m)-09 штамдары ең жоғары тиімділік көрсетіп, сынақтан өткен ең жоғары концентрация 80%-дан астам өрмекші кенелерінің өлімін туындатты. Экспозиция ұзақтығы мен өрмекші кенелерінің өлім деңгейі арасында оң корреляциялық байланыс анықталды Алынған деректер T. turkestani-ге қарсы биологиялық күресте B. bassiana штамдарын қолданудың болашағы бар екенін көрсетеді. Алайда бұл нәтижелерді практикада қолдану үшін бөлінген штамдарды далалық жағдайда қолдану шарттарын оңтайландыру және оларды өсімдіктерді интеграцияланған қорғау жүйелеріне енгізу бойынша қосымша зерттеулер қажет.