Phytophthora infestans is the causative agent of late blight and one of the most economically significant diseases of Solanaceous crops. Detached leaf assays are useful tools to efficiently assess how differing environmental conditions and management controls may affect the infection process and overall disease severity. However, these protocols need refinement to more fully reflect natural infection processes in the field. In a detached leaf assay experiment to study the infection rate and the development of late blight as affected by initial sporangia concentration, greenhouse-grown tomato (Solanum lycopersicum), potato (Solanum tuberosum), and eggplant (Solanum melongena) were used. The study showed a clear dose-dependent response: high concentrations of sporangia (50,000/ml and 10,000/ml) caused rapid and extensive spot formation, while at low concentrations (2,000/ml), symptoms were mild and control leaves remained healthy. The spread of the spots and the percentage of the affected area were assessed using the ImageJ program for 7 days. The results confirm the effectiveness of the detached leaf method for quantifying pathogen aggressiveness and provide insight into the early stages of host-pathogen interaction.

Түркістандық өрмекші кенесі (Tetranychus turkestani) – ауыл шаруашылығы дақылдарына елеулі зиян келтіретін және әлемдік деңгейде айтарлықтай экономикалық шығындарға себеп болатын қауіпті зиянкес. Бұл зерттеуде Оңтүстік Қазақстанның әртүрлі аймақтарынан бөлініп алынған Beauveria bassiana (Bals.-Criv.) Vuill. энтомопатогенді саңырауқұлағының алты штамының T. turkestani-ге қарсы тиімділігі зерттелді. Штамдар Сабуро қоректік ортасында (SDA) өсіріліп, 1×10⁷ және 1×10⁸ спора/мл концентрацияларында конидия суспензиялары дайындалды. Суспензия құрамына беттік-белсенді зат ретінде 0,1% Tween 80 қосылды. Залалдаудан кейін, 5, 7 және 10-шы тәуліктерте кене өлімінің көрсеткіштері тіркеліп, штамдардың биологиялық белсенділік деңгейі бағаланды. Зерттеу нәтижелері зерттелген штамдардың патогенді белсенділігінде елеулі айырмашылықтар бар екенін көрсетті. BScar2-09, BL1(т)-09 және BCa3(m)-09 штамдары ең жоғары тиімділік көрсетіп, сынақтан өткен ең жоғары концентрация 80%-дан астам өрмекші кенелерінің өлімін туындатты. Экспозиция ұзақтығы мен өрмекші кенелерінің өлім деңгейі арасында оң корреляциялық байланыс анықталды Алынған деректер T. turkestani-ге қарсы биологиялық күресте B. bassiana штамдарын қолданудың болашағы бар екенін көрсетеді. Алайда бұл нәтижелерді практикада қолдану үшін бөлінген штамдарды далалық жағдайда қолдану шарттарын оңтайландыру және оларды өсімдіктерді интеграцияланған қорғау жүйелеріне енгізу бойынша қосымша зерттеулер қажет.

В последние годы на юго-востоке страны наблюдается массовое размножение южноамериканской томатной моли, которая существенно снижает урожай и ухудшает качество томатов. Применение химических инсектицидов против карантинного вредителя не дает ожидаемых результатов, так как у Tuta absoluta сформировалась резистентность ко многим группам активных веществ. Актуальной проблемой является разработка интегрированной системы защиты томатов, позволяющей получать качественную, безопасную продукцию томатов, в то же время не загрязняющую окружающую среду. Для сбора информации о фитосанитарном состоянии плантации томатов с применением беспилотных летательных аппаратов осуществлены сессии дистанционного зондирования посевов томата в открытом грунте с применением БПЛА с мультиспектральной камерой. Осуществлена обработка полученных данных с помощью ПО Agisoft Metashape Pro, получены цифровые карты полей и карты индекса вегетации NDVI. Помимо сбора и обработки информации, агродроны использовали для разбрасывания энтомофагов. Разбрасывание яиц ситотроги, зараженных трихограммой возможно на данном устройстве только с применением дополнительного балласта – сыпучего материала. По результатам проведенных обработок биопрепаратом в полевых условиях с помощью агродронов были по- лучены следующие результаты: биологическая эффективность препарата против карантинного вредителя составила 82,2%. В статье приведены данные применения беспилотных летательных аппаратов для защиты (внесение биоагентов, биопрепаратов) томатов открытого грунта. Разработка интегрированной системы защиты томатов открытого грунта с использованием БПЛА и биологических средств в дальнейшем решит вопрос по контролю популяций Т.absoluta в открытом грунте и обеспечит получение экологически чистой продукции.