In Kazakhstan, the tourism sector exhibits significant potential to contribute to the national economy through its influence on employment dynamics, gross value added, and trade balances. However, challenges such as gender disparities in employment and varying contributions to goods and services exports highlight the need for deeper analysis. This study aimed to examine the impact of tourism on Kazakhstan’s economy, focusing on employment trends, gross value added, and trade performance. The data from 2012 to 2022 provided by the Bureau of National Statistics of the Republic of Kazakhstan were analyzed using the ARIMA model. The analysis showed that the average value added from tourism (GVAT) over the period amounted to 2,050.5 billion tenge, peaking at 3,270.1 billion tenges in 2022. The share of GVAT in GDP ranged from 2.9% to 4.1%, confirming its stable contribution to the economy. Foreign tourists' spending significantly contributed to GVAT growth, while domestic spending had a minimal impact. Key findings revealed stable growth in tourism’s contribution to GDP and employment, with significant disparities in male and female employment trends, particularly in recent years. The findings of the study emphasize the need to attract high-spending tourists, promote gender equality in employment, and expand exports of services as key areas for sustainable tourism growth in Kazakhstan. In future studies, it is proposed that the impact of environmental factors on tourism development and gender barriers to employment be studied in depth.

Pension provision is a priority of the state socio-economic policy. Recently, the economic development of most countries and the need for pension reform have been at the center of scientific and public discussions. The economic nature of pension provision lies in the fact that it reflects the need for financial support for citizens upon their disability, taking into account age and contribution to the pension system of the country. At the moment, the issues of pension provision mentioned by the President of the country in the Strategy – 2050 and in the Concept of modernization of the pension system are relevant. In this article, a review of the literature on the issues under study is conducted, examples of pension systems of developed countries of the world are considered, according to the global rating by criteria. The performance indicators of the pension system of the Republic of Kazakhstan are presented and the peculiarities of domestic pension provision are reflected: the profitability of pension assets is analyzed taking into account inflation, the replacement coefficient is considered as the main factor of the efficiency of the pension system in comparison with foreign countries. Recommendations are proposed for the modernization of the domestic pension system, taking into account the current trend of accelerated aging of the population, in order to reduce the burden on the budget and increase the amount of pension payments. Пенсионное обеспечение является приоритетом государственной социально-экономической политики. За последнее время экономическое развитие большинства стран и необходимость пенсионной реформы находились в центре научных и общественных дискуссий. Экономическая природа пенсионного обеспечения заключается в том, что оно отражает необходимость финансового обеспечения граждан по утрате ими трудоспособности, с учетом возраста и вклада в пенсионную систему страны. На данный момент актуальны вопросы пенсионного обеспечения, упомянутые президентом страны в Стратегии – 2050 и в Концепции модернизации пенсионной системы. В данной статье проведен обзор литературы по исследуемым вопросам, рассмотрены примеры пенсионных систем развитых стран мира, согласно глобального рейтинга по критериям. Приведены показатели эффективности пенсионной системы Республики Казахстан и отражены особенности отечественного пенсионного обеспечения: проанализирована доходность пенсионных активов с учетом инфляции, рассмотрен коэффициент замещения как основной фактор эффективности функционирования пенсионной системы в сравнении с зарубежными странами. Предложены рекомендации по модернизации отечественной системы пенсионного обеспечения, с учетом сложившейся тенденции ускоренного старения населения, с целью снижения нагрузки на бюджет и повышения размера пенсионных выплат. Зейнетақымен қамсыздандыру Мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық саясаттың басымдығы болып табылады. Соңғы уақытта көптеген елдердің экономикалық дамуы және зейнетақы реформасының қажеттілігі ғылыми және қоғамдық пікірталастардың орталығында болды. Зейнетақымен қамсыздандырудың экономикалық табиғаты-бұл азаматтардың жасын және елдің зейнетақы жүйесіне қосқан үлесін ескере отырып, олардың еңбек ету қабілетінен айырылуы үшін қаржылық қамтамасыз ету қажеттілігін көрсетеді. Қазіргі уақытта ел Президенті 2050 Стратегиясында және зейнетақы жүйесін жаңғырту тұжырымдамасында айтқан зейнетақымен қамсыздандыру мәселелері өзекті болып отыр. Бұл мақалада зерттелетін мәселелер бойынша әдебиеттерге шолу жасалды, критерийлер бойынша Жаһандық рейтингке сәйкес әлемнің дамыған елдерінің зейнетақы жүйелерінің мысалдары қарастырылды. Қазақстан Республикасының зейнетақы жүйесі тиімділігінің көрсеткіштері келтірілген және отандық зейнетақымен қамсыздандырудың ерекшеліктері көрсетілген: инфляцияны ескере отырып, зейнетақы активтерінің кірістілігі талданған, алмастыру...

The purpose of this work is to study the impact of demographic and socio-economic factors affecting the level of poverty in the regions of Kazakhstan. The research examined the regions of Atyrau, Turkestan, Mangystau, and Akmola regions, where the poverty rate is higher than the average for Kazakhstan. The main factors influencing poverty are divided into four groups: economic, demographic, social and geographical. The current study focuses on the analysis of the general dynamics of poverty in the Republic of Kazakhstan. Accordingly, the study aims to examine the impact of three factors (economic, demographic and social) on absolute poverty. The period under review included ten years, 2011-2021. Five hypotheses were put forward. The SPSS program was used for data analysis, and a correlation-regression analysis was carried out. The results of the study showed that average monthly salary, gross regional product, living wage, number of students at higher educational institutions, number of people who receive state pension payments, number of people who receive assigned state social payments have a significant influence on the poverty rate in Turkestan region. Poverty eradication is one of the biggest and most important tasks of society. This is the main mission of the World Bank and the primary goal in the field of sustainable development, which reflects the agreement of 193 countries on key socio-economic priorities. The results of the study can be used both at the state and local levels to develop programs and strategies to combat poverty in the regions of Kazakhstan.

Мақала осы құрылымның ашықтығын нығайту жөніндегі шараларға баса назар аудара отырып, Қазақстан Республикасы Бюджеттік тетігінің ағымдағы жағдайын жария етеді. Қазақстанның қазіргі даму кезеңінде негізгі бағыт экономиканың ұзақ мерзімді тұрақтылығын нығайту, Мемлекеттік қаржыны басқаруды оңтайландыру және бюджетті бөлудің нәтижелілігін айтарлықтай арттыру саласындағы бюджеттік стратегияны белсенді жаңғырту болып табылады. Бұл мақалада бюджеттік жүйе құрылымының негізгі элементтері, оның ішінде республикалық және жергілікті бюджеттер арасында қаржы ресурстарын бөлу механизмі талданады. Сондай-ақ мемлекеттік бюджеттен тыс қорлардың бюджетті қалыптастырудың жалпы процесіне әсері қарастырылады. Табиғи шикізаттан түсетін салықтық түсімдер мен экспорттық түсімдер, сондай-ақ халықты әлеуметтік қолдауға, инфрақұрылымдық жобаларға арналған бюджеттік шығындарды құрылымдау және әлеуметтік-экономикалық қалпына келтіруді ынталандыру ұсынылған мемлекеттің қаржы ағындарын егжей-тегжейлі зерттеуге ерекше назар аударылады. Негізгі міндеттердің бірі Бюджеттік сектордың ашықтығын айтарлықтай арттыру болып табылады. Жұмыста қаржыны басқаруды оңтайландыру бойынша бастамалар егжей-тегжейлі сипатталған: электрондық оқу процесін енгізуден бастап бағдарламалық-мақсатты жоспарлау әдістерін енгізуге және теріс пайдаланудың алдын алу мақсатында бақылау-аудиторлық қызметті күшейтуге дейін. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылды, салық саясатын жетілдіруді қозғайтын реформалардың стратегиялық бағытына ерекше назар аударылады. Кілтті сөздер: қаржылық жүйе, Қазақстан, ашықтық, Қаржылық шығыстар, кірістер, реформалар, электронды қаржыландыру.

In this research we investigate different factors that influence the audit committees and local governments in Kazakhstan. Our main argument centers on the idea that even though the former's essential authority vests in putting the particular constraints on the actions of the latter, this paves the way for the overall long-run effectiveness of all government institutions. Based on similar administrative practices in foreign countries, we suggest that there is a certain type of works related to the procurement procedures on a local level toward which the audit committees should pay particular attention. We also attempt to derive the practical implications from some incentives which typically affect the local officials when interacting with the audit committees, like the likelihood of being re-appointed, so as to propose some plausible ways that can enhance the government accountability. These results hold true across studies that investigate similar effects in the context of other countries.

The article is devoted to the study of theoretical, methodological and practical aspects of developing an informationtechnologyauditsysteminthepublicsectoroftheRepublicofKazakhstanunderconditionsofdigital transformationofpublicadministration.Therelevanceofthestudyisdeterminedbytherapiddevelopmentof the state's digital infrastructure, the growth of public expenditures on digitalization projects, and the need to ensure the efficient use of public resources in the field of information technology.The purpose of the study is to develop a conceptual model for the formation of a public sector informationtechnology audit system adapted to the specific features of the Republic of Kazakhstan. The methodological framework of the research is based on systemic, institutional and risk-oriented approaches, comparative and systemic analysis methods, as well as content analysis of legal acts, international standards and audit reports. ThestudyanalyzesthedevelopmentofdigitalgovernmentintheRepublicofKazakhstanandassessesthe currentstateofgovernmentinformationsystemsandauditpracticesinthefieldofinformatization.Key challenges were identified, including the absence of a specialized methodology for public IT audit, insufficient assessment of the digital maturity of audit entities, and the limited use of international standards in national practice. The scientific novelty of the study lies in the development of an original conceptual model for theformationofaninformationtechnologyauditsystembasedontheintegrationofregulatory,institutional, methodological, human resource, and analytical components.The practical significanceof the study lies in the possibility of using its results to improve public audit methodology and further develop the system for monitoring the effectiveness of digital transformation in the Republic of Kazakhstan.